Kanae Yamamoto, Japonya Senatosu'na Temmuz 2001'de 6 yıl görev yapmak için seçilen en genç bayan üye. Türk dostu ve Senato'nun Türk-Japon Dostluk Komitesi üyesi. 11 Eylül sonrasında Japonya'da turistler için Türkiye'nin tehlikeli ülkeler listesine alınmasına karşı çıkmış ve ülkemizi o listeden çıkarttırmıştı. Şimdi bizzat Türkiye'ye gelerek Japonlar'a Türkiye'de korkulacak birşey olmadığını göstermek istemiş. Üç günlük ziyareti sırasında Turizm Bakanı Mustafa Taşar ile de bir görüşme yaptı. İzmit'te depremzedeler için kurulan Japon köyünü ziyaret etti. Kanae Yamamoto Senato seçimine iktidarın ikinci büyük ortağı olan New Komeito Partisi'nden girdi. Partinin Türkçe adı Adalet ve Aydınlık Partisi. Senatör Yamamoto, Japon Dışişleri'nde diplomat olarak İstanbul'da bulunurken tanıştığı Mehmet Ali Eren'e yoğun programı arasında özel bir ropörtaj verdi.

Bu genç yaşta senatörlüğe yükselmeniz nasıl oldu oradan başlayalım?

Bu yükseliş mi? Ben diplomatlıkla, senatörlüğü birbirinden çok farklı görmüyorum. Belki dışardan öyle gözüküyor ama benim için öyle değil.

İkisinde de Japonya için birşeyler yapmak. Diplomatken de Türkiye'yi seviyordum ve Japonlar'ın Türkiye'nin güzelliklerini bilemeleri, tanımaları, görmeleri için birşeyler yapmak istiyordum. Şimdi de aynı işi senatör olarak yapmaya çalışıyorum.

Sizin partiniz New Komeito Türkiye için ilginç bir parti. Biraz bahseder misiniz?

Evet. 40 yıllık parti. Şu an Japonya'da iktidardaki üçlü koalisyonun ikinci büyük partisi. Türkçesi Aydınlık ve Adalet Partisi denebilir.

Muhafazakar bir parti değil mi?

Öyle biliniyordu. Bizim tabanımızda Budist gruplar vardı ve ondan dolayı muhafazakar olarak tanıtılıyor. Gittikçe tabanımız değişiyor ama bizim asıl sloganımız; "Her zaman halkla beraber." Beş faktöre önem veriyoruz; "Eğitim, Refah, Çevre, İnsan Hakları, Barış" Eskiden Japon siyasetinde refah kavramı yoktu. siyaset ile refahın ilgisi olmadığı düşünülüyordu. İlk defa bizim partimiz Japon siyasetine refah kavramını getirdi.

Tabanımızda büyük şirketler, büyük organizasyonlar yok. Tamamen sade, mütaevazı Japon halk kesimleri var. O bakımdan ne sağ- ne sol, orta yol çiziyoruz.

Siz birkaç yıl önce İstanbul'da bir öğrenci idiniz. Şimdi İstanbul'da bir senatörsünüz. Nasıl bir duygu bu.

Aslında bir değişiklik yok bende. Sadece arkadaşlar gelip sevindiklerini söyleyince ben çok duygulanıyorum, seviniyorum. Şimdi buraya gelirken Yeşilköy'den, Aksaray'dan geçtim Taksim'e geldim eski hatıralarım aklıma geldi, burada yaşadıklarım benim için çok önemliydi.

Duygulandım. Arkadaşların aramaları beni çok mutlu ediyor. Senatör olarak daha uzun kalmak istiyordum ama izin alamadım. Tatil için gizli olarak geleceğim.

Japon siyasetinde kadınların oranı nedir?

Şu an senatoda yüzde 17 kadın senatör, parlamentoda yüzde 7 kadın milletvekili bulunuyor. Partimizin yöresel meclislerde ise yüzde 20 bayan üyesi var, yakında yüzde 30'a çıkaracak ve sonra da hedef yüzde 50.

Sizi tanıyanlar bu yaşta senatör oldu, ileride Japon siyasetinde daha etkin yerlere gelir diyorlar.

Daha ilerisini düşünmüyorum.

Senatorlüğü düşünüyor muydunuz?

Hiç. Bütün hayatımı diplomat olarak geçirmeyi düşünüyordum. Ama bu senenin başında Ocak ayı ortasında Komeito Partisi'nden teklif geldi. Bir hafta çok düşündüm. Çabuk cevap vermem gerekiyordu, kabul ettim. Ama söylediğim gibi önemli olan benim istediğim işi yapıyor olmam. Diplomatlıktan ayrıldığıma da bu 4-5 ay içinde pişman olmadım.

TÜRKİYE GÜVENLİ ÜLKE

Türk-Japon dostluğunu geliştirmek istediğinizi biliyoruz. Somut projeleriniz nelerdir?

Aslında Türkiye-Japonya ilişkileri depreme kadar sadece ekonomik ilişkilerdi. Fakat depremden sonra daha duygusal bağlar kurulduğunu hissediyoruz. Siz Kobe depreminde bize yardım ettiniz, biz oradaki deneyimlerimizin hepsini buraya getirdik. İzmit'te Japon köyüne gidip insanların memnun olup olmadığını göreceğim. Bir senatör olarak Türk-Japon dostluğunun geliştirilmesi için ne yapılabilir diye düşündüğümde Türk milletvekilleriyle siyasi diyalogların geliştirilmesi gerekiyor. Japonlar Türkler'i çok sever buraya gelsinler, kendileri kendi gözleriyle görsünler. Bu terör olayından sonra Japonlar Türkiye'den kayboldular. Yasaklanmıştı. Ama şimdi o yasak kalktı ama insan psikolojisi hemen değişmiyor. Hâlâ tereddütler var. Endişe var. Onun için evvela ben gidip bizzat göreceğim sonra gazeteci grubu gelecek, ben de gidince Japon gazetelerine yazı yazacağım. Şimdi neler yazacağımı düşünüyorum. Ben, sadece resmi ilişkiler değil halklar arasında ilişkilerin artmasını istiyorum. Özel sektörün ilişkilerinin artmasını istiyorum. Şimdi yatırımlarda da bir düşüş var ama bu da artacaktır.

Türkiye uzak olmasına rağmen yatırım yapıldığında başarılı olunduğu görüldü. Mesela Lassa, Toyota bunlar iyi örnekler. Bunların artırılması lazım. Ben sadece 4 aylık senatörüm, daha büyük seviyede işler yapmak için daha öğrenmem gereken şeyler var.

Japonlar'dan İmparotar'a saygı

Japonya'nın 125. İmparatoru olan Akihito'nun doğum gününü kutlamak için Japonya'nın İstanbul Konsolosluğu bir resepsiyon verdi. İstanbul Hyatt Regence Hotel'de yapılan resepsiyona katılan çok sayıda Japon, imparatorlarına saygı gösterdiler ve gıyaben yaş gününü kutladılar. Japonya'nın İstanbul Başkonsolosu Akio Vada ve eşi davetlileri kapıda karşıladı. Gelen davetlilerle tek tek ilgilenen Başkonsolos Aiko Vada ve eşi Japon misafirperverliğini bizzat sergilediler. Japonya'nın İstanbul Kültür Ateşesi Tokashi İshihara'nın, canayakınlığı dikkat çekti. Japonya'nın en genç bayan senatörü Kanae Yamamoto'da resepsiyonda hazır bulunup çeşitli diplomatik görüşmeler yaptı.

Her yerde aynı gün kutlama

Akihito'nun doğum gününün bütün dünyadaki Japon elçiliklerinde kutlandığını söyleyen konsolosluk yetkilileri, ancak Türkiye'de Ramazan tatilinin araya girmesiyle doğum gününü erkene aldıklarını belirttiler. İmparatora saygı gecesi olarak da anılan doğum gününe Turizm Bakanı Mustafa Taşar, ABD İstanbul Başkonsolosu, Türk-Amerikan İş Konseyi Başkanı Zeynel Abidin Erdem, Prof.Dr. Erol Manisalı, IRCICA Başkanı Prof. Dr.Ekmelettin İhsanoğlu, Boğaziçi Üniversitesinden Prof. Dr. Zafer Binnaz Toprak çifti, Yönetmen Halit Refiğ ve çok sayıda Türk ve yabancı misyon şefleri katıldı.

'Çeyizim hazır, sıra eş bulmada!'

Japon Senatör Yamamoto, Adapazarı'ndaki Türk Japon Köyü'nü ziyaret ederek, incelemede bulundu. Türkiye ile Japonya arasındaki iyi ilişkilerin depremden sonra daha da geliştiğini belirten, Yamamoto, konutların duvarına, Türk ve Japon bayraklarını yan yana çizen bir çocukla hatıra fotoğrafı çektirdi. Depremzede kadınların yaptığı elişlerinin sergilendiği konutu da gezen Yamamoto, çeşitli elişi eşyalar satın aldı. Yamamoto, "Bunları ne yapacaksınız?" diye soran depremzedelere, "Bekarım, çeyizimi hazırladım, sıra eş bulmada" diye yanıt verdi. Senatör, "Evleneceğiniz kişi depremzede olabilir mi?" sorusu üzerine de "Neden olmasın" dedi.