Ramazan ayının sona erdiği şu günlerde evlerde bayram telaşı başladı bile. Bugün baklavaların yapıldığı bayram hazırlığı, Osmanlı saraylarında şölenlerle kutlanırdı.

Ramazan ayının sona ermesine üç gün kaldı. Evlerde Ramazan telaşının yerini bayram telaşı almaya başladı bile. Yapılan alışverişler, açılan tepsi tepsi baklavalar, evlerde bayram temizliği bir telaştır sürüp gidiyor. Ancak bayram geleneğine bağlı olmayan aileler de ise tatile çıkma hazırlığı içinde bambaşka bir heyecanı yaşıyorlar. Biz de bir yandan 'onbir ayın sultanı'nı yolcu eden bir yandan da bayram telaşını yaşayan günümüz insanından geçmişe, taa Osmanlı dönemine uzanarak sarayda yaşanan Ramazanların uğurlanmaya başladığı Kadir Gecesi'ni ve sarayda düzenlenen bayram eğlenceleriyle ilgili hazırlıkları araştırdık.

"Bayram sabahı Harem-i Hümayun ve küçük sultan efendileririn ikişer atlı arabalarla bayram alayını görmeye çıktığını,büyükse cami avlusunda, değilse güzergahında ahz-ı mevki ile seyredip hemen avret ederler" diyen Leyla Saz Osmanlı sarayındaki bayramlardan övgüyle bahsediyor.

Sarayın arife çiçekleri

Kitabevi tarafından yayımlanan Ramazan Kitabı'nda Leyla Saz, bayram hazırlığını ise şöyle anlatıyor:

"Bayram ihzarı arifeden evvel ikmal olunur. Arife günü gençler, çocuklar en güzel elbiselerini giyer, sarayın büyük beylik sofalarında, avluda, bahçede, ormanda gezinirler. Bunlara arife çiçeği derler. Bayram eğlencesi için avluya kurulan dönme dolap, atlı karınca, salıncak arife günü ikindi vakit hazır bulunur. Yapan ustalar nöbetçi harem ağalarının muvacehelerinde tesrübe eder, giderler. Dönme dolap kar-ı kadim bostan kuyularının çarkına benzer. Her gözü ikişen çocuk alır. Ama ben o sırada kendimi daha çok salıncak safasında bulurdum.

Gündüzleri saz, oyun, halvetiyle büyükler mani olduğundan salıncaktan hallerince çocuk istifade eder, sallanırlar. Geceleri ise bazen genç sultan efendiler rağbet buyurlarsa, beraberlerindeki kalfalarla salıncağın haricinde payanda kollarına şal, üsküfe, tepebaşı gibi kıymet askılar asılır epey eylenceli olurdu."

Piyanolar çalınır, sohbet edilir

İkişer atlı arabalarla saray halkının sabah namazı için için sokağa gittiğini söyleyen Saz, bayramın gün boyu büyük bir coşkuyla saraya kutlandığını belirtir. Saz bayram günü için şunları söyler:

"Sarayın dahilinde gün boyu hoş geçerken avluda başka bir alem görülür. Bir yerde zurnasıyla nakkaresiyle Zururi Kolu (Ortaoyunu da denir)bir yerde kendi çalgısıyla erkek köçekler bir tarafta hokkabaz ve kukla karşısına toplanan çocukları hayran eder, kahkahalar ve kıyametler kopar. Bu oyunu kafes arkasından seyredenlerde olur. Bayram akşamı ise misafirler ve Harem-i Humayun mabeyne davet olunurlar. Gece giyimleri süsleri fevkaledir.

Bu arada ismetpenah, muhterem zevat kendi dairesinde bayram eder, saz vaktinden bir çeyrek kadar evvel teşrifatçı ve kendi kalfalarıyla gider, hepsi orada buluşurlar, kafesli paravanın iç tarafında tahsis ve ihzar edilen makamlarına otururlar. Bayramın ikinci günü ise sultan efendiler biraya gelir konuşur,sohbet eder piyano çalar pek hoşvakit geçirirlerdi".

RAMAZAN GÜNDEMİ

Esenler Belediyesi'nde bu akşam Mustafa Alcan'ın sahne alacağı tiyatro oyunu gösterilecek.

ŞİİR VE DUA

Kubbe-i Hadra'dan

Kulluğundan, rızândan hariç
Ümûr verme bana!
Uğur değilse düşür sâfilîne kevkebimi
Ve nûr verme bana!

Yolunda haz duyacaksam elin bükâsından
Sürûr verme, ilâhî, sürûr verme bana!
Ufuk ufuk açılan lâyezâl fecrini ver,
Fücûr verme bana!

Saniham sen ve san'atım senden;
Gurûr verme, ilâhî, gurûr verme bana!
Fesâda kullanacaksam en ince zerresini,
Şuûr verme bana!

Huzûru selbedeceksem cihanda bir lâhza
Huzûr verme, ilâhî, huzûr verme bana;
Halka mahlûka sevgiden gayri
Kusûr verme bana!

Gerek değilse kudûmum bu hâkidâna eğer
Zuhûr verme, ilâhî, zuhûr verme bana!
Arif Nihat Asya

BİR AYET

Sadakaları açıktan verirseniz ne güzel! Eğer onları gizleyerek fakirlere verirseniz, bu sizin için daha iyidir ve sizin günahlarınızdan bir kısmını kapatır. Allah yaptıklarınızı duyar. Bakara, 271

BİR HADİS

Bir umrenin arkasından yapılan ikinci umre, ikisi arasındaki günahları siler. Şartlarına uygun olarak yapılmış bir hac ibadetinin mükafatı ancak cennet olabilir. Buhari