* İyi günler dileyerek, sizlere namaz hakkında sorum olacak. 1-Namaz esnasında Fâtiha'dan sonra okunacak sûreyi unutup rukûye vardıktan sonra aklımıza gelirse namaz sonunda sehiv secdesi gerekir mi (dört rekatlı namazda)? 2- Farz namazlarında üçüncü rekatta Fâtiha'dan sonra unutup sûre okursak sehiv secdesi gerekir mi? 3- İlk oturuşta ettehiyyâtı okuduktan sonra unutup sallialâ ve salli bâriki okuduktan sonra tekrar kalktığımızda namaz sonunda sehiv secdesi gerekir mi? Bu sorularıma açıklık getirirseniz memnun oluruz. Şimdiden sizlere teşekkür ederim. (Tuncay Bayındır)

Sorularınız, sehiv secdesini gerektiren durumlarla ilgili ayrıntılı bir açıklamayı gerektiriyor. Bir-iki yazıda bunları ele almanın uygun olacağını düşünüyorum. Ancak bugün, sadece sizin sorunuzda yer alan durumları ele alarak, ayrıntıları şimdilik sonraya bırakalım. Çünkü bu konuda başka sorular var, ayrıca yeni sorular gelmesini bekliyorum.

Ayrıntıları bir yana bırakırsak, kural olarak sehiv secdesi, dört durumda vacip olur:

1) Namazın farzlarındaki değişmeler: a) Farzları önce veya sonra yapmak (rüknü rükne takdim), b) Farzları eksik veya fazla yapmak,

2) Namazın vaciplerindeki değişmeler: a) Vacipleri unutarak yapmamak, b) Vacibi önce veya sonra yapmak (Vacibin takdim ve tehiri), c) Vacibi eksik veya fazla yapmak,

3) Rekat sayısındaki değişmeler: a) Kılınan rekat sayısında şüphelenmek, b) Rekat sayısını eksik veya fazla yapmak,

4) İmamın sehiv secdesi yapması: İmamın sehiv secdesini gerektiren bir durumla karşılaşması, kendisi hakkında asaleten, cemaat hakkında bağımlı olarak sehiv secdesini gerektirir.

Sorunuzda yer alan durumları bu genel kural çerçevesinde ele alalım.

Zamm-ı Sûre'nin Unutulması

Fâtiha'dan sonra zamm-ı sûreyi, farz namazların ilk iki rekatında, vitir ve nafile namazların bütün rekatlarında okumak vaciptir. Birinci ve ikinci rekatta Fatiha'nın devamında sure okunmasa, rükûdayken veya rükûdan doğrulduktan sonra, ama secde yapmazdan önce, zamm-ı sûre okunmadığı hatırlanırsa, hemen rükûdan kıyama dönülür. Böylece rükûdan kalktıktan sonra, okunmamış olan zamm-ı sûre okunur, ardından tekrar rükû yapılır. Sorunuzda yer aldığı şekilde, ilk iki rekatta Fâtiha'dan sonra vacip olarak okunması gereken zamm-ı sûre terkedilmiş ve işlemlerin sırasında oynama bulunmuş olacağından, namazın sonunda sehiv secdesi yapılması gerekir.

Ancak, rükûdan kıyama dönüp zamm-ı sûreyi okuduktan sonra, yeniden rükû yapılmazsa, zamm-ı sûre okumakla önceki rükû iptal edilmiş olacağından namaz bozulur, yeni baştan kılınır.

Dört veya üç rekatlı farz namazların ilk iki rekatında zamm-ı sûre okunmamışsa, üçüncü ve dördüncü rakatlarda Fâtiha'dan sonra okunur. Namaz sonunda da sehiv secdesi yapılır.

Zamm-ı Sûre'nin Fazladan Okunması

Farz namazlarda üçüncü ve dördüncü rekatta Fâtiha okumak, sağlam görüşte sünnettir (diğer görüşte ise, efdaldir/daha uygundur). Bu rekatlarda Fatiha okumayı efdal bulan görüşte, bu iki rekatta kıraat bir sınır belirlenmeksizin meşru kılındığından, Fâtiha'dan sonra bilerek veya unutup sûre okunması, sakıncasız bulunmuştur, bu durumda sehiv secdesi de yapılmaz.

Ancak tercih edilen görüş, dört rekatlı farz namazların son iki rekatında zamm-ı sûre okunması durumunda sehiv secdesi yapılması gerektiğidir. Dolayısıyla, sorunuzda böyle bir durum ortaya çıkmış olduğuna göre, namaz sonunda sehiv secdesi yapmak gerekir.

Salli ve Bârik Dualarının İlk Oturuşta Okunması

Ebu Hanife'ye göre, ilk oturuşta Tahiyyât'tan sonra, unutarak bir süre bekleyen ya da salevâtları okumaya geçen mükellef, sehiv secdesi yapar. Ebu Hanife, bu görüşünde, üçüncü rekata kalkışın vacip olduğunu, dolayısıyla vacibin ertelenmesinin sehiv secdesini gerektirdiğini düşündüğünden, sehiv secdesi yapılmasını savunur. Ayrıca farz olan kıyam da, geciktirilmiş olur.

Hanefi Mezhebi'nin diğer iki büyük imamı olan Ebu Yusuf ile Muhammed'e (imâmeyn) göre ise, bu durumda sehiv secdesi gerekmez

Bu durumda, sizin sorunuzda yer alan şekilde salli ve bârik okunmuşsa, sehiv secdesi yapılması gerekir.

VECDİ AKYÜZ

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu

Online İlan