Bugün artık yirmi yıl öncesine nispetle çok daha global bir dünyada yaşıyoruz. Ülkeler arasındaki sınır ve gümrükler varlıklarını devam ettirseler de, etkilerini giderek yitiriyor. Mal, hizmet ve insan trafiği eskisine nispetle daha az engel tanıyor, devletler tarafından çizilmiş bu çizgileri geçerken. Tabii olarak, geçmişte sınır ve gümrükleri, ekonominin kalkınma yolunda belli bazı hedeflere ulaşmak için bir politika aracı olarak kullanan anlayış da değişiyor.

Bundan sonra gümrükleri ve teşvikleri kullanarak yerli sanayici ve üreticiyi korumak giderek zorlaşacak. Zira altında Türkiye'nin de imzasının bulunduğu Dünya Ticaret Örgütü'nün uluslararası ticareti liberalleştirme çabaları, yukarıda bahsi geçen politikaları kullanmayı giderek imkansız kılıyor. Bununla birlikte devletin gerek KİT'leri kullanarak, gerekse haksız rekabeti önlemek kaydıyla özellikle ithalatı kısmen kısıtlayıcı mevzuat geliştirerek belli bazı politikalar geliştirmesi hâlâ mümkün gözükmekte. Bu imkanın bugünün 'Türkiye'si için önemi açık.

Türk sanayicisinin dış pazarlara açılması henüz yeni bir olgu. Üreticilerimizin kendi markalarıyla dış pazarlara yerleşebilmesi için başta üreticilerin üzerine düşen görevler var. Özel sektörün üzerine düşen temel görev, üretimde verimliliği önceleyerek değişen dünyanın taleplerine cevap verebilecek sektörlere yönelmek. Bu süreci dışa yönelik global bir pazarlama stratejisi ve içte kurumsallaşmayı başararak desteklemesi gerekiyor.

Ancak üretici ve sanayicilerimiz bu zorlu görevlerin altından, devletin iyi niyetli bir kalkınma vizyonu olmadan kalkmasını istemek oldukça anlamsız bir talep olacaktır. Devletin mevcut şartlar altında öncelikle yapması gereken, istikrarı temin etmek, faktör ve finansman maliyetlerinin düşmesini sağlamak ve fiyat-kur dalgalanmalarını asgariye indirmektir. Daha da önemlisi, devletin değişen trendleri yakalayıp, üreticilerimize yol gösterici faaliyette bulunması gerekir. DPT koordinatörlüğünde hazırlanan Sanayi Stratejisi, bu yönde önemli bir adım. Keza KOSGEB'in çalışmaları da yol göstericilik açısından yetersiz kalsa da, kayda değer çabaları ifade ediyor.

Bu çerçevede, özellikle Dahilde İşleme Rejimi bağlamında yapılan çalışmalar da tüm eksiklerine rağmen, ihracata yönelik üreticilerimizi teşvik eden unsurları barındırıyor bünyesinde. Ancak, bazı uygulamalar var ki, gerekçesi yerli sanayii korumak gibi gözükse de, esasında belli bazı kesimlere rant sağlamaktan öte geçememekte. İplik ithalatına getirilmek istenen kısıtlamalar, ipliği hammadde olarak kullanarak özellikle ihracat yapan tekstil üreticisini sıkıntıya sokacak nitelikte. Faktör maliyetlerini düşürmek istediğimiz bir dönemde, bu tip bir uygulama zaten kur yüzünden bir darbe yemiş olan tekstil ihracatçısını çileden çıkarmaya yetecek.

Kamu uygulamalarının mantığını çözemediğimiz bir başka uygulama da, şeker sektöründeki üretici ihracatçıları hayli sıkıntıya sokmakta. Şeker fabrikaları, kristal toz şeker ihracatı yapmak için kendilerinden toz şeker talep eden firmalara, dünya borsalarındaki şeker fiyatı üzerinden hem de KDV tahsil etmeksizin şeker veriyor. Buraya kadar bir sorun yok. Ancak eğer siz aynı şekeri işlemek isterseniz, sözgelimi küp şeker haline getirip üzerine katma değer ekler ve bu şekliyle ihraç etmeye ve böylece ülkeye daha fazla bir döviz sağlamaya yeltenirseniz, bu durumda fabrikanın size verdiği şekerin fiyatına ton başına 35 $ navlun farkı eklenmekte, üstelik buna bir de KDV uygulanmaktadır. Netice itibariyle yine ihraç edilen şekeri hammadde olarak kullanan girişimcilerimiz, anlam verilemeyecek bir şekilde cezalandırılmaktadır. Nedir bu politikanın gerekçesi? Zaten ihraç kaydıyla üretim yapan ve bu çerçevede Dahilde İşleme İzin Belgesi almak için bir yığın ekstra zahmete ve teminat yükünün altına girmiş olan üretici, neden aldığı şekeri hiç işlemeden satandan daha aşağı görülmektedir?

Yirmi-otuz yıl öncesindeki kafanın dışına açılamamış olan bu anlayış değişmedikçe, Türk girişimcisi daha çok çekeceğe benziyor.

MELİKŞAH UTKU

Künye

Temsilcilikler

AboneFormu

MesajFormu