Okuyucularımızdan 4447 sayılı Kanun sonrasında yaşlılık yahut emeklilik aylığının hesabı konusunda yoğun soru akışı var. Yazımda ele alacağım konunun daha iyi anlaşılabilmesi için, bu sorulardan birkaçını buraya aktarmak istiyorum.

1.Ali CİVELEK : "Sizden, mümkünse normal emeklilik dönemi gelmiş bir kişinin maaş hesaplamasını Sosyal Sigortalar Kurumu nasıl hesaplıyor, yani bu hesaplama yönteminin formülizesi nedir, bir örnekle açıklayabilirseniz çok memnun olurum."

2.Ercan ANGIN : "Ben bir kamu kuruluşunda işçi olarak çalışmaktayım.

Emekliliğime çok az bir zaman kaldı. Merak ettiğim konu, emekli olduğumuzda emeklilik maaşımızın nasıl hesaplandığıdır. Bu konuda çok bilgimiz yok. Bu nedenle bağlanan maaşa itiraz etmeyi bile aklımıza getirmiyoruz. Hesaplama konusunda yardımcı olursanız sevinirim."

3.Ahmet KARAHAN : "01.09.1976 tarihinde sigortalı olarak işe girdim. 01.09.2001 tarihinde emekliliğe hak kazandım. Şu anda (17 Ekim 2001 tarihinde e-mail gönderilmiş) 6893 prim ödeme günüm var. Her 240 güne % 1 ilave geldiği için ben de % 8'i doldurarak Ekim ayının sonunda emekliliğime başvurmak ya da yıl sonunu bekleyerek 31 Ocak 2002 tarihinde emekliliğime başvurmak istiyorum." Son on yılın prim tutarı ve prim ödeme gün sayılarını, tüm ödemelerin tavandan yapıldığını da kaydettikten sonra, ne kadar emekli aylığı alabileceğini sormaktadır.

Okuyucularımızın buna benzer sorularına beklentiye uygun bir cevap oluşturabilme imkanına sahip değilim, şu anda. Çünkü 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun "yaşlılık aylığının hesaplanması"nı düzenleyen 61. maddesi, 4447 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle kökten değiştirilmiştir: "Yaşlılık aylığına hak kazanan sigortalıların aylığı, aşağıdaki hükümlere göre belirlenecek ortalama yıllık kazancı ile aylık bağlama oranının çarpımının 1/12'si alınarak hesaplanır. / Sigortalının her takvim yılına ait prime esas kazancı, kazancın ait olduğu takvim yılından itibaren aylık talep tarihine kadar geçen takvim yılları için her yılın Aralık ayına göre Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki artış oranı ve gayrısafi yurtiçi hasıla sabit fiyatlarla gelişme hızı kadar ayrı ayrı artırılarak bulunan yıllık kazançlar toplamının, toplam prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama günlük kazancın 360 katı, aylığın hesaplanmasına esas ortalama yıllık kazancı oluşturur. / Aylık bağlama oranı, sigortalının toplam prim ödeme gün sayısının ilk 3600 gününün her 360 günü için % 3,5, sonraki 5400 günün her 360 günü için % 2 ve daha sonraki her 360 gün için % 1,5 oranlarının toplamıdır. / 60 ıncı maddenin B, C ve D bentlerine göre aylığa hak kazananların aylık bağlama oranı % 60'dan az olamaz. / Hesaplanan yaşlılık aylığı, aylık bağlanması için yazılı başvurunun yapıldığı Ocak ayı ile aylığın başlangıç tarihi arasında geçen her ay için Devlet İstatistik

Enstitüsü tarafından açıklanan en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki aylık artış oranları kadar artırılarak bağlanır." 4447 sayılı Kanun'un 17. maddesiyle 506 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 82. maddede ise aylık bağlanmasına ilişkin geçiş dönemi hükümlerine yerverilmiştir. Geçiş dönemi hükümleri de yukarıdaki esaslara uygun olarak düzenlenirken, ortaya çıkacak aylığın önceki kurallara göre hesaplanacak tutardan az olmaması öngörülmüştür. Anayasa Mahkemesi de bu nedenlerle bu hükümlerin iptali istemini reddetmiştir. Geçici 82. maddenin (a) bendinde, sigortalının 4447 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği 08.09.1999 tarihe kadar geçen prim ödeme sürelerine ilişkin aylıkların, (b) bendinde ise, Yasa'nın yürürlüğünden sonraki aylığının hesaplama yöntemini belirlemiştir. Maddede, bu şekilde bulunan emekli aylığının, Kanunun yürürlük tarihi ile aylık başlangıç tarihi arasında geçen takvim yılları için her yılın Aralık ayına göre en son temel yıllı kentsel yerler tüketici fiyatları indeksindeki artış oranına göre artırılacağı ve bunun 506 sayılı Yasa'nın 61. maddesinin son fıkrasına göre güncelleştirilmiş değerinin altında olamayacağı öngörülmüştür.

Yukarıda esasları belirtilen aylık hesaplamalarının bilgisayar programıyla, ilgili veriler girilerek gerçekleştirildiğini söylersek, yaşlılık aylığı hesabının kısa bir formülünün verilmesinin güçlüğünü okuyucularımızın takdirlerine arzediyorum. Ayrıca kısa bir yazı içerisinde, belirtilen bütün hususları kapsayan izahı da yeterince sunmak mümkün olmamıştır.

Okuyucularımızın pratik olarak emsal ücretlerle çalışan arkadaşlarının aylıklarıyla karşılaştırma yaparak anlayamadıkları hususları Kurum'dan sormaları yararlı olacaktır.

TAHSİN SINAV

Künye

Temsilcilikler

ReklamTarifesi

AboneFormu

MesajFormu