ABD'nin eski Ankara Büyükelçisi Mark Parris, Irak'a saldırıda Ankara'yı "potansiyel problem" haline getirmektense çözümün bir parçası yapmanın, "erken, dürüst, detaylı danışmalardan" geçtiğini bildirdi.

Senato Dışilişkiler Komitesi'nin Irak'a ilişkin oturumuna davet edilen konuyla ilgili uzmanlar arasında, Türkiye'yi yakından tanıyan Parris'in de bulunması dikkati çekti. Parris, "Irak lideri Saddam Hüsey'in devrilmesine yönelik ABD arayışında Türkiye'nin tutumu kritik olacak. Sadece haritaya bakıp seçenekleri tartmanız yeter. Bu seçeneklerin hiçbirinin Türkiye'siz gerçekleştirilemeyeceğini anlarsınız" dedi. Parris, Türkler'in, Saddam'ın devrilmesi fikrinden "nefret ettiğini" de kaydetti.

Körfez savaşında kaybetti

Türkiye'nin, Irak'ta rejim değişikliğine olumsuz bakmasının nedenlerini, güvenlik, ekonomi ve stratejik bakımlardan Körfez Savaşı'ndan "kaybeden" olarak çıkmasından kaynaklandığını söyleyen Parris, PKK'nın, durumu sömürerek operasyonlarını genişlettiğini hatırlattı. Parris, "90`lı yıllarda binlerce kişi öldü, Türk ordusu durumu kontrole almak için sık sık Kuzey Irak'a girdi ve çok para kaybedildi" dedi.

Parris, Türkiye'nin 40 ila 80 milyar dolar kaybettiğini ifade etti. Parris, "Ankara, Irak yönetiminin çekilmesiyle açılan boşluğun, de facto bir Kürt devletinin kuruluşuna doğru atılmış adım olarak, yerel yönetim organları tarafından doldurulduğunu gördü" dedi.

Türkiye ABD'ye güvenmiyor

Türkiye'nin şu anda, mevcut statüden ve Kuzey Irak'taki durumdan memnun olmadığını belirten Parris, Körfez Savaşı deneyiminin ardından Türkiye'nin, ABD'nin Irak'ın iç dinamiklerini anladığına ve Irak'ın toprak bütünlüğüne önem verdiğine güvenmediğini, Saddam'ın devrilmesi sürecinde ABD'nin, Türkiye'nin çıkarlarını gözetmeyeceğinden endişe ettiğini de kaydetti. Parris, "Her şey planlandığı gibi gitmediği takdirde, ABD'nin projeyi ilerletmeyeceği ve Türkiye'yi yine, düşman veya kaos içinde bir komşuyla karşı karşıya bırakacağından endişe ediliyor" dedi.

Ankara garanti isteyecek

Türkler'in yine de "gerçekçi" olduğunu belirten Parris, "Eğer ABD Saddam'ın peşinden giderse Ankara'nın yerinde oturmak gibi bir lüksü olmayacak. Türkiye, kendi çıkarları için herhangi bir operasyonun planlama ve uygulanmasının içinde olmaya ihtiyaç duyacak" diye konuştu. Saldırıda Türkiye'nin işbirliğini aramak ve operasyon bir kez başladıktan sonra sürpriz faktörünü en aza indirmenin, ABD'nin çıkarına olduğunu kaydeden Parris, "Ankara'yı potansiyel problem haline getirmektense çözümün bir parçası yapmak, erken, dürüst, detaylı danışmalardan geçiyor. Türkiye, geçen sefer olduğu gibi, sırf doğru tarafta olduğu için ekonomik bir bedel ödemek istemeyecektir. Borçların silinmesi, ek ekonomik ve askeri yardım, ABD'nin IMF içindeki desteğinin devamına ilişkin garanti isteyecektir" dedi.

ABD, ASEAN ülkelerine görev dağıtımı yaptı

Afganistan'dan sonra Güneydoğu Asya ülkelerinde İslamcı gruplara karşı işbirliği arayan ABD'nin Dışişleri Bakanı Colin Powell, Brunei'de Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği'ne (ASEAN) üye ülkelerle "Terörle Mücadele İşbirliği Sözleşmesi" adı altında İslamcı grupların tasfiye edilmesi için anlaşma imzaladı. Sözleşmeyle ASEAN ülkeleri, bu mücadelede ABD ile bilgi alışverişinde bulunacak, polis teşkilatları arasında işbirliği yapılacak, İslamcılar'ın kullanabilecekleri her kaynak kurutulacak. ABD de bu ülkelere aynı konuda lojistik destek verecek

Ankara Musul ve Kerkük üzerine planlar yapmıyor

En önemli danışma alanının Kuzey Irak olacağına dikkati çeken ABD'nin eski Ankara Büyükelçisi Mark Parris, Amerikan basınında, Türkiye'nin rolüne ilişkin provokatif haberler yer alabileceğini, ancak kimsenin, Türk tanklarının Bağdat'a girmesini beklememesi gerektiğini vurguladı. Parris, Ankara'da kimsenin, Musul ve Kerkük'teki petrol yataklarını almayı hesaplamadığını, Türkiye'nin, Irak'ın birliği ve toprak bütünlüğünü korumada ciddi olduğunu söyledi. Ancak Parris, Musul ve Kerkük'ü Kürtler'in almaya kalkması halinde, Türkiye'nin buna izin vermektense bu kentleri ele geçireceğine ilişkin Türk basınındaki haberlere dikkati çekti. Parris, Türkiye'nin sıkıntı hissedeceği bir başka alanın, kuzeye yerleştirilecek Amerikan askeri ve diğer personel olacağını da kaydetti.