ABD'nin stratejik işbirliği yapıp NATO'ya ortak ettiği Rusya, Avrupa'yı endişelendirdi. AB liderleri Moskova'da. Rus enerji kaynakları paylaşılamıyor.

Rusya-Amerika ve Rusya-NATO zirvelerinden sonra dün de Moskova'da Rusya-Avrupa Birliği zirvesi yapıldı. Rusya'nın son bir hafta içerisinde ABD ve onun kontrolündeki NATO ile geliştirdiği ortaklıktan sonra dün de Avrupa Birliği-Rusya ilişkilerinin geleceği masaya yatırıldı. ABD'nin 11 Eylül sonrası başlattığı küresel savaşa soğuk bakan Avrupa Birliği ile ilişkilerinin giderek soğumasına karşı Rusya ile ilişkileri geliştirmesi, bu ülke ile enerji ve güvenlik alanında ortaklıklar geliştirmesinden rahatsız olan Avrupa Birliği, Rusya'yı ABD'ye kaptırmamaya çalışıyor.

Kaliningrad anahtar kelime

11 Eylül öncesi Moskova ile enerji kaynakları, askeri ve siyasi alanlarda geliştirdiği ortaklığı 11 Eylül'den sonra büyük yara alan Avrupa Birliği, ABD'nin Orta Asya ve Kafkaslara yerleşmesinden sonra Rus enerji kaynakları üzerinde de etkinlik kurmasından rahatsız. AB liderleri, Rusya-AB ilişkilerini yeniden eski düzeyine çıkarmak ve bu ülkyi Amerika'ya kaptırmamak için karşı atak başlattı.

Zirvede, Rusya Devlet Başkanı Putin, Baltık ülkelerinin AB'ye girişinin ardından Rusya'nın Kaliningrad bölgesi için serbest dolaşım hakkı istedi. Putin, AB ilişkilerinin gelişmesinin, Kaliningrad konusunun nasıl çözüleceğine bağlı olduğunu belirtti. Kaliningrad bölgesi, Moskova için tarihi öneminden ziyade stratejik önem taşıyor. Kaliningrad'da 1 milyon Rus yaşıyor ve Baltık Denizi'nde kilit bir askeri üs olarak bulunuyor.

AB Komisyonu Başkanı Romano Prodi ise, AB'nin Rusya'ya, pazar ekonomisinin şartlarını tam olarak yerine getiren ülke statüsü vereceğini açıkladı. Prodi, zirvede birliğin dönem başkanı İspanya Başbakanı Jose Maria Aznar ve AB Dış İlişkiler Komisyonu üyesi Chris Patten'le birlikte AB tarafını temsil etti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, AB dönem başkanlığını sürdüren İspanya Başbakanı Jose Maria Aznar'ı, NATO toplantısı için biraraya geldikleri Roma'dan Rusya'ya kendi uçağıyla getirdi.

Pazar ekonomisi statüsü

Prodi, AB'nin Rusya'ya, pazar ekonomisinin şartlarını tam olarak yerine getiren ülke statüsü vereceğini açıkladı. 9. AB-Rusya Zirvesi dolayısıyla Kremlin'de konuşma yapan Prodi, Putin'e hitaben, "Bugün burada size, Rusya'ya, pazar ekonomisinin şartlarını tam olarak yerine getiren ülke statüsü verileceğini ilan etmekten büyük mutluluk duyuyorum" dedi. Prodi, "Sayın Başkan, biz söz verdiğimiz şeyleri yerine getiririz" derken, Prodi'nin bu sözleri, büyük alkış aldı. Prodi, Avrupa Birliği'ni'daki yeni bürosunun açılışını yaptı. Prodi, açılışta yaptığı açıklamada, AB'nin, Rusya ile kalıcı yeni köprüler kuracağını söyledi.

Enerji en önemli gündem

Avrupa Birliği'nin en önemli petrol doğal gaz sağlayıcılarından biri olan Rusya ve AB yetkililerinin iki gündür sürdürdüğü hazırlık görüşmelerinde enerji konusu en önemli gündem maddesi oldu. AB heyetinin Kremlin'de Putin'le biraraya geldiği zirvede enerjinin yanı sıra ticari ve ekonomik ilişkiler ele alındı. Brüksel, ekonomi ve enerji konularında Moskova ile geniş işbirliği ilişkisi kurmak istiyor.

Avrupa güvenlik organları, Sovyet ordusunun 1945'de ele geçirdiği eski Alman toprağı Koenigsberg yani Kaliningrad'ın, 2004'teki genişlemeden sonra örgütlü suç, hastalık ve fakirlikle daha çok kuşatılacağı endişesini taşıyor.