MOSKOVA- Bağımsız Devletler Topluluğu'nun (BDT) anahtar üyeleri, 24 Ocak'ta Moskova'da yapacakları toplantı öncesinde ittifaklarını sağlamlaştırmaya çalışıyorlar. Rusya Devlet Başkan Vekili Vladimir Putin'in ilk BDT toplantısına iki haftadan daha az bir zaman kala, Gürcistan ve Azerbaycan, Türkiye ile Bakü-Ceyhan boru hattını görüşmek için biraraya geldiler. Putin'in daha birleşmiş ve Rus yönelimli bir BDT önermesini bekleyen bu ülkeler, rakip bir toplantıyı güçlendirmeye çalışıyorlar. Benzer girişimler, BDT'nin geçen yıl Nisan ayında yaptığı toplantıda ortak hareketleri engellemişti. Başkanlığını Boris Yeltsin'in yaptığı toplantı, 12 ülkenin devlet başkanlarının Yugoslavya'da devam eden çatışma ile ilgili ortak bir açıklamada uzlaşamamaları ile sonuçlanmıştı. Aynı ülkeler önümüzdeki toplantıda da temsil edilecekler. Bunlar: Ermenistan, Azerbaycan, Belarus, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova, Rusya, Tacikistan, Türkmenistan, Ukrayna ve Özbekistan.

Putin, karşı hareketleri önlemeye çalışıyor

Rusya Devlet Başkan Vekili Viladimir Putin, devlet başkanı olarak yapacağı ilk uluslararası toplantıyı, Rusya'nın bazıları BDT dışında ittifaklar arayan küçük komşularını dizginlemek için kullanması bekleniyor. Çeçenler'e karşı Ruslar'la işbirliği yapmayı reddeden Gürcistan gibi, işbirliğine yanaşmayan eski uydulara tahammülü olmayan Putin'in toplantıda şunları isteyeceği belirtiliyor: "BDT üyeleri NATO üyeliğine başvuramaz, Çeçenleri destekleyemez ve kendi aralarında Gürcistan, Ukrayna, Özbekistan, Azerbaycan ve Moldova'nın kurduğu GUUAM benzeri örgütlenmelere gidemezler." Gürcistan ve Azerbaycan'ın ise topluluktan ayrılmaya ilk aday devlet olduğu kaydediliyor. Gürcistan Devlet Başkanı Eduard Şevardnadze'nin toplantıya katılma yönündeki niyetini açıklamasına rağmen, Putin'le ikili görüşmeye hoş bakmadığı ifade ediliyor. Gürcistan'ın bir yandan bir üye gibi gözükerek Rusya'yı kızdırmaktan çekindiği, öte yandan BDT'den ayrı bağımsız bir devlet olarak görülmesi konusundaki ısrarını gösterdiği ileri sürülüyor.

Bakü ve Tiflis Rus bloğundan uzaklaşıyor

Gürcistan ve Azerbaycan'ın, Bakü-Ceyhan boru hattını görüşmesi ise, da hem fonksiyonel hem de sembolik olarak bu iki ülkenin Rusya'ya bağımlı olmadığının işareti olarak değerlendiriliyor. Azerbaycan Devlet Başkanı Haydar Aliyev, 9-10 Ocak'ta Türkiye'de Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ve diğer yetkililerle görüşmüştü. BDT toplantısından hemen önce Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan delegasyonları 21-22 Ocak'ta İstanbul'da biraraya gelecekler. BDT üyeleri Rus bloğundan uzaklaşıyorlar ve kendi aralarında ve Batı'da destek bulmaya çalışıyorlar. Türkiye, coğrafi yakınlık avantajını kullanıyor ve Batılı ülkelerin yapamadığını yapıyor ve dış destek vermede daha güçlü bir rol oynuyor. Gürcistan kendisini Batı yanlısı olarak açıklıyor ve şimdiden NATO üyeliği almaya çalışıyor. Devam eden bu ayrışmayı iyice belirten örneğin ise, BDT'nin ortak güvenlik paktından ayrılan üç ülkenin diğerleriyle beraber GUUAM'ı kurmaları olduğu belirtiliyor. Diplomatik kaynaklar, Bakü ve Tiflis'in Putin'e direnmesini ve BDT'yi terketmelerini bekliyorlar. Özbekistan ve Ukrayna'nın da bu iki ülkeyi izleyeceği kaydediliyor. BDT toplantısının, orijinal grubun bölünmesine şahitlik edeceği iddia ediliyor.