|
|
|
Bugünkü Yeni Şafak |
|
|
|
|
|
|
romantik bir şair mi baskıcı bir sultan mı
Osmanlı tarihinin koyduğu yasaklarla çok tartışılan ve kendinden en çok söz ettiren padişahı şüphesiz IV. Murat'tır. Ağabeyi Genç Osman hunharca öldürülen ve kendisi de korku içinde, öldürülmeyi beklerken bir anda padişah olan IV. Murat, devletin sancılı bir döneminde tahta çıktı. Aydınlar, askerler, kadın hanedanlar ve devlet eşkıyaları konumlarını kendi çıkarları için kullanıyorlardı. Halk bu karmaşada eziliyordu ama tepkisiz, tedbirsiz ve bu insanların ekmeğine yağ süren bir hal içindeydi. Tebdil-i kıyafet gezen IV. Murat ülkesinin bu durumunu tespit ettikten sonra, düzeni sağlamak için devlet eşkıyalarını, çıkarcı aydınları etkisiz hale getirdi. Kadın iktidarını ve askeri hakimiyeti altına aldı. Halkın tedbirsizliği yüzünden içkiyi ve tütünü yasakladı. Binlerce cana kıydı. Kısacası hayatı boyunca zalim diktatörü oynadı... IV. Murat'ı böyle anlatan Turan Oflazoğlu'nun kaleminden perdeye aktarılan IV. Murat'ın hayatı şimdilerde İstanbul Şehir Tiyatroları tarafından "IV Murat" ismiyle sahneleniyor. Kumkapılı Kelleci Murat Engin Uludağ'ın yönettiği oyun seyirciyi, şiir yazan, müzik dinleyen, hatta besteler yapan romantik bir adamın zalim bir padişaha dönüşürken yaşadığı dramın içine sürüklüyor. Yaşamı boyunca toplumu düzene sokmak ve hayatta kalabilmek için mücadele veren IV. Murat'la, -halktan biri olarak onların arasına karıştığında kullandığı lakabıyla- "Kumkapılı Kelleci Murat" arasında kalan ve bir türlü "kendi" olamayan bir hükümdarın yaşamına ayna tutuluyor. Oyunda IV. Murat, "İşte zalim" diyerek yargılanmıyor, daha çok onu böyle olmaya iten sebepler üzerinde duruluyor. Otoriteden emir almadığı zaman bozulmalar gösteren toplumsal yapı da kıyasıya eleştiriyor; baba öldüğünde alienin dağıldığı bu toplumun yapısı... Oyunda, bazı tarihçiler tarafından akıl sağlığını yitirmiş olduğu söylenen IV. Murat'ın bu yönü de öne çıkarılıyor. Onun bu durumuyla kardeşi kardeşe düşman eden bir sistem içinde sağlıklı kalmanın imkansızlığı vurgulanıyor. Hürrem Sultan'ın izinde
IV. Murat, daha önce Hürrem Sultan oyunu ile "kötü" olarak bilinen tarihi bir kimliğin "kötülüğünü" derinlikli olarak tartışmaya açan ve oldukça da beğeni toplayan yaklaşıma paralellik görülüyor. Ünlü şair Nef'i, Bekri Mustafa, Kösem Sultan, Topal Recep Paşa gibi Osmanlı tarihinin önemli isimlerinin de yer bulduğu oyunun başrollerini Hüseyin Köroğlu ve Aliye Uzunatağan paylaşıyorlar. Tekrarlanan ve uzayan diyaloglar yüzünden zaman zaman sıkıcı olsa da fikri zemini ile sağlam olan bu oyun tiyatroseverleri bekliyor.
|
|
|
![]() |
|
|
|
|