Hükümetlerin sıkça değiştiği, ikili-üçlü koalisyonlar ve azınlık hükümetlerin yaşandığı Türkiye'de, vali atamalarının siyasete endeksli olduğu bildirildi. Mülkiye Başmüfettişi Özer Öner, valilerin atanmalarındaki politik yöntemlerin, merkeze alınacak valilerin belirlenmesinde de kullanıldığını belirterek, bugün 200 dolayında validen oluşan bir işsizler ordusunun bulunduğunu kaydetti.

"Vali atamalarının iç yüzü"nü araştıran Öner, Türkiye'nin kritik bir dönemden geçtiğine dikkat çekerek, vali atamalarının tıpkı uygar ülkelerde olduğu gibi, "hukuk, adalet, insan hakları" çerçevesinde yapılması gerektiğini vurguladı.

Siyasi iktidarın emrinde

Vali atamaları ile ilgili her kararname hazırlandığında büyük bir karmaşa yaşandığını bildiren Öner, şu görüşleri dile getirdi: "Atamalardaki bu karmaşa her kararname döneminde meslek mensuplarının aylar süren siyasi destek çabaları, mesleğin ağırlığıyla bağdaşmayan oportünist duyguları ve haksız rekabeti kamçılamakta, iş bilimsellikten uzaklaşıp siyasi güç yarışına dönüşmekte, sonuçta kaybeden gerçek ehliyet sahipleri ile mesleğin itibarı yok olmaktadır. Valiyi siyasi iktidarın emrindeki politik bir kişi olarak görme ve onu bağımlılık derecesine göre değerlendirme alışkanlığı, demokrasinin ve modern kamu yönetiminin kuralları karşısında çağ dışı kalmaktadır."

1991 yılından bu yana yayımlanan vali kararnameleri ile 450'ye yakın valinin yer değiştiğini hatırlatan Başmüfettiş Öner, müfettiş kökenli vali sayısının, valilerin yüzde 70-80'ini oluşturduğunu belirtti. Polis kökenli 7, mülki idare kökenli 2 ve 1 de eğitimci valinin meslek dışından atandığını kaydeden Öner, "Vali atamaları genellikle hükümet değişikliklerinin hemen arkasından yapılır. Bu da atamaların ne kadar çok politikaya endeksli olduğunu gösteriyor" dedi.

Polis kökenli atamalar siyasi

Emniyet kökenli vali atanmasına politikanın etkili olduğunu savunan Öner, "Sivilleşme, demokratikleşme, globalleşme sürecinin hızlandığı bir dönemde zabıta mensuplarının en üst sivil makama getirilmesinin yaratabileceği olumsuz imaj da akla getirilmemektedir" görüşüne yer verdi.