WASHINGTON- Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün Washington ziyareti sonucunun gazetelere çok değişik açılardan yansıtıldığına hiç kuşku yok. Herbiri sonucu kendi eğilimine göre 'belirlemiş' görünüyor. Ortak özet şu: "Türkiye ABD'nin işgaline yardımcı olmak üzere Irak'a asker gönderecek..." Acaba?

Derine inmeden hemen burada bir uyarıda bulunmak gerekiyor: Amerikan tarafı bile Türkiye'den bu kadar kestirme bir değerlendirme yapmasını beklemiyor... 1 Mart'ta yaşanan '2. tezkere krizi' sonrasında, Washington, Türkiye söz konusu olduğunda, yoğurdu üfleyerek yeme eğiliminde. Türkiye'de dengelerin kestirme sonuçlar çıkarmaya izin vermeyecek bir çeşitlilik gösterdiğini yaşayarak öğrendi Amerikalılar...

1 Mart'ta yapılan tezkere oylaması, Türkiye'de 3 Kasım'la birlikte 'yeni bir dönem'e girildiği yolunda bu köşede sıklıkla yapılan bir tespitin en canlı kanıtıydı... İktidar partisi, lider düzeyinde, tezkerenin geçmesini çok arzu ettiği ve bu amaçla bilinen bütün baskı yöntemleri de uygulandığı halde, TBMM'den istediği kararı çıkartamadı. Muhalefetle birlikte hareket eden 100 kadar AKP'li, Irak'a savaş açmayı kafaya koymuş ABD'nin onbinlerce askerini Türkiye topraklarında konuşlandırmaya geçit vermedi.

Olayın 'yeni dönem' ile ilişkisi çok belirgin. 1 Mart oylaması demokratik bir tartışma ortamında gerçekleşti. Süleyman Demirel'den Bülent Ecevit'e uzanan 'eski dönem politikacıları'ndan herhangi biri ipleri elinde tutuyor olsaydı, iktidar partisi liderinin arzusu 'emir' yerine geçer ve onun istediği sonuç mutlaka alınırdı. Eski dönemin özelliği emirin demiri kesmesidir çünkü. Oysa, Ak Parti liderliği, çok istediği ve çaba da gösterdiği halde, iradeler üzerinde beklendiği kadar etkili olamadı.

Bu durum Tayyip Erdoğan'ı seleflerinden daha az lider yapmaz, daha 'demokrasiye saygılı' lider yapar... Ak Parti eski politikaya bir tepki olarak kuruldu. Tayyip Erdoğan ve arkadaşları partiyi oluştururken, demokrasi, insan hakları, hukukun üstünlüğü gibi genel ilkeler yanında şeffaflık ve hesaba çekilebilirlik gibi özellikleri de vurguladılar. Lider sultası yerine 'ortak akıl' ile hareket etme vaadini verdiklerini de unutmamalı. Parti tüzüğü, kuruluş beyannamesi ve seçim programı bu gözle okunduğunda, Ak Partililerin, vicdanlarının sesini dinlemeye, daha önceki meclislerde görev almış milletvekillerinden kendilerini daha açık hissetmelerinin sebebi anlaşılacaktır.

Burada mutlaka dikkat çekilmesi gereken bir 'tuhaf' durum var: Ak Partili yeni dönemin özelliğini teşkil eden ilkelerin hemen hepsi, kuruluşundan buyana Amerika'nın savunduğu ve dünyanın her tarafına tavsiye ettiği değerlerden oluşuyor; Türkiye'deki yeni dönem, bu sebeple, ABD'yi 'süpergüç' haline getiren özelliklerin ürünüdür. Bu 'tuhaf' durum ve doğurduğu sorun, ABD'nin George Bush ile birlikte Thomas Jefferson çizgisinden sapmasından kaynaklanıyor.

Özgürlükçü yaklaşımın temel üstünlüğü, bir kez o havayı teneffüs edenin ondan kolay kolay vazgeçememesidir. 1 Mart'ta tezkereye geçit vermeyen milletvekillerinin, o ortamdan çok daha olumsuz şartların yaşandığı günümüzde, savaş alanı görünümündeki Irak'a Türk askeri göndermeye "Evet" demesi beklenmemeli. Bu yolda yapılacak baskıların geri tepme ihtimali hafife alınmayacak kadar güçlü.

Washington'un, epey zorlandıktan sonra, Türkiye'deki yeni dönemi doğru değerlendirdiği Abdullah Gül'ün burada karşılanış biçiminden belliydi. Gül, Washington'da demokratik özellikleri ağır basan bir ülkenin dışişleri bakanı olarak karşılandı; Meclis üzerine ipotek koyma anlamı taşıyacak zorlamalardan uzak durdu Amerikalılar... Görüşmelerde iki taraf da 'taahhütler'den kaçındı. Amerikalılar Irak'a Türk askeri talep ettiler ve ikna için her türlü bilgiyi verdiler, muhtemelen haritalar da açıldı; ama işittikleri sözleri söylenenlerin mutlaka yerine getirileceği vaadi biçiminde algılamadıklarına emin olabilirsiniz...

Amerikalıların anladığını, bakalım bizim medya ne zaman anlayacak?

FEHMİ KORU

Künye

Temsilcilikler

AboneFormu

MesajFormu