ALMATI- Hazar bölgesinde, enerji kaynakları üzerinde etkili olmaya çalışan bölge ülkeleri ile büyük ülkeler arasında devam eden ve "Yeni Büyük Oyun" olarak isimlendirilen siyasi mücadelede henüz kazanan olmadı. Kazakistan'ın başkenti Almatı'da Dünya Ekonomik Forum'u tarafından düzenlenen ve Türkiye ile birlikte Çin, İran, Rusya ve ABD'nin üst düzey yetkililerinin katıldığı toplantı sonrası yapılan değerlendirmelerde, "Hazar bölgesinin, enerji kaynaklarıyla büyük güçlerin oyun alanı haline geldiği" yorumunu yaptı. Bölge ülkelerinin tamamının, sınırları açmak, yeni boru hatları inşa etmek ve tarihi ticaret yollarını canlandırmak gibi ekonomik açıdan karlı projeler yerine siyasi çıkarlar üzerine oynadıkları belirtilen yorumda, toplantıya katılan delegelerin bu husuların tamamını dile getirmelerine rağmen, ekonomik çıkarları ön plana çıkarmanın gerçekliğe dönüşmesinin mümkün olmadığı konusunda hemfikir oldukları kaydedildi.

En büyük ödül: Enerji

Orta Asya ve Hazar'dan akan petrol ve gaz üzerinde hakimiyet sağlamak ve bunun getireceği siyasi nüfuz ve avantajların, hidrokarbonların kendisinden daha değerli olduğu belirtilen yazıda, Rusya'nın harita üzerinden bakıldığında en kazançlı pozusyonda göründüğü ifade edildi. Bölgedeki etnik milliyetçiliğin ve artan gerilimin, ülkelerin güçlü olmasını önleyen bir unsur olduğu vurgulanan değerlendirmede, "Rusya'nın, özellikle Çeçenistan'daki mücadele nedeniyle ekonomik ve askeri olarak güç kaybettiği, bu nedenle, Hazar bölgesinde çok şey yapabilecek bir askeri ve ekonomik gücünün bulunmadığı" yorumu yapıldı. ABD'nin ise petrol ve doğalgazın iletiminde, Rusya ve İran'ı dışlayarak, Türkiye yoluyla batıya ulaşılması amacında olduğu vurgulandı.

9.5 milyar dolarlık Çin-Kazak anlaşması

Değerlendirmede, Türkiye'nin enerji ihtiyacını garanti altına almak için, petrol ve doğalgaz sağladığı ülkeleri çeşitlendirmeyi amaçladığı ifade edilirken, bu amaçla doğalgazı Türkmenistan ve Rusya, petrolü ise Azerbaycan'dan almayı planladığı kaydedildi. Analizde, İran'ın da ABD'nin uyguladığı ekonomik yaptırımlar nedeniyle tartışmaların dışında olduğu, ama bu ülkenin güneyinden geçecek bir boru hattının, en ucuz alternatif olduğu iddiasını da sürdürdüğü belirtildi. Analizde, Çin'in de bölgede büyük çıkarlarının olduğunu vurguladığı değerlendirmesi yapılarak, bu ülkenin artan enerji ihtiyacını garanti altına almak için Kazakistan ile 9.5 milyar dolarlık enerji anlaşması imzaladığına dikkat çekildi.