ABD başkanlığını 20 Ocak'ta devralacak olan George Bush'un Savunma Bakanlığı'na atadığı Donald Rumsfeld, Washington'un politikalarında önemli değişikliklere gideceklerini ve bir numaralı önceliği, Rusya ve Çin'in karşı çıktığı Ulusal Füze Savunma Sistemi'nin kurulmasına vereceklerini söyledi.

Rumsfeld, Bush yönetiminin uygulayacağı savunma politikalarını anlattığı ABD Senatosu'ndaki konuşmasında, Washington'un Ulusal Füze Savunma Sistemi kurmak için Rusya ile krize girmeyi göze alarak Anti-Balistik Füze Antlaşması'nı (ABM) yürürlükten kaldıracağının işaretini de verdi. Rumsfeld, kurmayı planladıkları füze savunma şemsiyesi kapsamında, ABD'nin müttefiklerinin de korunmasının öngörüldüğünü belirtti. Rumsfeld'in sözünü ettiği müttefik ülkeler arasında Türkiye de bulunuyor. Bush'un Savunma Bakanı, "sadece anavatanımızı değil, ABD'nin müttefiklerini ve dostlarını da koruma yeteneğine sahip, etkili bir füze savunma sistemi, modern teknolojinin sınırları içinde ve olabilecek en düşük maliyetle mutlaka gerçekleştirilmelidir" dedi. Rumsfeld, eski Sovyetler Birliği ile 1972'de imzalanan ABM antlaşmasıyla ilgili olarak da "bu antlaşma tarihe karıştı" dedi. Soğuk Savaş koşullarına göre hazırlanan ABM antlaşmasında, Washington ve Moskova'nın, füze savunma sistemleri kurmaması ve eşit saldırı gücüne dayalı bir "dehşet dengesinin" korunması öngörülüyordu.

Anti-Balistik Füze Antlaşması çöpe atılacak

Clinton döneminde, ulusal füze savunma sistemine daha az önem veren Washington, sorunun ABM antlaşması iptal edilmeden Moskova ile görüşmeler yoluyla çözülmesini istiyordu. Ancak, yeni yönetimin politika değişikliğinin işaretini veren Bush'a en yakın isimlerden Senato Dışilişkiler Komitesi Başkanı Jesse Helms de Washington'da yaptığı bir konuşmada, Bush döneminde ABM antlaşmasının çöpe atılacağını belirtti. Washington'daki gözlemciler, Bush yönetiminin politika değişikliği sonucu, Ulusal Füze Savunma Sistemi'ne ve ABM antlaşmasının iptaline kesinlikle karşı olan Rusya ile kriz çıkmasının kaçınılmaz olacağını, Çin ile de ilişkilerin gerginleşeceğini vurguladılar. NATO'nun bazı Avrupalı müttefikleri de ABD'nin Ulusal Füze Savunma Sistemi projesinin dünyada yeni bir silahlanma dalgasına yol açmasından kaygı duyuyor. Rumsfeld'in, müttefiklerin de füze savunma şemsiyesi altına alınacağı yolundaki açıklamasının, bu kuşkuları gidermeyi amaçladığı belirtiliyor.

Türkiye'ye AGSK desteği

Rumsfeld, Senato'daki konuşmasında, Türkiye ile AB arasında sorun oluşturan Avrupa Gücü konusuna da değinirken, NATO'nun bütünlüğünün ve uyumunun korunması gerektiğini vurgulayarak, Ankara'nın tezlerine dolaylı destek verdi. Rumsfeld, "Avrupa Savunma Gücü ile ilgili konumumuzu şöyle açıklayayım. NATO, çok önemli bir ittifaktır ve çok büyük başarılara imza atmıştır. NATO'nun bütünlüğü ve uyumuna zarar verecek bir adım, Avrupa için, ABD için ve dünyanın o bölümünde barışa ve istikrara katkımız için akıllıca olmaz" dedi.

Çin: ABD füze planını terketsin

Çin, ABD'den Ulusal Füze Savunma Sistemi (NMD) kurma planlarını en kısa zamanda terk etmesi çağrısında bulundu. Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, ABD'nin uluslararası topluluğun sağduyulu yaklaşımını ciddiyetle izlemesi ve NMD planını mümkün olan en kısa zamanda terk etmesi istendi. Açıklamada, 20 Ocak'ta görevi devralacak George Bush yönetiminin bu planı sürdürmesi halinde, bunun uluslararası stratejik dengeye ve dünya istikrarına olumsuz etkileri bulunacağı kaydedildi.

ABD başkanlığını 20 Ocak'ta devralacak George Bush'a en yakın isimlerden, Senato Dışilişkiler Komitesi'nin Cumhuriyetçi Başkanı Jesse Helms, yeni yönetim döneminde Washington'un, Rusya'nın eski Sovyetler Birliği toprakları üzerinde yeniden yayılmasına izin vermemesi gerektiğini söyledi. Helms, düşünce kuruluşu American Enterprice Institute'ta yaptığı konuşmada, İkinci Dünya Savaşı sırasında batı dünyasının, dönemin Sovyet diktatörü Joseph Stalin ile anlaşması sonucu doğu Avrupa ülkelerinin komünizme terk edilmesinin çok büyük bir hata olduğunu kaydetti.

'Vahim hata'

Helms, şöyle devam etti: "1940'lardaki bu vahim hatayı tekrarlamamalıyız ve Rus liderlerinin karanlık bir şekilde arka bahçe olarak bahsettikleri bölgede Rusya'nın yeniden yayılmasına izin vermemeliyiz. Bu eski Sovyet Cumhuriyetleri'nin bağımsızlıkları, yeniden Rus etkisine girme tehdidinden kurtulmadıkları ve batı demokrasilerine entegre olmadıkları sürece emniyet altında değil." ABD Senatosu'nun en güçlü ismi sayılan Helms, bu çerçevede Baltık ülkeleri Litvanya, Letonya ve Estonya'nın NATO üyeliğine alınması gerektiğini söyledi. Clinton'ın Küba politikasını sert dille eleştiren Helms, Castro'nun Bush döneminde devrileceği öngörüsünde de bulundu.