"Zorunlu Tasarruf" olarak bilinen Çalışanların Tasarrufa Teşvik Hesabı kapsamında Şubat ayında yapılacak nema ödemesi, bu defa çalışanların yüzünü güldürecek. 3417 sayılı Çalışanların Tasarrufa Teşvik Hesabı Kanunu'nun yürürlüğe girdiği Nisan 1988'den Kasım 2001 sonuna kadar olan kümülatif nema oranı yüzde 560.33'e ulaştı. Bu rakam Ekim 2001 sonunda yüzde 523.85 düzeyindeydi. Kasım ayında nema oranında yüzde 6.96'lık bir artış oldu.

2001 Kasım ayındaki nema artış oranı Aralık ayında da yaşanırsa, çalışanlar yüksek nema ödemeleri alacak. Şubat ayında yapılacak nema ödemesindeki artış, bazı çalışanlar için yüzde 280'lere varacak. Yani, bu çalışanlar için bu seneki nema ödemesi geçen yılki ödemeyi neredeyse 4'e katlayacak.

Geçen yıl Şubat ayında 92 milyon 224 bin lira alan 1. derece 4. kademede bulunan bir öğretmen, Aralık nema getirisi Kasım ayı gibi olursa, bu yıl 345 milyon 685 bin lira nema alacak. Bu kişideki nema ödemesi artış oranı yüzde 274.8, hesapta biriken parası ise 2 milyar 556 milyon lira olacak. Yapılacak ödeme sonrası nema oranı yüzde 504.77'ye inecek, 1. derece 4. kademedeki bir öğretmenin biriken para miktarı da 2 milyar 210 milyon liraya düşecek.

Üç yıla yakın kesintisi olduğu halde 2001 yılında ilk kez nema alanlar dışında nema ödemeleri yüzde 100`ün üzerinde olacak. Örneğin Mayıs 1998'de sisteme giren, halen maaşı 746 milyon lira olan özel sektörde çalışan bir kişi, ilk kez 2001 yılında ve 2 yıl 7 aylık kesintisinin nemasını yüksek olarak (147 milyon lira) aldığı için, bu seneki artış düşük (yüzde 8.1) kalacak ve 158.9 milyon lira nema alacak.

Çalışanların Tasarrufu Teşvik Hesabına ilişkin 3417 sayılı kanunda zamanı belirtilmemesine karşın, her yıl alınan Yüksek Planlama Kurulu (YPK) kararları doğrultusunda, Aralık ayı nema oranı esas alınmak üzere Şubat aylarında nema ödemesi yapılması şeklinde bir teamül oluştu. 2001 yılına ilişkin nema ödemesinin Şubat ayında yapılabilmesine yönelik olarak, Hazine Müsteşarlığı da çalışmalarını tamamlayarak YPK'ya göndermişti. Bu sene çalışanlara 12. kez nema ödemesi yapılacak.

Ödeme miktarı nasıl hesaplanıyor?

Ödeme, anaparanın nema oranına çarpılması ve 100'e bölünmesi sonucu bulunan biriken nemanın üçe bölünmesi ve daha önce alınan nema ödemelerinin toplamının bu rakamdan düşülmesiyle elde ediliyor.

2001 yılı Aralık ayına ait nema oranı 1 Şubat itibariyle belirlenebildiği için, ödenecek nema miktarı da bu tarihte asıl olarak belli olacak.

8.1 katrilyon birikti

Öte yandan Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabı'nda, 30 Kasım 2001 itibariyle kümülatif 8 katrilyon 183.4 trilyon lira (şimdiye kadar yapılan ödemeler düşüldükten sonra) bulunuyor.

Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabı'na yapılan kesintiler, 2000 yılı Haziran ayından itibaren kaldırılmıştı. Bu tarihten sonra aynı şekilde devam kesintiler, işsizlik sigortasına yönlendirilmişti.