"Hayatın Tadı" ya da "Küçük Keyifler"

 
Batı'yı "Küçük Keyifler"in yanına çeken asıl etken bu dünyada yer alan ülkelerin hızla zenginleşmeleri oldu. Ya biz?

Coca-Cola Güney Avrasya Bölüm Başkanı Cem Kozlu, küreselleşmeyi tamamlamış bu gazozun Türkiye'deki sloganını değiştirdiklerini açıklamış. "Her zaman Coca-Cola" olarak bellediğimiz slogan bundan böyle yerini "Hayatın Tadı Coca-Cola"ya bırakacakmış. Neden? Radikal'in haberine göre, "İnsanları gündelik hayat içinde gözden kaçırdıkları küçük keyifleri farketmeye çağırmak" için. "Küçük keyifler"; bu ifadeyi ülkemizde de bir zamandır sıkça duyuyoruz. Daha çok, yirminci yüzyılın son yirmi yılında karşılaştığımız bir ifade bu. "Özel hayat"ın önemli olduğunda, insanın hayattan zevk almasının yolunun "Büyük Keyifler"den geçmediğinde ısrar eden bakışın ürününü bir formül. "Küçük Keyifler" neler olabilir? "Büyük"ler dışında hemen herşey. Ne bileyim, bir havuç sıkma âleti, değişik soslu bir tabak makarna, bir CD, sıcak tutan yumuşak bir atkı, koruda küçük bir yürüyüş ve tabii bir bardak buzlu Coca-Cola! "Küçük Keyifler" bir yönüyle satınalma gücümüze bağlıyken, diğer yönünle de ruh halimize bağlı. Bazılarına gelir düzeyinizden ötürü, adı ne kadar "Küçük" olsa da ulaşamazken, bazılarını (Coca-Cola örneğinde olduğu gibi) elde etmeniz tamamen seçimimizle ilgili. "Küçük Keyifler" sözkonusu olduğunda belirleyici olanın bu ikinci yön olduğunu da ileri sürebiliriz. Yani, bir insanın bu keyiften altını çizerek söz edebilmesinin birinci koşulunun herşeyden önce ideolojik bir seçim olduğunu da söyleyebiliriz. Biraz önce benim de yaptığım gibi, "Küçük Keyifler"den laf açılınca insan ister istemez onu zıddını, yani "Büyük Keyifler"i de hatırlıyor. Acaba, dikkatimizin "Küçük Keyifler"e özellikle çekildiği bugünün dünyasında "Büyük Keyifler"den söz etmek, hatta onların sadece adını anmak meşru bir davranış mıdır? Şimdi isterseniz biraz bunu anlamayı deneyelim:

Şurası muhakkak ki, "Küçük Keyifler İdeolojisi"nin (!) Türkiye'yi de içine alan bir biçimde dünyada bu derece hızla yayılmasının temelinde, kadim "Kamusal/Özel" kamplaşmasında işlerin birincinin aleyhine hızla bozulması yatıyor. Bildiğiniz gibi, ikinci alanın ("Özel") temel ilgileri "ekonomi", "aile", "birey", "hazlar", "moral" gibi kavramlarla çizilmiştir. Bu ilgi alanları gerçekten "Küçük Keyifler"in anavatanıdır. İnsanın bu alanlara kayıtsız kalarak hayatını sürdürmesi de tabii ki olacak iş değildir. Hayat büyük ölçüde bu alanlarda geçmektedir. İnsanlar çalışıp didinmekte, aile kurmakta ya da eşleşmekte, dünya nimetlerinden yararlanmakta ve eylemlerini belli kurallara bağlamaktadırlar. Eğer "Kamusal/Özel" ayrımı birincinin aleyhine büyük sarsıntı geçirmemiş olsaydı, bu alanın "Küçük Keyifleri" de haddinden fazla öne çıkmadan ve hayatın bütün alanlarını kaplamak iddiasını taşımadan tabii yoluna devam edecekti. Ama söylediğim gibi böyle olmadı; şimdiye kadar "Kamusal" alana ait oldukları gözlemlediğimiz "Büyük Keyifler", yani "ortak yaşam"ın nasıl olması gerektiğine kafa yormaktan kaynaklanan keyifler hızla değer kaybına uğrayıp, "küçümsenir" bir konuma itildi. Bu eğilimin bütün dünyada hakim olduğu bir gerçek; ama unutmayalım ki, Batı'yı "Küçük Keyifler"in yanına çeken asıl etken bu dünyada yer alan ülkelerin hızla zenginleşmeleri oldu. Ya biz? Bizim durumumuz, benzer birçok olay ve olguda olduğu gibi burada da işin epeyce karikatürleştirilmiş hali olarak ortaya çıktı. Yani özetle şöyle bir şey: Ortalama gelir düzeyinde dört kişilik bir ailenin üyeleri ellerine geçen ücretin yüzde biriyle aldıkları dört kutu Coca-Cola'yı kafaya dikip "Hayatın Tadı"nı çıkaracaklar!

Biraz da "Büyük Keyifler"den söz edecektim ama biliyorsunuz şu sıralar pek tutulmuyor. En iyisi şimdilik gazozun serinliğiyle idare edelim!