New York'un önde gelen finans kuruluşlarından Morgan Stanley tarafından hazırlanan raporun, Türkiye açısından savaşın maliyetinin ne olacağının araştırıldığı bölümde, "finansal ve siyasal karmaşadan kurtulamamış olan Türk ekonomisi açısından savaşın maliyetinin, sağlayacağı menfaatten daha fazla olacağı" net biçimde vurgulandı.

Körfez savaşı öncesinde Irak'ın, Türkiye'nin 2. büyük ticari ortağı olduğunu hatırlatan Morgan Stanley, savaştan önce 2,5 milyar dolar olan iki ülke arasındaki ticaret hacminin savaştan sonra 122 milyon dolara gerilediğine de dikkati çekti.

Fatura 15,5 milyar dolar

"Savaşın Türkiye'ye maliyeti ilk yıl içinde 15,5 milyar dolara kadar yükselebilecektir" denilen raporda, artacak petrol fiyatlarının Türkiye'de ekonomik büyümeyi yavaşlatacağına, enflasyonist baskıları arttıracağına, askeri harcamaların artmasının ise istikrar programını tehlikeye atacağına dikkat çekildi.

Öte yandan Amerikan hükümetinin Körfez savaşı öncesinde Türkiye'ye yılda 1 milyar dolar uluslararası yardım vaadinde bulunduğunu hatırlatan Morgan Stanley, "ancak Türkiye'nin hiçbir şekilde doğrudan savaş tazminatı almadığını ve Türk makamlarının bu kez konuya bu kadar ihtiyatla yaklaşmalarının gerekçesinin bu olduğunu" kaydetti. Raporda, "Türkler, tarihin tekerrür etmesini istemiyorlar" denildi.

Morgan Stanley, ABD'nin olası Irak operasyonunun Türkiye ekonomisine 9- 15,5 milyar dolar arasında mali külfet yükleyeceğini bildirdi. Bu yük, Türkiye'nin 1999 Ağustos ayında yaşadığı büyük deprem felaketinin yüküne eşdeğer bulunuyor.

Irak faturasınının dökümü

Savaşın Türkiye ekonomisine maliyetinin 15,5 milyar doları bulacağı tahminine yer verilen raporda, ABD'nin bu yükü bir parça hafifletmek amacıyla, Türkiye'nin askeri borçlarının 5 milyar dolarlık kısmını silmesinin beklendiği, ayrıca Türkiye ile bir serbest ticaret anlaşması imzalayabileceği görüşü savunuldu. ABD'nin buna ek olarak Türkiye'nin AB üyeliği konusundaki siyasi desteğini sürdüreceği ve bir İMF anlaşması sağlaması da bekleniyor.

İç tüketimde görülecek düşüş yüzünden ekonominin uğrayacağı zarar: 2,5 milyar dolar.

Not: Türkiye'nin savaş yüzünden alacağı borçların getireceği faiz yükü ile petrol fiyatlarının yükselmesi, enflasyonist baskı, askeri harcamaların artması faturaya dahil değil.

Türkiye koalisyona katılır

Araştırmada, Kuzey Irak'ta kurulması olası bağımsız bir kürt devletinin Türkiye açısından siyasi, ekonomik ve güvenlik sorunları yaratacak olması nedeniyle, Türkiye'nin Irak'a yönelik çok taraflı bir operasyona katılmakta fazla çekingen davranmayacağı iddiası da ortaya atıldı. Morgan Stanley raporunda, "savaşlardan sonra her zaman galiplerin, kurum ve ticari ilişkilerin oluşmasına yön verdiklerinin farkında olan Türkler, her ne kadar savaşa karşı iseler de, kritik önem taşıyan komşularının (Irak'ın) yeniden şekillendirilmesi aşamasının dışında kalmak istemeyeceklerdir'' görüşüne yer verildi. Raporda "Savaştan sonra Irak'ın kaosa sürüklenebileceği ya da Bağdat'ta Türkiye'ye düşman bir yönetimin iş başına gelebileceğine'' işaret edildi.