Bu yazı sanat ahlakı noktasında eriyen eşik değerleri güncelleme adına eğitim anlayışına biraz renk sıçratacak. Sanatın varoluş / diriliş demek olduğunu, ifade boyutunun kimlikler üstü olması gerektiğini hatırlatacak.

Eğitim fakültelerinin yetenek sınavları için öğrencilerin didindiği şu günlerde sanata tarafsız bakış ve adam kayırmama gibi erdemlerle kuşanması gereken akademik çevreler, umarım genç yüreklere geçen yılkine benzer trajedileri yaşatmazlar. Bu yazı sanat ahlakı noktasında eriyen eşik değerleri yeniden güncelleme adına eğitim anlayışına biraz renk sıçratacak. Geçen yıl ismi, ve toplumsal değerleri adına dışladıkları gençleri bu yıl da arka mahallelere itmesinler istiyorum.

Sanat, demokrasiyi içselleştirme bunalımı yaşayan sistemlerdeki sanatçıların bir varoluş serencamıdır. Bir ressam olarak, sanatçının sistemce daraltılan sanat yolunda yaşadıklarıyla, yaşanmamışlıklarının üzerinden yükselen yazgı zifiriliğini ta içimde hissettiğimi söyleyebilirim. Buradan hareketle ülkemizde, eserlerimde de ifadesini bulan bir itilmişlik gerçeğidir sanat. Eğitim sistemimizdeki dibe vurmuşluk ve tıkanmışlık, toplumun birçok kesimini kapsama alanına alarak olumsuz bir şekilde etkileyen kof eğitim sisteminin çürümüşlüğünün ve kokuşmuşluğunun apaçık bir semeresidir.

Bir özgürlük aksiyonu

Bir özgürlük aksiyonudur sanat. Sanal varsayımları harekete geçirir ve güncellik kazandırır, gözle görülür hale getirerek "varlık" alemine taşır. Buradan hareketle sanatçının yokluktan varlığa taşıdığı içselliğini, ölü düşlerine üflediği yaşam soluğu ile dirimselliğe kavuşturduğunu söyleyebiliriz. Özgür ressam da sanatını o yaşam soluğuyla dirimselliğe kavuşturmaya çabalamaktadır.

Resim sanattır, özgür bir sanattır. Resim, özgürlük dürtüleyen bir sanat dalı olduğundan ressamın tutsak duygularının zincirlerini kırarak onu özgür kılar. Düşler, hisler ve yaşanılası idealler daha çok özgür ressamların fırçalarında hayat bulur bana göre, ya da ben daha çok o fırça darbeleriyle büyülenirim. Düşünceler, idealler, düşler, varlığa taşınılası hayatın tüm sanal değerleri ressamın sihirli değneğinin ucunda renklenerek hayat bulur, yeşerir ve her fırça darbesiyle dal budak salarak farklı bir atmosfere kanatlandırır... Bu atmosferde önü tıkanarak dünyası siyah beyaza dönüşen "dış" ilan edilmiş bir çok ressam gibi herhangi bir "yafta"yla küstürülmüş ressamlar da düş gücünün fizik ötesi gücünü kuşanarak, renk karmaşalarının harikulade ara tonlarıyla yeni bir dünyayı biçimselleştirip tutkuya dönüştürüyor ve bir duygu frekansı oluşturuyor sanatçı yüreğinde.

Her renk tonu "yaftalı" ressamın yazgısı üzerinde iz bırakan ayrı bir yaşanmışlıkla bütünleşir ve keder çizgisinden hareket eden her yumuşak dokunuş sanatçının meydana getirdiği sanatsal ifade biçimine estetik ve semantik katar.

Doğadaki renkler evrensel bir sanatsal yeteneğe sahiptir. Ressam da kişilik ve dünya görüşü itibariyle gerçek bir sanatçı olabilmesi için öyle sınırsız ve bağıntısız olabilmelidir. Yani sanatçı sanatıyla, sanatsal yeteneğini icra etmedeki başarısıyla değerlendirmeye alınmalı.

Sanatın ne etnik kökeni, ne milliyeti, ne kimliği, ne ırkı, ne de coğrafi özelliği vardır. Renkler sınırlandırılarak düşler iğdiş edilmemeli, sanatçı, ırklar ötesi bir gerçekliği ifade edebilmeli. Sınırların üzerlerinde kanat çırparken eserleri dikenli tellere takılmamalı, düşleri tutuklu kılınmamalıdır. Tutsaklaştırılamayan renkler, sanatın etrafına dikenli teller de örülse bir ara yer bulup sıçrayarak yeniden renklenecek ve aynı tutkuyla biçimsellik kazanarak aynı aşkları özgürce ifade eden sanat eserlerini meydana getirecektir. Sistemce dış olmayı gerektirecek herhangi bir sağ yada sol yaftayla bastırılsa da diğer yerden aynı renk ve aynı ahenkle yeniden fışkırarak yeşerecektir sanatıyla.

Palet; renklerin platformu

"Sıra" ve "sürü" dışı ressamların eserlerinde umutlar renklenir. Tutuksuz düşlerin ve sanal özgürlüklerin açık adresidir resimleri.. Balarısı gibi renkten renge konup ton toplayarak eserine farklı esintilerle kendine özgü bir ahenk katacak ve düşlerinin etrafını tutan her ne varsa fırça darbeleriyle renk-renk söküp atacaktır dünyasından. İşte o ressamın paleti, hayatı anlamlandıran değerlerin tümünün renk karşılığını bulabildiği özgür bir platformdur.

Sanat bir varoluş, bir diriliş, bir boyut, bir özgürlük demektir. Kimlikle, bölgeyle, kurumların etrafına dikenli teller örmekle sanat sindirilemez; bastırıldığı yerde yeniden yeşerecektir bir isyan çiçeği gibi okulların arka mahallelerinde... Sanatçının sesi kısılmaya çalışıldıkça o her eseriyle ses getirmeye devam edecek sanal boyutun büyülü renkleriyle düş-düş sıçrayacaktır.

Güdümsüz bir düş gücüyle, özgürleşen bir sanatsallıkla nasıl eserlerin ortaya çıkabileceğini düşünsenize... Özgürleşen devinimi içerisindeki resim sanatını özgürleştirme adına vurulan her fırça darbesi resim sanatına yeni bir düş, yeni bir ütopya ve yani bir dünya olarak geri dönecektir.

Halk nosyonuna tünel bakış

Dibe vurmuş ve tıkanmış üçüncü dünya sistemlerinde her çocuk, hayatı boyunca etkisi altında kalacağı bir "yaftayla" doğmak zorunda. Bu "dip" zihniyetler çocuklarına, hayatın her safhasında boynundaki yaftanın derin izlerini, ağırlığını mutlaka duyumsatacaklardır. İlk öğretimden meslek eğitimine, akademik kariyerden sanata, askerlikten sivilliğe, çalışma hayatından iş bulmaya kadar sosyal yaşamın her yerinde birey o yaftanın ağırlığını duyacaktır. Mütemadiyen birbirini ötekileştiren dar zihniyetlerin loş değerlendirmelerinin iç sızlatan bir sonucu olarak sanatçı serencamı günümüzde sürekli olarak gözler önüne serilmektedir. Aynı zamanda halk kültürü nosyonuna karşı bencil, seçmeci ve tünel bir bakışın, genç sanatçıların umutlarına ve hayata dair ideallerine yüklemiş olduğu ağır maliyeti kamu vicdanına sunması açısından yakın tarihimiz anlamlı bir süreçtir. Sanatıyla kendini ortaya koymuş her kişilikli sanatçı tıpkı benim gibi algılayacaktır sanatı; bir varoluş, bir diriliş olarak. Sanat kimlikler üstü, evrensel değerlerle örtüşmesi gereken bir ifade boyutudur. Kişinin sanal boyuta ait düş ve ideallerini anlamlandırdığı farklı bir frekanstır.

MEHTAP GÜR - mehtapgur@yahoo.com