Afganistan'da yeni hükümeti belirleyecek Büyük Meclis Loya Jirga'nın ertelenen oturumu dün başladı. Başkent Kabil'de toplanan, 1551 delege, yeni hükümeti ve devlet başkanını belirleyecek.

Toplantı öncesi skandallar yaşandı. Afganistan'ın eski kralı Zahir Şah ile eski Devlet Başkanı Burhaneddin Rabbani, aday olmamaları için yoğun baskı altında tutuldu. ABD, bu iki kişinin aday olmasını engelledi. Zahir Şah'ın ardından Rabbani de Afganistan devlet başkanlığından adaylığını çekti. Zahir Şah yanlısı Peştun delegeler, Kral'a baskı altında bu kararın aldırıldığını belirterek Loya Jirga'dan çekilebileceklerini duyurdular. Yeni hükümeti belirleyecek Büyük Meclis'in Kabil delegelerinden Rahdin, Kuzey İttifakı'nın Hamit Karzai'yi desteklediğini söyledi.

Amerika'nın adayı Karzai

Yeni anayasayı oluşturacak ve 18 ay süresince yönetimde kalacak Loya Jirga'nın ilk toplantısı öncesi, Rabbani'nin de adaylıktan çekilmesi üzerine Karzai, tek aday olarak kaldı. Karzai, Afganistan'dan geçecek doğalgaz boru hattını planlayan ABD petrol şirketinin danışmanı iken geçici başbakanlığa getirildi.

CIA'ya bağlı Rand Corporation'da raportör olarak çalışan ve ABD'nin Afganistan'a özel temsilci olarak atadığı Zalmay Halilzad, Karzai dışındaki adaylara baskı yapanların başında geliyor. Loya Jirga'nın Gazni bölgesi delegesi Faysal Ahmed, Zahir Şah'ın, uluslararası toplumun ve ABD'nin baskısı üzerine liderliğe talip olmamaya karar verdiğini açıkladı. Peştun delegeler, ABD'nin, Hamid Karzai'nin lider seçilmesinin önündeki tüm olası engelleri kaldırmaya çalıştığını açıkladılar.

Faysal Ahmed, "Zahir Şah'ın Loya Jirga'da yapacağı açılış konuşmasının ardından delegeler kendisine neden aday olmadığını, aday olmayacaksa neden Roma'dan döndüğünü soracaklar. Eğer kendisinden tatmin edici bir cevap gelmezse birçok delegenin çekileceğini düşünüyorum" dedi.

Toplantılarının güvenliği için 10 bin asker görev yapıyor. Bu arada Afganistan İçişleri Bakanı Yunus Kanuni, "ulusal birliğin temini ve siyasi gerilimin yatışması" amacıyla istifa ettiğini açıkladı.

2 YILLIK HÜKÜMET BELİRLENECEK

Aşiretler ve delegeler arasında hükümet görevleri için sıkı pazarlık yaşandığı bildiriliyor. Loya Jirga, devlet başkanını ve Afganistan'ı 2004 yılına kadar yönetecek hükümeti belirleyecek. Bu hükümet, anayasayı hazırlayacak. Hükümetin yapısıda Loya Jirga tarafından belirlenecek. Loya Jirga'ya Afganistan genelinde yaklaşık bin delege seçildi. 500 delegeyse yurtdışından gelecek. Delegelerin 180'i kadın.