FAHRİ SARRAFOĞLU İSTANBUL
İlaç firmalarının araştırmaya ayırması gereken en asgari miktar 1 milyar dolar. İlaçta en önemli maliyet araştırma, geliştirmedir. Ruhsat alabilmek için çok kapsamlı tıbbi araştırmalar yapmak zorunda. Şu anda bir molekülü geliştirmenin maliyeti 350 milyon dolar. Toplam 48 çeşit ilacın etkin maddesinin yurtiçi kullanım ve ihracat amacıyla üretimi yapılan Türkiye'de hem ilaç üretiminin hem de ihracatının azaldığı görülüyor. Bunun başlıca nedeni olarak, Gümrük Birliği sonrasında teşvik fonlarının kaldırılması ve dünya pazarlarında Hindistan ve Çin kaynaklı hammaddelerin yoğun rekabeti karşısında sektörün ihracat imkanlarının kısıtlanması gösteriliyor. İlaç sektörünün durumu ile ilgili Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği Başkanı Dr. Altan Demirdere ile konuştuk:

Dernek ne zaman kuruldu?

2003 yılının Mart ayında kurulan AİFD'nin misyonu, Türk tıbbında yenilikçi ürünler, teknoloji ve bilgiye erişimi artırarak, şeffaf ortam sağlayarak sağlık sektörüne katkıda bulunmaktır.

Dernek üyeleri kimler?

AİFD'in üyeleri, Türkiye'de ilaç pazarının yüzde 60'ını oluşturan 22 araştırmacı ilaç firmasından oluşmaktadır: Abbott, Astra Zeneca, Aventis, Bayer, Boehringer Ingelheim, Bristol Myers Squibb, Johnson&Johnson, Lilly, Lundbeck, Merck Sharp & Dohme, Novartis, Novo Nordisk, Organon, Pfizer, Roche, Sanofi Synthelabo, Schering, Schering Plough, Serono, Servier, Solvay ve Wyeth.

Araştırmacı ilaç endüstrisinin faydaları neler?

Araştırmacı ilaç endüstrisi, kanser, AİDS, multipl skleroz, alzheimer hastalığı, soğuk algınlığı, sıtma ve henüz öldürücü olmayan birçok hastalık dahil, insanların karşı karşıya oldukları hastalıkların tedavisi için sürekli yeni ilaçlar geliştirmeye çaba göstermektedir.

Her ürün için gereken Ar-Ge yaklaşık 12-15 yıl sürmektedir. Keşfedilip geliştirilecek olan her ilaç için bunun maliyeti yaklaşık 880 milyon dolar olup 12 ilaçtan yalnızca bir tanesi pazara ulaşır.

Yerli ilaç endüstrisi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Türkiye'deki ilaç endüstrisi son derece gelişmiş durumda ve GMP'ye uyumlu, kaliteli jenerik ilaç firmalarının yanısıra biyoeşdeğerlilik/biyoyararlanım açılarından uygun şekilde test edilmemiş ürünlere sahip düşük kaliteli kopya ilaç üreticileri de mevcuttur.

Savurganlık konusunda neler yapılabilir?

Türkiye bir ekonomik krizden geçerken ve toplumun bütün kesimleri çeşitli boyutlarda özverilerde bulunurken AİFD üyeleri, sağlıkta kaynakların rasyonel dağıtım ve kullanımının önemine inanmaktadır.

Ana ilkemiz hastaların hayat kurtaran ilaçlara erişebilmeleridir. Sistemdeki gereksiz harcamalar elimine edilerek bu amaç için ayrılan sosyal güvenlik fonlarının maksimize edilmesi önemlidir.

Türkiye'deki sağlık harcamaları ile AB ülkeleri arasında bir karşılaştırma yapar mısınız?

Türkiye'deki sağlık harcamaları Avrupa'daki diğer ülkeler grubuna kıyasla yetersiz olup, GSMH'nin yalnızca yüzde 4,8'i oranındadır. Yunanistan'da bu oran yüzde 8,4, Portekiz'de yüzde 7,7 ve Almanya'da yüzde 10,3'tür.

Türkiye'de kişi başına ilaç tüketimi 40 dolar olup Yunanistan'da 157 dolar, Portekiz'de 198 dolar ve Almanya'da 207 dolardır.

Sektörün ana meseleleri için öncelikle neler söyleyebiliriz?

AİFD, araştırmacı ilaç sektörünün temel sorunları olan fikri mülkiyet haklarının (patent koruması ve veri münhasıriyeti) korunması, geri ödeme uygulamaları ve fiyatlandırma politikaları ile ilgili geliştirdiği ayrıntılı ve gerçekçi çözümleri, yetkili kurum ve kuruluşlarla paylaşmayı hedeflemektedir.

AİFD'nin bir diğer hedefi de; sağlık sektöründe yaşanan sorunların kalıcı, bir şekilde çözümlenmesinde, tüm sektörel paydaşların katılacağı, karşılıklı açıklık ve güven temelinde sürdürülecek bir diyalog ortamının oluşturulmasıdır.