İflah olmaz tiryaki: R. Nuri

Akçura, 'Tiryaki Yazar Manzaraları' adlı yazısında, Kelebek dergisini çıkaran Yusuf Ziya Ortaç'ın Reşat Nuri Güntekin'in sigara tutkusu hakkındaki bir anısına yer veriyor: " Sık sık gelir, masamın üstüne sıçrar, otururdu. Bakardım, sigarası gittikçe ufalıyor, ucundaki kül gittikçe büyüyor. Derken korktuğum olur, esmer bir toz sütünu dudağından kopar, yakasından yuvarlanarak masamın üstüne düşerdi. Titiz olduğumu bilirdi benim. Ama 'Dur Reşat, tablayı süpürelim', demeğe kalmaz, ceketinin koluyla, hem de büsbütün sıvıştırarak siler, hem kendi esvabını, hem de masayı berbat ederdi." Türkiye'nin en iyi eleştirmenlerinden birisi olan Enis Batur, sigarayla arasındaki yakınlığı 'Tiryaki' adlı yazısında şöyle dile getiriyor: "Abartılı bulunabilir elbette, ne var ki duman bende kösnül çağrışımlar yaratır öteden beri. Ağızdan savrulurken de ilk yandığında ya da tablada beklerken de. Atmosferi harekete geçirir. Loş bir mesaj gibi dolaşır. Duman biz çağdaşlar için, sinematografiktir. Uzun gece tartışmalarını bekleyen bir buluttur."

Sigara yüzünden kavga

Gökhan Akçura, sıkı bir sigara tiryakisi olan Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın sigarayı bırakış öyküsünü anlattığı bölümde, üstadın sigara tiryakiliğini yenme çabasını ve bunun uğraşını verirken eşiyle yaptığı kavgaları anlatıyor: "Doktor onu dinler ve katresi haram misali, tek bir sigara bile içmeyi Hüseyin Rahmi'ye yasak eder. Ertesi günden başlayarak, her sigarayı bırakan insan gibi yazarımız da çekilmez yaratık sınıfına girer. Şeytan habire aklını çelmekte, karısı ile bir maraza çıkarıp tövbeyi bozması için onu kışkırtmaktadır. Ama artık karısı da bıkmıştır bu durumdan. Yine bir kavgadan sonra dolabı açıp, yazarımızın önüne, 'bir tabaka, iyi çeşitten beş altı sigara, ağızlık, kibrit' koyduktan sonra, zoraki bir gülümseme ile bayramlık ağzını açar: 'Beyefendi tövbeyi bozdunuz. Karınız olduğum için bir aydır çektiğiniz işkenceyi biliyorum. Bozunuz. Günah varsa bana gelsin.' Hanımefendi bu sözlerle yetinmez, ağızlığa geçirdiği bir sigarayı Hüseyin Rahmi Bey'in dudakları arasına verir ve ateşler." Hüseyin Rahmi ise karısının bu tavrını, Havva'nın Adem'e yasak elmayı yemeye teşvik etmesine benzetiyor: "Fakat üçüncü nefeste aklım başıma geldi. Ben ne yapıyordum? Gözlerim bulandı. Sigarayı pencereden dışarı fırlattım."

Havva Setenay İLHAN