Özellikle çok güneş gören iklimlerde sık rastlanan ve sıcak çarpması ismi de verilen tehlikeli bir durum. Sıcak hava akımı karşısında kalma, sıcak fabrikada çalışma, güneş ışığı altında sportif ve askeri faaliyetlerden sonra sık görülür.

Isı bitkinliği güneş çarpması değildir

Güneş çarpması durumunda, vücudun ısıyı ayarlama mekanizması birden bozulur ve durur. Vücutta belirgin su ve tuz kaybı söz konusu değildir. Güneş çarpmasının ısı bitkinliği adı verilen bir durumdan ayırt edilmesi gerekir. (Isı bitkinliği, sıcak havada dışarıda dolaşanlarda sık rastlanır. Vücutta aşırı tuz kaybı söz konusudur. Hastanın giderek iştahını kaybettiği ve halsizleştiği görülür. Cildi beyazlar ve aşırı terleme dolayısıyla oldukça nemlidir. Nabız yüz civarındadır, şuur açıktır.

Bu ısı bitkinliğinin hayati tehlikesi yoktur. Hasta serin bir yerde istirahat ettirilir. Bol miktarda soğuk su içirilir. Gıdalarını düzenli, devamlı ve bol tuzlu olarak alması sağlanır. Bol tuzlu ayran verilir.) Hayati önem arzeden güneş çarpması durumunda, hastanın ateşi 40-41 dereceye kadar yükselir. Hasta halsiz, sersemlemiş veya deli dolu bir halde olabilir. Genellikle bir uyarıcı belirtisi olmadan bilinç kaybolur, cildi çok kurudur. Koltuk altında bile terleme olmaz. Deri kırmızı ve canlı bir görünüm arzeder. Tansiyon normal, nabız dolgun ve süratlidir.

Güneş çarpmasında ilk önlem:

Güneş çarpması durumunda kısa sürede önlem alınmazsa ve tedavi geciktirilirse hasta ölebilir. Güneş çarpmasında hasta derhal soğuk su veya buzlu su banyosuna sokulur. Banyo yoksa, vücuda buz torbaları konulur veya devamlı soğuk su dökülür. Hastanın bilinci açıksa bol miktarda soğuk su içirilir. Bu önlemler zamanında alınırsa, vücudun ısı mekanizması çalışmaya başlar ve durum giderek düzelir.

Güneş çarpmasından korunmak için, açık renkli pamuklu elbiseler tercih edilmel, mümkün olduğunca gölgeliklerde çalışmalı, su-tuz ihtiyacını ihmal etmemelidir
* Sağlık Ansiklopedisi