Harry Poter öykü serisi kitaplarının satış rekorları kırması, gözleri bir anda çocuk edebiyatına çevirdi. Çocuk edebiyatı alanında yaptığı çalışmalarla tanınan yazar Mustafa Ruhi Şirin, eserlerinde çocuk edebiyatının edebiyattan ayrı değerlendirilmesinin büyük bir yanılgı olacağı görüşünde.

İdeolojik yaklaşımların çocuk edebiyatına zarar verdiğini belirten Şirin, "99 Soruda Çocuk Edebiyatı" adlı eserinde, "Çocuk kitabı, önyargısız olarak çocuğun dünyasına girebilen kitaptır. Çocuk boş bir plak değildir. Ona istediğinizi kaydedemezsiniz. Güzel ve dünyasına yatkın olanı çocuk sezer. Çocuk 'çatışma' olduğu yerde bulunmak istemez" ifadelerine yer verdi. Çocuk edebiyatının 300 yıllık bir geçmişe sahip olduğnu bildiren Şirin, 20. yüzyıldan itibaren ise çocuk edebiyatı alanında verilen eserlerde büyük bir artışın olduğuna dikkat çekti.

Çocuk edebiyatını, "Çocukların büyüme ve gelişmelerine, hayal, duygu, düşünce ve duyarlılıklarına, zevklerine katkıda bulunmak amacı ile gerçekleştirilen çocuksu bir edebiyattır" diye tanımlayan Şirin, çocuk edebiyatında dilin önemini şöyle anlattı: "Çocuk edebiyatında çocuğun gelişim ve büyüme süreci ile özdeşleşen dil, anlatıma yön verir. Çocuksu fantazi dile yüklenen anlamla pekişir. Çocuk edebiyatında çocuğa göreliğin ölçüsünü dil ve anlatım belirler. Yazarın dil bilinci çocuğa ulaşmayı sağlar. Sadelik, anlatımla uyumlu olduğu oranda edebiyat tadı oluşur." Sadelik içinde çocuk ruhunu uyandıran çocuksu edanın, çocuk edebiyatının varoluşunu belirleyeceğini ve çocuk başakışını sunacağını belirten yazar, çocuk edebiyatında derin ruh çözümlemesinden kaçınılması gerektiğini, çocuğun kitaba katılımını sağlayacak, düşler dünyasını konu alan eserlerin önemli olduğunu belirtti.

Duygular evrenseldir

Edebiyat ve sanat uyumunun, çocuk kitaplarının bütünlüğü açısından çok önemli olduğunun altını çizen Mustafa Ruhi Şirin, bu nitelikleri taşıyan çocuk kitaplarının sanat değeri olduğunu, dünya çocuklarını ortak edebiyat zevkine ulaştıracağını ifade etti.

Mustafa Ruhi Şirin şunları belirtti: "İyi çocuk yayınları sınırları kolayca aşmayı başarır. İyi ve nitelikli çocuk kitabının kaynağı, çocuktaki büyüklüğü sezebilen yazar ve çocuk edebiyatı çizeridir. Büyük sanatkarın başarabileceği zor, ciddi ve çocukları hafife almayan çocuk edebiyatı, edebiyattan ayrı düşünülemez. Hatta yetişkinler edebiyatından daha büyük ustalık ve titizlik ister. Ayrıca çocuklar için yazma bilinci gereklidir. Çocuk edebiyatı çocuk işi olmayan, içindeki çocuğu yaşatabilen yazar ve çizerin çocuksu şölenidir. Amacı, dünya çocuklarının birbirlerine benzeyen, ortak duygularına edebiyat ve çizgi ile yöneliştir."

Slogandan kaçınılmalı

Çocuk edebiyatında ideolojik yaklaşımlara şiddetle karşı çıkan Şirin, eserinde çocuklara yönelik edebiyatta mutlak olanın evrensel insani değerler olması gerektiğini anlatıyor. Sloganı çok sık kullanması nedeniyle çocukların ideolojik eserlerden ya uzaklaşacağını ya da onun esiri haline geleceğini bildiren Şirin, yazarın "düşüncesinin edebiyatının önünde yer alması"nı 'politik çocuk kitabı yazarlığı olarak tanımlıyor ve çocuk kitaplarının önyargısız olarak çocuğun dünyasına girmesi gerektiğini ifade ediyor.

ÇOCUK EDEBİYATININ HEDEFLERİ

Çocukların çeşitli ihtiyaçlarını karşılayacak özelliklere sahip olması gereken çocuk yayınlarının hedefleri şöyle:

Kitabın eğlence ve bilgi kaynağı olduğunu öğretmek. "İyi kitap" kavramını verilen uygun örneklerle kazandırmak. Çocuk kitabı türlerini (hikaye, roman, masal, fabl, şiir, resimli kitap, çizgi roman) iyi örneklerle çocuğa tanıtmak. Çocuklara çeşitli konu ve kavramları yansıtan kitaplar sunmak.