ABD içte sıkışıyor... Kamuoyu yoklamalarında uzun bir süre rakipsiz görünüyordu ABD başkanı George W. Bush, artık 'rakipsiz' olma durumundan hayli uzak; 'güçlü' görünen Bush'un karşısında ezileceklerini düşündükleri için seçime asılmayan Demokrat Partili adaylara gün doğdu... İyi bir Demokrat aday gelecek kasım ayında yapılacak seçimde şimdiki yönetimin sonunu getirebilir...

İçte sıkışan yönetim Irak'ta gaza basıyor... Savaş öncesi, en kısa zamanda yapılacak seçimlerle yeni bir demokratik yönetim vaadinde bulunmuştu Iraklılara Bush; şimdi uzun yıllar ülkesi dışında yaşamış Iraklıların çoğunluğu oluşturduğu bir konseyi işbaşına getirdi. Üyeleri Irak halkı seçmedi, Washington tarafından atanmış Paul Bremer'in tercihleri isimlerin belirlenmesinde rol oynadı... ABD içte sıkıştığı için Irak'ta acele ettikçe işleri daha da karmaşık hale getiriyor...

'Amerikan barışı' Washington'a savaştan daha pahalıya mâl oluyor. Sadece artık haftada 1 milyar dolar olarak açıklanmış masraflar ve gelecek yıl 100 milyar dolara ulaşması beklenen mâlî portesi değil, beşerî mâliyeti de yüksek savaşın... Ülkeyi yönetecek konseyin kurulduğunun açıklandığı pazartesi gününe, Irak, 1 ABD askerinin hayatını kaybettiği, 6'sının da yaralandığı haberi ile başladı. Saddam Hüseyin'i iktidara taşıyan 14 Temmuz 1958 Baas ihtilâlinin yıldönümüne denk düştüğü için, Amerikalılar saldırı bekliyorlardı zaten... ABD Irak'ta karşılaştığı 'direnişi' tam kavrayamadı; bu yüzden aldığı tepkileri Baas örgütü kalıntılarıyla irtibatlama eğiliminde... Oysa, vaadlerde gecikmeler yüzünden, Irak'taki direniş, rejim değişikliğini 'umut' ile karşılamış toplum katmanlarına yayılıyor...

Konseyin oluşum tarzı ve Irak'ı yönetmek üzere Paul Bremer tarafından seçilmiş isimler Irak'taki hayal kırıklığını daha da derinleştirecek... Washington, isimleri tespitte 'demokratik' olma iddiasından vazgeçtiği gibi, ülkeyi aşiret, ırklar ve inançlar temelinde algıladığını da ortaya koymuş bulunuyor. Biri Türkmen olmak üzere sadece iki kadın üye yer alıyor 25 kişilik Konsey'de; çoğunluk Şiiler'de ve başına da geçen hafta Ankara'yı ziyaret eden Ahmad Chalabi'nin geçmesi bekleniyor. ABD tarafından Irak'ı yönetmeye lâyık görülen kişinin, yıllar önce sebep olduğu bir banka skandalı yüzünden, komşu Ürdün'de 'arananlar listesi'nde yer alması mânidar...

Bush yönetiminin tam fark edemediğini Amerikan halkı daha iyi anlıyor. Dün çıkan Newsweek dergisinde yer alan yeni bir kamuoyu yoklaması, "ABD Irak'ta istikrarlı demokratik bir hükümet oluşturabilir" kanaatinde olan Amerikalıların oranının yüzde 15'e düştüğüne işaret ediyor; mayıs başından buyana gerileme 6 puan... Bush'a Irak konusunda destekte ise tam 16 puan düşüş kaydedildi aynı süre içerisinde...

İngiliz halkının tavrı daha da keskin. Daily Mirror gazetesinde dün yayımlanan ICM araştırmasında, seçmenlerin yüzde 35'i, savaş yüzünden Tony Blair'e güvenlerinin azaldığını belirtmekte. Blair'in İşçi Partili seçmenleri arasında bile bu oran yüzde 11; bugün seçim olsa ve seçmenlerinin yüzde 11'i desteğini çekse, İşçi Partisi iktidardan düşmüş olacak... Her şeye rağmen Blair'i ve İşçi Partisi'ni desteklemeyi sürdürenler, "Kitle İmha Silâhları mutlaka bulunacak" görüşünde olanlar; günler geçip beklentilerinin boşa çıktığını gördüklerinde onların da tavır değiştirmeleri kaçınılmaz...

Gerçekleri saklayarak savaş başlattıkları için başı sıkışan iki lider arasında da görüş farklılıkları beliriyor. Blair ve yakın çevresi, henüz kendi kamuoylarıyla paylaşmasalar bile, kendilerini ziyaret eden yabancı devlet adamlarına, Washington tarafından kandırıldıklarını söylemekte bir sakınca görmüyor... İngiltere, Irak'ta, Birleşmiş Milletler'in daha fazla inisiyatif kullanmasını da istiyor; savaş-öncesi dengelere dönülmesi yolunda ciddi bir arzusu var Blair'in...

Türkiye'de 2. tezkerenin kabul edilmemesine yol açan tezlerin doğruluğu olayların gelişmesiyle daha iyi anlaşılıyor... Bunun da anlamı, Irak sorununun çözümü için Ankara'nın sesini yükseltme zamanının yaklaşması demek... Dışişleri bakanı Abdullah Gül'ün Washington ziyareti giderek daha büyük önem taşıyor...

FEHMİ KORU

Künye

Temsilcilikler

AboneFormu

MesajFormu