The Economist dergisi, kısa adı AGSK olan Avrupa Güvenlik ve Savunma Kimliği konusunda yaşanan krizi çözmek için Mayıs ayından bu yana Türk, Amerikalı ve İngiliz yetkililerin perde arkasında zorlu görüşmeler yaptıklarını yazdı. Dergiye göre, tarafların vardığı geçici anlaşma, askeri bir operasyon öncesi Türkiye'ye bilgi verilmesini sağlayacak ve Türkiye'nin karar mekanizmasındaki etkisini garanti altına alacak. Ancak Türkiye'ye, Avrupa kaynaklı operasyonlara yönelik veto hakkı verilmeyecek. Habere göre, bu anlaşmanın Atlantik Konseyi ile Avrupa Birliği'nin onayına sunulması gerekiyor.

Haftaya açıklanacak

Economist dergisi, AGSK anlaşmazlığının temelinde, Türkiye'nin, Avrupa Birliği'nin kapasitesini artıran düzenlemelerin Türk çıkarlarına zarar vereceği yolundaki korkunun bulunduğunu savundu. Buna göre Türkiye, Avrupa Birliği'nin özellikle Doğu Akdeniz ve Kafkaslar'da askeri operasyon düzenlemesinden kaygı duyuyor. Dergi, taraflar arasında varılan uzlaşmanın gelecek hafta resmen açıklanacağını yazdı. Ancak uzmanlar, Türkiye'nin AGSK konusundaki sert tavrını bir süre daha sürdüreceği görüşünde. Buna gerekçe olarak Türkiye'nin son saniyeye kadar kaybedeceği bir şey olmaması gösteriliyor.

Türkiye daha önce yalanlamıştı

AGSK konusunda Ankara ile NATO'nun, Türkiye'ye gelen ABD ve İngiliz diplomatlarla yapılan gizli görüşmeler sonrası, anlaşmaya vardığını yazan Alman gazetelerinin iddiası Türkiye tarafından yalanlanmıştı. ABD Savurnma Bakanı Donald Rumsfeld'in Ankara'ya geldiği günlerde Genelkurmay Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada böyle bir anlaşmanın sözkonusu olmadığı ifade edildi. Ancak daha sonra The New York Times gazetesi aynı iddiaları tekrarladı. Daha sonra Anadolu Ajansı kanalıyla servise sunulan bir haberde ise, "AGSK konusunda Türkiye'nin yoğun baskı altına alındığı, AGSK'da Türkiye'ye büyük oyun oynandığı" gibi ifadeler kullanıldı.

Türkiye'nin Kıbrıs ve Ege konusundaki hassasiyetleri sürerken Yunanistan, Budapeşte'de yapılan NATO İlkbahar toplantısında Türkiye'nin 'AB üyesi olmadan Avrupa ordusuna katılma" talebini yazılı olarak reddetmişti. n LONDRA

Robertson: Biraz esneklik

NATO Genel Sekreteri Lord Robertson ise AGSK konusunda ittifak üyelerini esnek davranmaya çağırdı. Türkiye'nin AGSK'ya yönelik kaygılarını gidermek için çalıştıklarını da ifade eden Robertson konu ile ilgili son gelişmeleri değerlendirdi. Robertson, "AGSK'nın başlıca amacı daha kuvveti ve güçlü bir Avrupa savunması oluşturmaktır. Avrupa Birliği ile NATO arasında gerçek bir ortaklık Avrupa'nın çıkarınadır" diye konuştu ve Türkiye'nin AGSK konusunda koyduğu çekincelerin giderilmesi için elinden geleni yaptığını söyledi. AGSK'nın, 52 yıldan beri NATO'nun önüne gelen en önemli proje olduğunu belirten Robertson, tüm ittifakın kabul edeceği bir süreci yürütmek gerektiğini söyledi. Robertson'a göre, NATO'nun 21. yüzyıldaki tehditlere hazırlıklı olması gerekiyor ve tüm üyelerin savunma kabiliyetlerini artırmaları bu açıdan büyük önem taşıyor.