Şehiriçi yolcu taşımacılığında önemli bir paya sahip olan ticari araçlar, plakalarının tahditli olması nedeniyle sahiplerine büyük paralar kazandırıyor. En fazla toplu taşım aracının bulunduğu İstanbul'da taksi dolmuşlar 250, halk otobüsleri 225, minibüsler 200, taksiler 100 milyar liraya kadar ulaşan plaka ya da hat fiyatlarıyla alıcı bulabiliyor. Boğaz'da taşımacılık yapan deniz motorları da teknesi ile birlikte 200 milyar liraya el değiştiriyor.

Fiyatları simsarlar belirliyor

Toplu taşıma araçlarının yüksek getiriye sahip olması piyasaya simsarların girmesine de yol açıyor. Piyasanın tamamen bu simsarların elinde olduğunu ifade eden ticari araç sahipleri ve şoförler, iddialarını "Bu işte kara para aklanıyor"a kadar götürüyorlar. Üzerlerinde giyecek elbisesi olmayan insanların üçer beşer tane taksi dolmuşu olduğunu anlatan taksi dolmuş sahibi Ahmet Yazıcı, "Eskiden para kazanmak isteyen Almancı vatandaşlarımız alırlardı. Şimdi ise parasını aklamak isteyenler alıyor" diyor.

Bir başka kişinin 7 tane kiralık aracı bulunduğunu ifade eden Yazıcı, "Yedi kiralık dolmuşu olacağına bir tane taksi alsalar çok daha kârlı iş yaparlar. Ancak amaç para kazanmak değil kirli para aklamak" şeklinde konuşuyor. Yazıcı, işin içinde üst düzey kamu görevlilerinin de parmağı bulunduğunu ve rüşvetin boyutunun düşünülemeyecek seviyede olduğunu iddia ediyor.

Plaka sahibi kazanıyor, şoför kan ağlıyor

Dolmuş çeyrek trilyon

Ticari plakalar içinde tavan fiyat rekoru taksi dolmuşlarda. Taksi dolmuşların fiyatları, "İki taksi bir dolmuş" şeklinde formüle edilirken, fiyatlar 200 ile 250 milyar arasında değişiyor. Sarı dolmuşçulardan sonra ticari plakalarda en yüksek fiyat halk otobüsleri için geçerli. Hatları Büyükşehir Belediyesi tarafından belirlenen halk otobüsleri, otobüsüyle birlikte 225 milyara kadar alıcı buluyor.

Minibüsler de revaçta

Bir dönem Avrupa'daki gurbetçilerin yoğun ilgisini çeken minibüs hatları ise eskisi kadar prim yapmıyor. Özellikle yeni yerleşim alanlarının açılması ile birlikte artan hat ve minibüs sayıları "M" plakaların fiyatlarını olumsuz olarak etkilemiş. Yine de minibüs plakaları kimi yerlerde 120 milyar civarında alıcı bulurken bazı semtlerde 200 milyara kadar yükseliyor.

Şoförler 'sarışın' sever

Sahibine en seri kazanç sağlayan plaka ise İstanbul'un "sarışın darphanesi" taksi plakaları. Bir yıl içerisinde sahiplerine verdiklerinin yaklaşık beş katı kazandıran "T" plakalar, geçen yılın başlarında 22 milyara alıcı bulurken şu anki fiyatları 90 milyardan başlayıp 100 milyara kadar yükseliyor.

Tekne 'manevi' hazine

İstanbullular'ın deniz ulaşımında tercih ettikleri motorlar da küçümsenmeyecek fiyatlarla el değiştiriyor. Ancak denizciler işin "geleneğine" fazlaca düşkün oldukları için motorların sahipleri çok fazla değişmiyor. Teknelerin çoğunu "ata yadigarı" sayan motorcular, araçlarının yine de önemli bir gelir kaynağı olduğunu kabul ediyorlar.