Krizle birlikte tüketici alışkanlıkları da değişime uğradı. Daha çok ucuzluk peşinde koşan, promosyonları ve indirimleri takip eden, tasarruf duygusunu yeniden keşfeden, geleneksel aile yapısına dönmek üzere yeni bir tüketici tipi oluştu.

ProCon GfK Grubu şirketlerinden GfK Panel'in 12 ilde 3 bin aileyi kapsayan araştırma sonuçlarına göre, yeni tüketici için alışverişte en önemli kriter ucuzluk. Akşam pazarları, indirim süpermarketleri, hipermarketler alışverişin favori mekanları arasında. Marketler de kendi markalarında pazar paylarını artırmaya devam ediyor. Birçok kategoride birçok ürünün tüketimi azaldı. Krizle beraber tüketicinin bütçesinde eğlence, seyahat ve kültür harcamaları düştü.

Harcamalar içinde en fazla düşüş ise yüzde 3.9'dan yüzde 2.1'e gerileyen ayakkabı ve yüzde 11.8'den yüzde 5.3'e gerileyen kıyafette gözlendi.

Et tüketimi azaldı

Tüketicinin daralan harcamaları içinde gıdanın payı artarken, hazır çorbada Mart 2001'de bir önceki aya göre yüzde 20'lik düşüş yaşandı. Kriz ortamında süt, çay, kahve ve su tüketimi artarken alkol tüketimi de ikiye katlandı.

Etin bir süredir sağlık sorunları nedeniyle azalan tüketimi krizle beraber daha büyük bir darbe aldı. Tavuk tüketimi 2001 Mart ayında bir önceki yıla göre yüzde 3.4 azalırken, hindi satışları geçen yıla göre yüzde 73.6, sosis satışları da yüzde 37.1 arttı.

BABA EVİNE DÖNÜŞ BAŞLADI

Yeni tüketici profilinde dikkat çeken bir başka nokta ise geleneksel aile yapısına dönülmesi. Ayrı eve çıkan aile bireyleri baba evine toplanmaya başlıyor. Yeni evlenenler aileleri ile aynı çatı altında yaşamanın yollarını arıyor.

Aynı ürünle birçok ihtiyacını gidermek isteyen tüketici, bir tek temizlik ürünü ile evin tüm temizlik işlerini görüyor. Temizlik ürünlerinde kriz sonrası yüzde 20'lik bir düşüş gözleniyor. Yeniden gözde olan 'arap sabunu' tüketimi bir önceki yıla göre yüzde 32 arttı. Dişmacunu, şampuan ve saç kremi tüketimi ise önemli oranlarda azaldı.

Yeni tüketici profilinde alışverişe daha çok çıkılıyor ama daha az alışveriş yapılıyor. Geçen yıl ayda 12 kez alışverişe çıkan tüketici, bu yıl ayda 14 kez alışverişe çıkıyor. Market ve mağaza dolaşan tüketici ürünü en iyi fiyata almak için alışverişe fazla vakit ayırıyor.