Miloseviç'in Bosna ve Kosova'da işlediği insanlık suçundan yargılanmak için Savaş Suçları Mahkemesi'ne gönderilmesi dünyada yeni bir süreç başlattı. İnsanlığa karşı suç işleyen hiç kimse artık uluslararası hukukun pençesinden kurtulamayacak.

Yugoslavya eski Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'in Bosna ve Kosova'da işlediği cinayetlerden sorumlu tutularak Lahey'deki Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi'ne teslim edilmesi dünyada yepyeni bir süreç başlattı. Miloseviç'le başlayan bu süreçte insanlığa karşı suç işleyen, katliam ve soygunlardan sorumlu kişilerin uluslararası hukuk tarafından sorgulanıp cezalandırılmasının yolu açıldı. Bütün dünya Miloseviç'ten sonra sıranın kimde olduğunu merakla beklerken iki kişinin ismi öne çıktı: İsrail Başbakanı Ariel Şaron ile Irak devlet Başkanı Saddam Hüseyin.

Ariel Şaron hakkında Sabra ve Şatilla mülteci kamplarında yüzlerce Filistinli'in katliamından sorumlu olduğu gerekçesiyle, Miloseviç Hollanda'ya gönderilmeden önce Belçika'da suç duyurusunda bulunulmuştu. Sabra ve Şatilla katliamından kurtulan Filistinliler Belçika'da Şaron hakkında suç duyurusunda bulundu. Belçika adaleti bu müracaat üzerine Şaron hakkında soruşturma başlattı.

Miloseviç'in tesliminden sonra yine Belçika'da bu sefer Saddam Hüseyin hakkında suç duyurusunda bulunuldu. Halepçe'de kimyasal silah kullanarak katliam yaptığı ve Kürtler'e kötü davrandığı gerekçesiyle Saddam hakkında soruşturma açıldı.

Brüksel Savcılığı'ndan elde edilen bilgilere göre 6 kişi, Saddam ve diğer bazı Iraklı yöneticiler aleyhinde suç duyurusunda bulundu. Savcılık, bu başvurularda adı geçen diğer kişilerin sayı ve kimliklerini açıklamayacağını bildirdi. Sorgu Hakimi Damien Vendermeersch, suç duyuruları üzerine soruşturma başlattığını açıkladı. Suç duyurusunda bulunan 6 kişinin Belçika ve Hollanda'da ikamet ettiği bildirildi.

Şaron ve Saddam'a soruşturma

Belçika'da dünyanın başka hiçbir ülkesinde bulunmayan bir yasa, yabancıların, bu ülkede yaşamasalar dahi bir başka yabancıyı "insanlık suçu" ithamıyla mahkemeye vermelerine olanak tanıyor. 16 Haziran 1993 tarihinde yürürlüğe giren ve 10 Şubat 1999'da kapsamı genişletilen bu yasa çerçevesinde, daha önce eski İran Devlet Başkanı Haşimi Rafsancani, eski Çad Devlet Başkanı Hissene Habre, eski Kongo Dışişleri Bakanı Abdulaye Yeroida, İsrail Başbakanı Ariel Şaron gibi isimler aleyhinde suç duyurusunda bulunuldu ve soruşturma açıldı. Belçika adaleti, yasa kapsamında açılmış bir soruşturmayı tamamladı ve soykırıma katılmakla itham edilen 4 Ruandalı aleyhindeki suç duyurusunu yerinde bularak yargılama kararı aldı. Ağır Ceza Mahkemesi'nde 12 kişilik halk jürisi, sanıkları ağır hapis cezalarına çarptırdı ve derhal tutuklattı. Şaron'a yönelik suçlama ve soruşturmadan sonra Yahudi lobisi ilgili yasanın değiştirilmesi veya kaldırılması için Belçika üzerinde yoğun bir baskı oluşturdu. İsrail yönetimi ise Filistin lideri Yaser Arafat hakkında da soruşturma açılması için girişim başlattı.

Belçika adaleti, Saddam Hüseyin'e yönelik ithamları inceledikten suç duyurusunun kabul edilip edilmeyeceğini karara bağlayacak. Bu ülkedeki yasada, "insanlık suçu işlemiş bir kişinin taşıdığı sıfatın, yargılanmasına engel teşkil etmeyeceği" belirtiliyor ve dokunulmazlık ilkesi reddediliyor. Belçika'da uygulamada olan bu yasa, Brüksel hükümetinin diğer bazı devletlerle sert sürtüşmelere girmesine neden oluyor. Eski İran Devlet Başkanı Haşimi Rafsancani hakkındaki suç duyurusu ve soruşturma Tahran'ın sert tepkilerine neden olmuş, Brüksel, "yargı gücünün bağımsızlığı" gerekçesiyle İranlılar'ın protestolarını reddetmişti.

Libya: Reagan da Lahey'e gönderilmeli

Libya, Yugoslavya eski Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç'in Lahey'de bulunan Birleşmiş Milletler Savaş Suçları Mahkemesi'ne gönderilmesini ikiyüzlülük olarak değerlendirdi. Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan bir yazılı açıklamada, "Eski ABD Başkanı Ronald Reagan serbest dururken, Miloseviç'i nasıl zorla Lahey'e götürebilirsiniz?" denildi. Açıklamada Reagan'ın Trablusgarp ve Bingazi üzerine yapılan, Libya lideri Muammer Kaddafi'nin kızının da aralarında bulunduğu 37 kişinin ölümüyle sonuçlanan 15 Nisan 1986'daki hava saldırılarının emrini verdiği hatırlatıldı. Açıklamada ayrıca, "Eğer adalet yerini bulacaksa, İsrail Başbakanı Ariel Şaron ve Dışişleri Bakanı Şimon Peres de soykırım suçundan yargılanmalıdır" denildi.