Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne Türkiye alehine açılan 4615 başvuru içinde önemli bir yer tutan Güney Kıbrıs Rum Kesimi'nden yapılan 2250 başvuru karar aşamasına gelirken, Türkiye AİHM'nin verdiği tazminat cezalarının artması karşısında tedbir almaya çalışıyor. Türkiye aheyhine bugüne kadar mahkemenin verdiği 45 karardan sadece dördünün Türkiye lehine çıkması Dışişleri Bakanlığı'nı endişelendiriyor. Dışişleri Bakanlığı, Rum Kesimi'nden yapılan başvurularla ilgili olarak ülkeler nezdinde girişimlerde bulunmaya başlarken, Dışişleri Bakanlığı hükümetten AİHM kararlarına karşı tedbir almasını istedi.

Biri devlet başvurusu olmak üzere 2250 başvuru ile AİHM'den Türkiye'ye tazminat cezası vermesini istiyen Güney Kıbrıslı Rumlar, uluslararası kuruluşlar nezdinde de çeşitli girişimlerde bulunarak mahkemenin kararını etkilemeye çalışıyorlar.

10 milyon dolar ödedik

Dışişleri Bakanlığı verilerine göre Türkiye, aleyhine verilen kararlar sebebiyle bugüne kadar mahkemeye 107 milyar 426 milyon TL, 344 bin Fransız Frangı, 27 bin Sterlin tazminat ödedi. Türkiye'nin kesinleşen cezalar sebebiyle mahkemeye 788 bin 643 dolar, 1 milyon 294 bin 923 Fransız Frangı ve 181 bin İngiliz Sterlini daha borcu bulunuyor. 2001 yılı rakamları ile birlikte Türkiye'nin 10 milyon dolar tazminat ödediği belirtiliyor.

2000 yılı içinde AİHM'ye en fazla şikayet edilen ülke Rusya olurken, Türk vatandaşları 2000 yılında 735 kez mahkemenin kapısını çaldı. Geçmiş yıllardaki başvurularla birlikte Türkiye aleyhine bugüne kadar mahkemeye (Güney Kıbrıs başvuruları hariç) 2263 başvuru yapıldı. Haydar Kutlu ve Nihat Sargın davaları başta olmak üzere Türkiye 72 davada da dostane çözüm yoluna gitti.

Bu başvuruların önemli bir bölümünü kamulaştırma bedellerinin geç ödenmesi, köy yakma ve boşaltma olayları oluşturuyor. Başvurular içinde üçüncü sırayı işkence ve gözaltı süresinin uzunluğu oluşturuyor. Sendika hakkı ve siyasi parti kapatma başvurularının toplamı ise 13. YAŞ kararı ile TSK'dan uzaklaştırma başvuruları da 62 adeti bulmuş durumda.

En yüksek tazminat alanlar

AİHM'nin Türkiye'ye verdiği tazminat cezaları incelendiği takdirde, rekor cezanın İzzet Çakıcı'nın yaptığı başvuru sonucu verildiği ortaya çıktı. Düşünce özgürlüğü ve adil yargılanmadığı talibe ile AİHM'ye başvuran Çakıcı Türkiye'nin toplam 39 milyar 376 milyon ceza almasını sağladı. Aynı gerekçe ile mahkemeye başvuran Selma Tanrıkulu ve kötü muamele gerekçesiyle başvuruda bulunan Şükran Aydın da 20'şer milyarın üzerindeki cezaları ile ikinci sırada yer aldı. Gözaltı süresinin uzunluğu sebebiyle mahkemeye başvuran Sırrı Sakık 9 milyar 160 milyon, yaşam hakkının ihlali sebebiyle Türkiye'yi şikayet eden Fikret Başkaya da 8 milyar 400 milyonluk tazminatı ile Türkiye'ye AİHM'de en yüksek cezaların verilmesine neden oldu.