Kansızlık özellikle çocuklarda ve hamile kadınlarda daha fazla ortaya çıkıyor. Yorgunluk hissiyle kendini belli eden kansızlıktan şikayet edenlerin kan yapıcı yiyecekleri tercih etmesi gerekiyor

Erişkinlerde kansızlık halk arasında bilinenin aksine vücutta kan miktarının azlığı anlamına gelmiyor. Vücutta yeterli miktarda kan oluyor; ama kansızlık yani tıp dilindeki adıyla anemi kanın içerisindeki oksijeni taşımakla görevli olan alyuvarların sayıca azalması anlamına geliyor. Anemi nedenleri arasında yüzde 90 ile demir eksikliği anemisi ilk sırayı alıyor. Dünyada erkeklerin ortalama yüzde 20'si kadınların yüzde 35'i, gebe kadınların yüzde 50'si çocukların ise yüzde 40'ında kansızlık görülüyor. Gelişmiş ülkelerde 0-5 yaş arası çocuklarda kansızlık yüzde 4-20 iken az gelişmiş ülkelerde aynı yaş grubunda kansızlık oranı yüzde 80'lere kadar çıkabiliyor. Demir eksikliği tüm yaş gruplarında özellikle 6-24 aylar arasında bebek ve çocuklarda aneminin en yaygın olduğu dönem olarak kabul ediliyor. Peki kansızlık neden oluşuyor? İç Hastalıkları Uzmanı Romatolog Dr. Mehmet Karaaslan bu soruyu şöyle açıklıyor: "Alyuvarların vücut tarafından yapımı az olabilir. Ya da vücut alyuvarları yapmasına karşın bir sebeple kaybediyor veya vücudun içinde yapılan alyuvarlar parçalanıyordur." Bu durum kan kaybı, kronik hastalıklar ya da kemik iliği yetersizliği gibi pekçok ciddi nedene bağlı olarak ortaya çıkabileceği gibi, vücuttaki bazı maddelerin eksikliğine bağlı olarak da görülebiliyor. Bu ikinci gruptaki kansızlığın tedavisi hiç zor değil. Sadece beslenmenize dikkat etmek, doktorun önerdiği ilaçları almakla bu sorunlardan kurtulmak mümkün. Genellikle çok ciddi belirtiler görülmüyor. Ancak zaman içinde kan tablosunun bozulmasına bağlı olarak çeşitli belirtiler ortaya çıkıyor. Kansızlık sorunu yaşayan hastalarda halsizlik, sürekli yorgunluk hissi, kolay yorulma gibi şikayetler görülüyor. Bazı hastalarda çarpıntı, baş dönmesi, fenalık hissi, kulaklarda çınlama, iştahsızlık, bulantı, sinirlilik gibi yakınmalara da rastlanıyor.

Kadınlarda neden fazla?

Her ne kadar kansızlığın tek nedeni olmasa da en önemli sebebi demir eksikliği. Türkiye'de birçok kişide bu eksikliğe bağlı anemi sorunu var. Ama kadınlarda çok daha büyük bir oranda kansızlık problemi görülüyor. Neden mi? Öncelikle kadınların adet kanamaları sebebiyle her ay belli bir miktarda kan kaybetmesi bu problemi oluşturuyor. Kaybedilen kanı vücut yerine koymazsa zaman içerisinde kansızlık meydana geliyor. Dr. Karaaslan aşırı kanama, adetin normal sürmesi, birden fazla doğum gibi durumlarda kadınların kendilerine daha çok dikkat etmesi gerektiğini belirtiyor. Bu tip durumlarda demir depolarının azalması sonucu kansızlık ortaya çıkıyor. Özellikle aşırı adet kanamanız söz konusu ise kontrol amacıyla bir uzmana başvurma

İleri yaşta dikkatli olun

Genç yaşta bir kişi bu yakınmalarla doktora başvurduğu zaman kansızlığın sebebi olarak akla demir eksikliği geliyor. Ama ileri yaşlarda durum değişiyor. 40'lı yaşlardan sonra kadın olsun, erkek olsun kansızlık her zaman doktor tarafından daha ciddiye alınıyor. Sonuçta yaş kansızlığın sebepleri açısından yol gösterici bir unsur.

Tek taraflı beslenmeyin

Her şeyden önce kansızlığın nedenine bağlı olarak tedavi yapılıyor. Diyelim ki demir eksikliğine bağlı bir kansızlık durumu söz konusu ise öncelikle o eksikliğe bağlı olarak vücudun ihtiyacı olan maddeyi yerine bağlı koymak gerekiyor. Tek başına beslenme alışkanlığının değişmesi yeterli değil. Demir yönünden zengin gıdaların alınması var olan açığı gidermeye yetmiyor. Dr. Karaaslan kansızlığın besin yoluyla önleneceğini önemle belirtiyor.

Kansızlığı besinle önle

Fazla miktarda çay, kahve, kola, sigara, alkol tüketimi kansızlığa neden olabiliyor. Gıdalarla birlikte içilen çay, besinlerdeki demir ve C vitamininin vücut tarafından emilemeden idrar ile atılmasına sebep olabilmektedir. Çayı yemekten yaklaşık 1 saat sonra içmek daha yararlıdır. Sigara ve alkol de vücudun kalsiyumu kullanma yeteneğini azaltarak kemik erimesine yol açar. Sigaranın ayrıca kemik hücrelerine toksik etkisi vardır. Kansızlığı yenmek için özellikle B12, C vitamini ve demir içeren gıdalar almak gerekir. Karaciğer ve tüm kırmızı etler, yumurta, kuru baklagiller, pekmez, yeşil sebzeler, domates, tere, roka, kuruyemiş, süt ve ürünleri, iyi kaynaklardır. Gıdaların haşlama suyunun (ıspanakta olduğu gibi) atılması demir kaybına neden olur. Ayrıca patates gibi yiyeceklerin kabuklarını soymadan haşlamanız gerekir.

AKDENİZ ANEMiSİ Mİ YOKSA DEMİR EKSİKLİĞİ Mİ?

Türkiye'de akdeniz anemisi ( talasemi ) denilen genetik bir hastalık çok fazla görülüyor. Bu hastalık aynı demir eksikliğine bağlı kansızlık belirtileri veriyor. Oysa talesemi tablosu demir eksikliğine benzemesine karşın gerçekte vücudun doğuştan gelen bir sebeple kan üretiminde kanı az ve kusurlu üretmesi hali. Bu iki hastalık arasındaki ayrım ancak bir hekim tarafından anlaşılıyor. Özellikle çocukluk ve ergenlik çağında bu belirtileri yaşarsanız uzmana başvurmayı kesinlikle ihmal etmeyin.