TBMM Başkanı Ömer İzgi'nin Romanya'ya yaptığı resmi ziyarete, "Büyük Stefan'ın kılıcı"nın gölgesi düştü. Romanya Başbakanı Adrian Nastase, resmi ziyaret için Bükreş'te bulunan TBMM Başkanı Ömer İzgi'den, halen Topkapı Müzesi'nde bulunan Büyük Stefan'ın kılıcının iade edilmesini istedi. İzgi ile önceki akşam bir yemekte biraraya gelen Nastase, 15. yüzyılda yaşayan Moldova Prensi Büyük Stefan'ın, Romanya halkı için önemli bir kişilik olduğunu işaret ederek, Türkiye'nin yapacağı bir iyiniyet gösterisi ile Topkapı'daki kılıçın, Romanya'ya iade etmesini talep etti.

Size başka eser verelim

Nastase, açıklamasında, kılıçın demirden yapıldığını ve üzerinde kıymetli madenler bulunmadığını ancak, Rumen halkı için büyük manevi değeri olduğunu kaydetti. İzgi ve beraberindeki Türk heyetiyle yedikleri akşam yemeğinde konuyu gündeme getiren Romanya Başbakanı Nastase, kılıca karşılık olarak, ülkesindeki müzelerde, Türk halkı için benzer öneme sahip bir objenin bulunması durumunda, bu objelerin Türkiye'ye iade edilebileceğini de kaydetti.

BÜYÜK STEFAN KİMDİR?

Boğdan Voyvodası (1457-1504) 15. yüzyılın ikinci yarısında güçlü kişiliğiyle Romanya'ya hakim oldu. İlk yıllarda vergisini ödemekle birlikte, sonra Osmanlılar'a karşı harekete geçerek, bağımsızlığını kazanmaya çalıştı. Osmanlı devletine bağlı kalan Eflak voyvodaları, Radu 3 Cel Frumes Basarab Tepelus'u (Küçük Kazıklı) ülkeden çıkardı. Fatih Sultan Mehmet onu ortadan kaldırmak için, 1475'te Rumeli Beylerbeyi Hadım Süleyman Paşa komutasında bir ordu gönderdiyse de, Stefan bu orduyu Vashi'de yenilgiye uğrattı. Bu yüzden papa, Stefan'a "Athleta Christi" (İsa'nın Pehlivanı) unvanını verdi. Fakat Fatih, 1476'da, kendisinin kumanda ettiği seferde, Akdere'de (Valea Alba) Boğdanlılar'ı yenerek, voyvodalığın merkezi olan Suçeava'yı yaktı. Ancak, yeniçeriler arasında hastalık çıkması yüzünden, Osmanlı Ordusu geri çekilmek zorunda kaldı. Öte yandan, 2. Beyazıt,1484'te bir Boğdan seferi düzenleyerek, Boğdan'ın kapıları olan Tuna üzerindeki Kili (Chilia) ile Karadeniz kıyısında Akkerman'ı (Cetatea Alba) kuşattı. Bu kalelerin Stefan'dan alınmasıyla Boğdan birliği bozuldu. Bu iki şehrin çevresindeki yerler, Türk hakimiyeti altına girdi. Stefan, buraları geri almak için birkaç defa sefer başlattıysa da başaramadı.1485'te Lehistan Kralı Kazimierz'den yardım istedi, fakat karşılık alamadı.Yeni Lehistan Kralı Jan Albert, durumdan yararlanarak, Boğdan'ı ele geçirdi ve yıktı. Bunun üzerine Hıristiyan devletlerinden ümidini keserek, Lehistan Kralı'nı ağır bir yenilgiye uğratan Stefan, Osmanlı gücüne boyun eğdi ve 4000 altına çıkarılan vergiyi ödedi. Oğluna Boğdan'ı, diğer öteki milletlerden daha hakim ve güçlü oldukları için, Türkler'e teslim etmesini vasiyet etti. Stefan'ın bu siyasi vasiyetine bütün Boğdan voyvodaları tarafından uyuldu.

TBMM BAŞKANI İZGİ: KONUYU İNCELETECEĞİM

Türkiye'de tarihi eserlerin korunmasına ilişkin yasalar bulunduğunu hatırlatan TBMM Başkanı Ömer İzgi ise Adrian Nastase'ye, Türkiye'ye döndüğünde konuyu inceleteceğini söyledi. İzgi ve beraberindeki heyet, Bükreş'teki temasları çerçevesinde, Romanya Parlamentosu Dışişleri Komisyonu üyeleriyle de biraraya geldi. Görüşmelerde, temel olarak, iki ülke arasında halen 1 milyar dolar cıvarında seyreden ticaret hacminin artırılması konusu ele alındı.