Çek Cumhuriyeti'nde geçen ay sonunda hakkındaki kırmızı bülten gerekçesiyle tutuklanan Özbek muhalif lider Muhammed Salih, dün serbest bırakıldı. Çek Adalet Bakanlığı yetkilisi Vladimir Voraçek, serbest kalan Salih'in Özbekistan'a iadesi konusunda gelecek hafta karar verileceğini belirtti.

Özbekistan polisi, Prag'da gözaltına alınan Muhammed Salih ile ilgili suç belgelerini Çek Cumhuriyeti'ne göndermiş ve iadesini istemişti. Kapatılan Erk Partisi Başkanı Muhammed Salih, 16 Şubat 1999 yılında Taşkent'te düzenlenen bombalı suikastte parmağı olduğu, Özbekistan İslami Hareketi'yle ilişkisi bulunduğu gerekçesiyle Özbekistan Yüksek Mahkemesi'nce geçen yıl Kasım ayında yapılan gıyabi yargılamasında 15.5 yıl ağır hapse mahkum edilmişti. Siyasi sığınma aldığı Norveç'te yaşayan Salih'in, insan hakları savunucusu Radio Free Europe/Radio Liberty tarafından Prag'a davet edildiği belirtilmişti.

Havel Salih'le görüşecek

Çek Cumhurbaskanı Vaclav Havel, Özbek muhalefet lideri Muhammed Salihe büyük ilgi gösterdi. Prag Havaalanı'ndan Interpol'ün kırmızı bülteni üzerine tutuklanan Salih'le ilgili olarak Havel dün İçişleri Bakanı Stanislav Gross'la görüştü. Havel, bu görüşmeden sonra gazetecilere, "İki gündür konu ile çok yoğun sekilde ilgileniyorum. Bazı adımları attım ve gücüm yettiğince başka adımlar da atmaya hazırım. Çeşitli kişilerle görüşmeler yaptım. Mesela, bazı garantiler sağlayabilirim" dedi. Salih'in kısa surede serbest bırakılacağına inandığını belirten Havel, özgürlüğüne kavuştuktan sonra kendisiyle görüşmek istediğini söyledi. Havel'in bu açıkclamasından sonra Salih serbest bırakıldı. Salih'in gözaltına alınması ABD ile Özbekistan Devlet Başkanı İslam Kerimov'un ortak operasyonu olarak niteleniyor. ABD'nin Afganistan harikatına en büyük desteği veren Kerimov, bunun karşılığını hemen aldı.

Amerikan güçleri, Özbek general Raşid Dostum ile birlikte Afganistan'ın kuzeyindeki Kunduz'da direnen Özbekistan İslami Hareketi'ni dağıttı ve liderli Cuma Namangani'yi öldürdü. Kerimov, kalan tek muhalifi olan Muhammed Salih'in peşine düştü ve Salih'i Prag'da gözaltına aldırdı. Bu da ABD'nin Kerimov'a yönelik ikinci hediyesi oldu.