Bir öğlen istirahatinden sonra fakirhaneden ağır ağır dışarı çıktım.. Piyerloti caddesinden yürüyerek Divanyolu'na ulaştım.. muradım, Cağaloğlu meydanından ve Ankara Caddesi'nden gecip Babıâlî yokuşuna inmek.. Divanyolu'nda bir an durakladım sonra Abdulhamid Türbesi'nin köşe teşkil ettiği anayola girmekten vazgeçip onun hemen altındaki Kızlarağası sokağına saptım. Yazarlar Birliği'nin bulunduğu bu sokağa tabiî ki boşuna sapmadım. Esmer güzeli Oya Hanımefendi'nin kendi elleriyle yaptığı çöreklerden, böreklerden, kurabiye ve keklerden gözümün beğendiğini seçmek için... Nitekim taze yapılmış otlu çörek çayla beraber ağız tadına pek güzel uydu.. iki turist bayan, Oya Hanım'la fotoğraf çektirdiler, giderken beni de selâmladılar.. insanın zarifi ve sevimlisi heryerde aynî insan.. İstanbul sokaklarında ben bu turistlerin pekçoğuyla selâmlaşıyorum.. üç-beş kelime konuşuyorum.. İspanyol mudur, Atinalı mıdır, Alman mıdır, Japon mudur, Koreli midir, bir bakışta artık anlıyorum..

Güzelleriyle, yüzünde sükûnet, mâsumiyet, kararlılık; ciddiyet ve canayakınlık alâmeti gördüklerime daha çok bakıyorum. Onlara çay bile ısmarlıyorum.. bir de çocuklarına bayılıyorum.. kimisi sapsarı.. kimisi tatlı esmer.. kimisi de koyu esmer.. bu çocukların, temiz taze yüzlerini, yumuk, sıcak yumuşak ellerini bilmem ki nasıl sevmeli; koklayıp öpmeli mi yoksa ele alıp birazcık sıkarak yanaklarımıza mı bastırmalı?.. Bu çocuklar var ya bu çocuklar, doğduğu aydan 15-16 yaşına gelinceye kadar Tanrı'nın yarattığı en harikulâde mahlûkat bunlar.. herbiri birer şiir, birer şeker, bal kaymak ne desem bilemiyorum.. onların güzelliğini dile getirmek, görüyorsunuz.. pek zor.. ancak yediğimiz dayanamadığımız şeylerle anlatmaya çalışıyoruz.

Çörekle geçiştirdiğim öğle yemeğinden sonra Başmuhasip sokağından Cağaloğlu'na doğru yürümeye başladım.. Tan apartmanının önünden geçerken kafamda hatıralar canlandı.. 1960'lı yıllarda olacak.. bir gün Tan Matbaası sahibi ve eski gazetecilerden Halil Lütfü Dördüncü'ye uğramıştım.. Faruk Nafiz Çamlıbel'le odasında oturuyordu. Şair, o yıllarda Yassıada ve Kayseri hapsanelerinden çıkalı çok olmamış henüz, geçirdiği bâdirenin izini ve hüznünü üzerinden atamamış bulunuyordu.. iki tecrübeli iki karizmatik zata ben de daha genç bir üçüncü olarak katılmıştım.. birisi, Cumhuriyet'in ilk yıllarından beri güçlü bir gazete patronu diğeri de yine Cumhuriyetin güçlü şâiri ve DP ileri gelenlerinden her devrede DP'nin Genel İdare Kurulu üyesi ve İstanbul milletvekili idi. İkisini de, Atatürk, İnönü, Halk Partisi ve Demokrat Parti, Bayar ve Menderes konularında bir hayli konuşturduğumu hatırladım. Halil Lütfi; Tan gazetesini Zekeriya Sertel ve Ahmed Emin Yalman'la beraber kurmuştu.. gazete sermayesine daima hükmetmiş bir adamdı.. bir de cimriliğiyle meşhurdu.. bir santim kağıdın hesabını yapar.. işçilerin aylığını bir gün kasasında tutmayı kâr sayardı.. Her ay maaşını alıp Beyoğlu'na çıkan matbaa bekçisine: -Oğlum Mehmet, yapma, paranı çarçur etme biriktir, idareli kullan diye nasihat edermiş.. ölmeden evvel hastanede yatarken Mehmed'i karşısına oturtup: -Oğlum Mehmed, şimdi anladım ki; sen haklıymışsın, dediğini Murad Sertoğlu'ndan dinlemiştim.

Halil Lütfü Dördüncü, hayatta iktisad etmenin faziletini, israf etmenin de felâketini insanlara anlatmak istemiştir.. ve zannederim böyle bir şöhrete ulaşarak bu mesajı verdiği için de gizli bir memnuniyet duyduğuna hükmedebiliriz.. çünkü kendisine bu iktisatçı tutumundan bahsedilince tatlı tatlı güldüğü ve hiç kızmadığı bilinen birşeydir. Hüseyin Cahit, Peyami Safa, Yunus Nadi gibi dişli yazarlarla yapılan polemiklere katılmamış, çatışmaları gülümseyerek sadece seyretmekle yetinmiştir. Yazma yeteneği olduğu halde kalemi eline kırk yılda bir almıştır.. şunu söyleyelim ki eski gazeteciler Türkçe'ye vakıf sözünü bilir düşüncesi güçlü tavırları etkili enteresan adamlardı.. hepsine rahmet dileyelim!..