OSMAN AKKUŞAK
İnegöl'ün Hatiboğlu ailesinden olan ve 10 Ocak 1858'de İzmir'de doğan Ubeydullah Efendi, İttihat ve Terakkî Cemiyeti'nin kurucularından olup hem ilim-irfan vâdîsinde, hem de siyaset ve idare hayatında, aktivite göstermiştir.

Küçüklüğünde, kendi doğumundan üç gün önce ölen Koca Reşid Paşa'ya halef olmak için dünyaya geldiğine inanarak büyümüş, büyük adam olmak üzere yaratıldığını kabul ettiği için, bütün ömrünü "büyüklük" yolunda harcamış, bu uğurda kendini diyardan diyara sürükleyip durmuştur.. Osmanlı ülkesinin her köşesinde dolaşmakla kalmamış, kendini Avrupa'ya, Amerika'ya vurmuş, Paris'te, Londra'da, Liverpol'da, Chicago'da, New York'ta yaşamış, çeşitler işlerde çalışarak hayatını kazanmış. Bazan lokanta açmış, bazan dergi çıkarmış, sergi açmış, keten helvası îmal etmiş, şekercilik yapmış.

Bir sene kadar Amerika'da kaldıktan sonra Küba adasına geçmiş, Havana sokaklarında dolma, köfte v.s. satmış.. Amerika ile Küba arasında gelip giderken aç kaldığı zamanlar olmuştur.. Bir ara Kuzey Amerika ile Güney Amerika arasında kuru soğan ticareti yaptı. Orta Amerika ile Meksika Körfezi'ndeki adalarda da dolaşan Ubeydullah Efendi, Güney Amerika'da Amazon nehri üstünde bir kayık içinde 10-15 kişi tarafından öldürülmek istendi.. Yanında duran bir İtalyan anarşistin, hançerini çekerek "bu adama dokunanı gebertirim!" demesiyle bu bâdireyi atlattı.. Gemilerde ateşcilik, seyyar dolmacılık, seyyar pilavcılık, amelelik, sandalcılık, kuşculuk yaptı.. Amerika'da iki buçuk yıl kaldıktan sonra 1896'da Liverpol'a gelerek 5 ay orada kaldı.. Hilâl gazetesine yazılar yazdı.. Kitap yayınlamağa başladı.. Abdülhamid'i müdafaa eden yazılar yazdı. (Sadâ) isimli gazetesini evvelâ Liverpol'da, sonra da Londra'da ve Paris'te yayınladı. Jön Türkler'e çattı.. İslâmiyet'i övdü.. "Meşveret"i çıkaranlara hücûm etti..

Nihayet 1897 Temmuz'unun son haftasında İstanbul'a mütevecîhen yola çıktı.. Ubeydullah Efendi, şahsî hayatını ilgilendiren Avrupa ve Amerika macerâsından sonra yurda dönerek bazı gazete ve mecmuâlarda yazmaya başladı.. Politikayla ilgilendi.. 1901'de Taif'e sürüldü. Sürülünceye kadar geçen zaman zarfında Rıza Tevfik, Tevfik Fikret, Abdullah Cevdet gibi gençlerle beraber Peyami Safâ'nın babası İsmâil Safa'nın evinde toplantılar yapmaya başladı!..

Ve dahî bu mâcerâlar sürer gider.. İran'a, Hindistan'a.. ve iki kere de Malta adasına uzanır.. Bunları da (Ubeydullah Efendi'nin Malta, Afganistan ve İran hâtıraları) isimli eserden okuyacaksınız.. Komitacılık.. ihtilâlcilik ve de vatan yolunda gizli hizmet ve vazîfeler..
Bilgi için tel: 0 212 - 520 46 96