Bu böyle gitmez

Cezaevlerinde sürdürülen operasyonun ikinci gününde tablo hiç de iç açıcı değil: İki devlet görevlisiyle birlikte 17 hükümlü ve tutuklu canlarından oldu, maddi hasar ise korkunç... İki gündür bir 'iç savaş' manzarası televizyon ekranlarından evlerimize ulaşıyor; operasyonun hedefi olan örgütler, her türlü aracı kullanarak, ettikleri intikam yeminini duyuruyorlar...

Bu operasyon, terör örgütlerinin sonuna kadar gitme kararını önceden hesap edebilen devletin uzun süren bir hazırlığının sonucu mudur? İlk bakışta bu soru anlamsız görünüyor: Adalet bakanı Prof. Hikmet Sami Türk, eylemi sona erdirmesi beklenen jesti ölümlere beş kala yapabildi; ayrıca teröristlerin jeste olumsuz cevap vereceği önceden nasıl bilinebilirdi?

Bu tür bir soruyu akla getiren, operasyonun, gerekli yasal düzenlemeler gerçekleştirilene kadar ertelendiği duyurulan 'F-tipi' uygulamasının başlatılmasına vesile yapılmasıdır. Operasyonun keskin bir direnişle karşılaşması yüzünden mevcut cezaevlerinin kolayca onarılması zor hasar görmesi, her şeyiyle hazır bekletilen 'F-tipi' cezaevlerine ihtiyaç duyurmuş olabilir. Ancak, yine de, yöntem, Başbakan Bülent Ecevit'in "Siz sonuca bakın" tavrıyla geçiştirilemeyecek bir zihin karışıklığına yol açtı. Devletler açısından en önemli ilkelerin başında 'ahde vefa' gelir; operasyon sonrasında alınan tedbirler devletin daha önce verdiği söze sahip çıkmadığını ortaya koydu. Ortalık yatıştığında, görüntü, hükümetin başını derde sokabilir.

Hükümetin cezaevlerine yönelik operasyonu bir tür 'askeri çıkartma' mantığıyla yansıtmayı uygun bulduğu anlaşılıyor. Ecevit, bu son başbakanlığında, yıllar önce kazandığı 'Kıbrıs fatihi' sıfatına bir de 'cezaevleri fatihi' sıfatını katmak ister gibi davranıyor. Kamuoyu önüne çıktığında verdiği mesajlar, devletin gözetimi altındaki tutuklu ve hükümlülere karşı yürütülen bir operasyondan çok, düşmana karşı verilen bir savaş halini akla getiriyor. Operasyonu kaçınılmaz bir tedbir olarak görenler açısından bile hazmı zor bir takdim tarzı bu.

Bu son gelişmeye kadar pek fark edilmeyen bir gerçekle karşı karşıyayız: Hemen bütün sorunlara savaş mantığıyla yaklaşan bir hükümet işbaşında. Ekonomide ve uluslararası ilişkilerde yaşanan gerilimlere, cezaevlerindeki operasyon tüy dikmiş bulunuyor. Üniversitelerde yaşananlara ek olarak özelleştirme bile 'çatışma' mantığıyla yürütülüyor.

İçte ve dışta devasa sorunlarla boğuşmak zorunda olan bir ülkede, cezaevlerinden kan dâvâsı çıkarmanın bir âlemi yoktu. Dünyada gerileyen sol, terör örgütleri eliyle, yeniden ülke gündemine girecek; istihbarat raporları operasyonun etkilerinin önümüzdeki dönemde hissedileceği kanaatini yansıtıyorlar. Yeni bir terör dalgasına hazırlıklı olmayı tavsiye eden Başbakan Ecevit'in kendisi...

Krizler derinleşir, sorunlar Arap saçına döner ve her ihtilâftan kaos çıkarsa, bu durumu hafife almamak gerekir. Esasen, en başta sorduğumuz türden aykırı soruları akla düşüren de o durum. Pek çok kişi, durum muhasebesi yaptığında, "Acaba bu gördüklerimizin ardında görünmeyen, üstü örtülü bir sebep mi var?" diye sormaktan kendini alamıyor. Ekonomik bunalımın, Türkiye'nin akamete uğrayacağa benzeyen AB macerasının, toplumsal dengelerin bozulmasının, yeni bir terör dalgasının kışkırtılmasının gözlerden saklayacağı umulan bir oldu-bitti?

Siyasi temelleri çözülen hükümetler, dünyanın her yanında, telâfiyi olağandışı gelişmeleri zorlamada ararlar. Halk desteğini yitirmiş bu hükümet de, en olumsuz gelişmeleri ülke gündemine dayatarak ömrünü uzatıyor. Ancak, hükümetin uzayan ömrü, ülkenin dayanma gücünü tahrip ediyor.

En değerli zamanları beceriksizce heba ediyor, her şeyin daha kötüsüne kendimizi alıştırarak sinirlerimizi de yıpratıyoruz. Bu böyle gitmez.