ALİ SALİ
Tıp Kurumu tarafından hazırlanan raporda, kanser tedavisinde kullanılan Ethyol adlı ilacın yanlış kullanıldığı, ilacın prospektüsünde de orijinal prospektüsünde olan uyarıların yeralmadığı iddia edildi.

Tıp Kurumu Genel Sekreteri Dr. Ali Rıza Üçer tarafından hazırlanan raporda, Hollanda kökenli Med Immune Oncology Inc. tarafından üretilen ve Türkiye'de Erkim Firması'nca pazarlanan Ethyol 500 mg adlı Amifostin etken maddeli ilacın Türkiye'de yanlış kullanıldığı tespit edildi. Üçer, hazırladığı raporda, ilacın normal dokularda radyasyonun ve yumurtalık kanseri gibi hastalıklarda kullanılan kemoterapi ilacının (sisplatin) yan etkilerini azaltan bir ön ilaç olduğunu belirterek, şu uyarılarda bulundu:

Orijinal ilacın üreticisinin onaylanan prospektüsünde Ethyol'un, tümörün ilerlemesini artırıcı etkisinin olup olmadığının yeterince aydınlatılamamasından dolayı, sağkalıma anlamlı yararı olan ya da şifa şansı olan kanserlerde kullanılan kemoterapilerde ve ameliyat yapılmayan, tek başına radyoterapi yapılan baş-boyun kanserlerinde kullanılmaması uyarısı yer alıyor.

Ethyol'un Sağlık Bakanlığı'nca onaylanan Türkiye'deki prospektüsünde ise orijinal prospektüsteki bu uyarılar yer almadığı gibi, parotis tükrük bezinin yüzde 75'inin radyoterapi alanı içinde olması koşulu ve ilacın yalnızca ameliyat sonrası baş-boyun kanserlerinin radyoterapisinde kullanılmasına ilişkin uyarı da yer almıyor. Sağlık Bakanlığınca onaylanan Türkçe prospektüste 'Ethyol radyasyona bağlı gelişen kserostominin (ağız içi mukozası harabiyeti) şiddet ve insidansını (sıklığını) azaltmada endikedir' deniliyor.

Alan dışında kullanım

Ethyol'un Sağlık Bakanlığı'nca onaylanan Türkçe prospektüsündeki eksiklikler bu ilacın kullanım alanı dışında tüketimine yol açıyor. Böylece, şifa şansı olan ya da şifa şansı yüksek olan yumurtalık ve küçük hücreli akciğer kanserleri dışındaki kemoterapilerde ve ameliyat yapılmaksızın radyoterapiyle tedavi edilen baş-boyun kanserlerinde ilacın tümörün ilerlemesine yol açıp açmadığına ilişkin güvenilir verilerin olmaması, bu hastaları risk altına sokuyor. İkincisi de, ameliyat yapılması koşuluyla, radyoterapi yapılan olgularda parotis tükrük bezlerinin en az yüzde 75'inin ışınlanan alan içinde olması koşulunun görmezden gelinmesiyle ameliyat sonrası radyoterapi yapılan tüm olgularda Ethyol kullanılmasının yolunun açılması, geri ödeme kurumlarına ve yurttaşlara yük getiriyor.

Ethyol'le tedavinin toplam maliyeti 6- 8 milyar lira. Oysa ki bir baş boyun radyoterapisinin Bütçe Uygulama Talimatına göre karşılığı 2-4 milyar lira. Tedavinin kendisinden 2-4 kat daha fazla parayı yan etkilerinin azaltılması için harcanıyor.