ABD casus uçağı ile Çin savaş uçağının dramatik çarpışması, Soğuk Savaş'ın en azından Asya'da bitmediğini gösteriyor. Asya'daki 100 bin askeri ile kendisine yönelik en büyük tehdit olarak gördüğü Çin ve Tayvan'ı yakından izleyen ABD, casus uçağının ve 24 askerinin Çin'in elinde bulunmasından büyük rahatsızlık duyuyor. Pekin, Washington'ın uçağı ve mürettebatı geri istemesine karşılık olarak Çin yakınlarında yaptığı casus uçuşlarını durdurmasını istedi. Çin Devlet Başkanı Jiang Zemin, "ABD'nin, niçin Çin yakınlarındaki bölgelere keşif uçuşu yapmak için sık sık uçaklarını gönderdiğini anlayamıyoruz, şimdi uluslararası kanunlar ve uygulamaların ihlaliyle Amerikan uçağı bizim uçağımıza çarpıyor, Çin hava sahasını işgal ediyor ve bizim hava alanımıza giriyor" dedi.

Şifre kırıcı personel

Pekin uçakla ilgili kendi soruşturmalarını yapma yetkilerinin bulunduğunu açıkladı. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Zhu Bangzao, Amerikan uçağının, Çin tarafının izni olmadan ülke hava sahasına girdiğini ve havaalanına indiğini belirten Zhu, uçağın dokulunulmazlığının söz konusu olmadığını söyledi. Zhu, "Eğer uçak egemen Amerikan toprağıysa Çin'e nasıl indi?" sordu. Zemin ayrıca, ABD'nin, Güney Çin Denizi üzerinde Amerikan keşif uçağının Çin savaş uçağıyla çarpışmasının tüm sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini ve bu konuda ellerinde yeterli kanıt bulunduğunu söyledi.

Çinliler uçağı inceledi

ABD'nin Pekin Büyükelçisi Joseph Prueher, uçağın Çinliler tarafından incelendiğini söyledi. EP-3 tipi uçaktaki özellikle istihbarat bilgilerinin bulunduğu donanım konusuna da değinen Prueher, "Mürettebatın en azından uçaktaki malzemeyi tahrip etmeye başladığını düşünüyorum" diye konuştu. Bu arada ABD uçağıyla çarpıştığı bildirilen Çin savaş uçağının pilotunun uçak düşmeden önce paraşütle atlamayı başardığı, ancak hâlâ bulunamadığı bildirildi. Resmi haber ajansı Xinhua, kazanın meydana geldiği Güney Çin Denizi'nde 11 gemi ve 20 uçağın kayıp pilotu aradığını belirtti. ABD uçağındaki 24 mürettebatın isimleri açıklandı. ABD Donanması, mürettebat arasında üç kadın ve sekiz şifre kırıcının bulunduğunu bildirdi. Kripto uzmanı olarak bilinen kod kırıcıların, EP-3 uçağı tarafından elde edilen ihtihbaratın kodunun çözülmesi ve analizini yapmak için uçakta bulunmuş olabilecekleri ileri sürüldü. Dört motorlu uçak, gizli dinleme için kullanılıyor. Uçak, gemilerden veya karadaki askeri üslerden, telsiz, radar ve diğer transmisyonları topluyor. ABD Hava Kuvvetleri'ne ait 24 kişinin bulunduğu EP-3 tipi keşif uçağı, 1 Nisan Pazar günü, Güney Çin Denizi üzerinde uluslararası hava sahasında yolunu kesen bir Çin savaş uçağıyla çarpışmanın ardından, Haynan adasına acil iniş yapmıştı. Çin, Amerikan uçağının kendi uçağına çarptığını iddia ederken, ABD Çin uçağının kazaya neden olduğunu sanıyor.