Hedefini şaşırmış veya hedefi belli olmayan veya yönelmiş bulunduğu doğrultudaki her şeyi hedef sanan kuvvete kör kuvvet diyoruz. Belli ki, kör kuvvet, aynı zamanda bilinçsiz bir kuvvetin de adı oluyor. Kuvvet bilinçsiz ve hedef bellisiz olursa, bu kuvvetin nerede, nereye toslayacağı da belli olmaz. Kör kuvvet, yöneldiği doğrultuda rastladığı şeyi kendi hedefi sayabileceğinden tehlikeli de olur. Böyle durumlarda elden geldiğince kör kuvvete hedef teşkil edilmemeye bakılır. Çünkü kör kuvvetin hedefi başta belli olmamakla birlikte, önüne ilk çıkan şeyi hedef sayacağından ve hedef sadığı şeyi tahribe yöneleceğinden, ondan şu bakımdan da korkulur ki, başta bellisiz olan hedef böylesi kör bir rastlantıyla birdenbire belirlenmiş hale gelebilir. Kör kuvvetin hedeflediği mihrak o nokta olmamakla birlikte, bu kör rastlantı, o noktayı hedef haline koyabilir. Kör kuvvet tamir edici değil, fakat tahrip edici bir kuvvet olarak ortada bulunduğundan, onun hedef olarak belirlediği mihrakı tahrip etmesi de kuvvetle muhtemeldir.

Fransız '89 ihtilâli arifesinde, bir kör kuvvet halinde sokaklara dökülmüş olan ahali Bastil hapishanesine rastlayınca ona hücum etti. Aslında hedef bu hapishaneyi ele geçirmek değilken hapishane el geçirildi ve mahkûmlar salıverildi, bu mahkûmlar da, kendilerini kurtaran ahaliye katıldı. Böylece başta tam da bilinçli biçimde harekete geçmemiş olan ahalinin hareketi giderek bilinç kazanmaya başladı.

Kör kuvvetten korkulması gerektiğini söylüyorum, çünkü kör kuvvet, aslında belli bir misyonu olmayan veya belli bir misyonu olmakla beraber bu misyonundan sapmış ve kendine işlerin seyrine göre yeni misyonlar edinmiş veya edinebilecek bir kuvvettir. Bu kuvvet, elinde bir de silah tutuyorsa, tahrip gücü doruk noktasına ulaşır. Kör kuvvet sele benzer. Başlangıçta pek kale alınmayabilecek şuradan buradan gelen akıntılar, birdenbire ana mecrada büyür ve önüne gelen çer çöpten koca koca kütüklere, köklü ağaçlardan binalara kadar her şeyi devirir, yıkar, önüne katıp sürükler. Kör kuvvetin, başta belirlenmiş (bilinen) bir misyonu olmadığından veya böyle bir misyon bulanık halde bulunduğundan veya bir misyonu varsa bile, harekete geçildiği anda o misyon unutulmuş bulunduğundan, o misyon hatırlanıncaya veya kör kuvvet kendine yeni bir misyon edininceye kadar kendi kendini aşındırmaya da uğratabilir. Fakat bu ihtimal zayıftır, çünkü kör kuvvet kendine bir hedef belirlemede, daha doğrusu önüne gelen herhangi bir mihrakı hedef saymada ve o hedefi tahrip etmede gecikmez. Ancak onun hedefini bulamadığı zaman tehlikesi de büyük olur. Yahut şöyle de söyleyebiliriz: kör kuvvet hedefini bulamadığı zaman onun hedefi her şey ve herkestir, hedefini bulduğundaysa onu tahrip hatta mahvedinceye kadar o hedefe kilitlenir ve tatmin oluncaya kadar o mihraktan da kolay kolay ayrılmaz. Kazan kaldırma zamanlarında Yeniçeriler'in böyle kör kuvvet haline geldikleri çok görülmüştür: kimin kellesini, kimin makamını isteyecekleri çoğu kez, o son âna kadar belli olmazken ona önderlik edenlerden birinin aklına geliveren bir fikirle, hedef birdenbire somutlaşmış olurdu. Yeniçerilerin bu kör kuvvet halindeki davranış biçimi, aslında, kör kuvvete hakim olmanın zor olmadığı gerçeğini da ortaya koyuyor.

Kör kuvvete ram olma yerine ona yönelebileceği bir hedef belirlendiğinde onun tehlikesinden kurtulmanın mümkün olduğu anlaşılıyor. Ama kör kuvvet karşısında paniğe kapılındığında, inisiyatif kör kuvvete bırakılmış olur. O zaman da, kör kuvvetin kimin makamını, kimin kellesini isteyeceği ve ne yapacağı belli olmaz. Devletin içinde böyle kör kuvvetin ortaya çıkması halinde, bir yöneticinin gerçekten devlet adamı olup olmadığı da ortaya çıkar: o kişinin devlet adamı olup olmadığı, inisiyatifi kendi elinde mi tuttuğu, yoksa kör kuvvete mi kaptırdığına bakılarak ölçülebilir. Karşısındaki kör kuvveti ve onun ne yapacağını fark etmeden ve bilmeden hareket eden yöneticiler söz konusuysa, onlara zaten devlet adamı değil, fakat gafil demek gerekir.

RASİM ÖZDENÖREN

Künye

Temsilcilikler

AboneFormu

MesajFormu