California Üniversitesi'nde sosyoloji profesörü olan Mark Juergensmeyer, Pınar Yayınları arasından çıkan 'Yeni Soğuk Savaş / Dini Milliyetçilik Seküler Devleti Tehdit Ediyor' adlı çalışmasında, son yıllarda ABD ve Avrupa kıtası dışında tüm dünyada din ve dindarların yükselişe geçmesinin sebeplerini, çeşitli ülkelerden verdiği örneklerle inceliyor.

Fundemantalizm kavramının sekülarizm karşıtlarını tanımlamakta neden yetersiz bir kavram olduğunu, "Kadın veya erkek herhangi birini fundementalist olarak adlandırmak, onun toplumun ve dünyanın yapısı hakkında geniş kaygılardan daha ziyade sadece dini inançlara motive edildiği intibaını uyandırır. Tanıştığım ve araştırdığım dini eylemciler oldukça zeki ve içinde yaşadıkları toplumla derinden ilgilidirler" sözleriyle belirten yazar, dünyadaki bütün sekülarizm karşıtlarını 'dini milliyetçiler' olarak tanımlamanın daha doğru olacağına kanaat getiriyor.

Eserinde İran, Sudan, Afganistan, Cezayir, İsrail, Afganistan, Mısır gibi ülkelere ait izlenimlerine sık sık başvuran yazara göre, dini milliyetçilerin ortak yanı, Batılılar tarafından ortaya atılan, insanları biraraya getiren şeyin ortak kanunlar, siyasi süreçler ve rasyonel sözleşme olduğu görüşünü reddetmeleri. 'Dini milliyetçiler'in siyasetin çağdaş dilini yeniden formüle etmeye ve ulus-devlet için yeni bir temel sağlamaya kararlı olduğunu belirten yazar, dini miliyetçilerin yerli kültürel sembolleri ve ahlaki değerleri kamu hayatına sokmaya çalıştıklarını belirtiyor. Bu durumun Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra ABD'nin karşısına dikilen yeni bir düşman güç oluşturduğunu söyleyen yazara göre, ABD'nin ve Batı'nın dini milliyetçilerin tırmanışa geçmesini bir tehdit olarak algılamak yerine, onların neden tırmanışa geçtiğini anlaması gerekiyor.

Seküler/dini milliyetçilik uzlaşır mı?

Kitapta, dini seküler milliyetçiliğin yerine tercih edenlerin mantığını anlamaya gayret gösteren ve 'din niçin bir alternatif olarak yükseldi?', ''seküler milliyetçiliğin din tarafından reddi niçin çok şidetli oldu?' gibi sorulara cevap arayan Juergensmeyer, bu soruları yanıtlamak için dünyanın çeşitli ülkelerindeki siyasi haraketlere önderlik yapan dini liderlerin görüşlerine yer veriyor. Yazar, her nekadar kendi tanımlaması olan dini milliyetçilerin Batı'yı kendileri dışındaki başka unsurları küçümsemesinden dolayı reddettiğine hak versede, Batılılar'a has küçümseyici tavrı takınmadan da edemiyor.

Birçok Batılı'nın bir zamanlar kural dışılık ve sıkıntı kaynağı olarak gördüğü dini milliyetçileri şimdi global bir düşman olarak algıladığını ifade eden, yazar, dini milliyetçilerle seküler milliyetçilerin ortak bir uzlaşma alanı bulmak zorunda olduklarını fakat her iki tarafın bu uzlaşmayı gerçekleştirmesini engelleyecek nihai engeller bulunduğu kaydediyor.
Pınar Yayınları / Tel : 0212 520 98 90