Deloitte&Touche denetim şirketi tarafından 31.12.2000 tarihi itibariyle Şekerbank'la ilgili olarak hazırlanan bağımsız denetim raporu bankada usulsüz işlemler yaşandığını ortaya koydu.

Raporda bankanın, Şekerbank Offshore Ltd. şirketi dahil olmak üzere, bir şirketler grubuna doğrudan ve dolaylı olarak 14 trilyon 260 milyar lira nakdi ve 20 trilyon 434 milyar lira gayri nakdi olmak üzere toplam 34 trilyon 694 milyar lira tutarında kredi tahsis ettiği ortaya konarken, söz konusu kredi risklerinin hem bankanın hem de banka ve mali iştiraklerinin konsolide özkaynakları toplamının yüzde 25'ini aştığı vurgulandı.

Usulsüz işlemler

Bağımsız Denetim Kuruluşu Deloitte&Touche şirketinin, Şekerbank ve Mali Kuruluşları 31 Aralık 2000 tarihi itibariyle Bağımsız Denetim Raporu başlığı altında hazırladığı raporda, Şekerbank'ta bankacılık usul ve teamüllerine aykırı olarak bir çok işleme imza atıldığı belirlendi. Raporda bankanın offshore işlemleriyle ilgili olarak şu bilgilere yer verildi:

Vadeli mevduatlar

"Şekerbank'ın '025-Yurtdışı Bankalar' hesabı içersinde, Şekerbank Offshore Limited Şirketi'ne yatırılmış 90 trilyon 583 milyar lira karşılığı vadeli döviz mevduatı bulunmaktadır. %72.9 hissesi bankaya ait olan Şekerbank Offshore Ltd. şirketine yatırılan mevduatın, 29 trilyon 092 milyar lirasının Türkiye'de yerleşik muhtelif firmalara Offshore tarafından kredi olarak kullandırıldığı, tarafımızca yapılan incelemeler sonucunda tespit edilmiştir. Şekerbank Offshore Ltd. şirketi tarafından kullandırılan kredilerden, kredi değerliliğini yitirenler için bankaca gerekli takibin yapılıp, alınan teminatlar da gözönünde bulundurularak, yönetim tarafından karşılık ayrılması gerektiği kanaatindeyiz."

Saldım çayıra mevlam kayıra

Deloitte-Touche şirketi tarafından hazırlanan raporda, banka tarafından verilen kredilere karşılık ayrılmadığı ve bu sebeple birçok kredinin kredi değerliliğini yitirdiği ve temerrüte düştüğü tespit edildi.

Raporun kredi işlemleriyle ilgili bölümünde yer verilen bilgiler ise şöyle: "Bankanın kredileri içersinde yer alan 14 trilyon 608 milyar lira nakdi ve 5,420 milyar lira gayrinakdi olmak üzere toplam 20 trilyon 028 milyar lira tutarında çeşitli müşterilere ait kredi riskleri, 'Bankalarca Karşılık Ayrılacak Kredilerin ve Diğer Alacakların Niteliklerinin Belirlenmesi ve Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Karar' uyarınca kredi değerliliğini yitirmiş veya temerrüte düşmüş durumdadır. Bu kredilerden canlı krediler içersinde yer alan kredilerin takip hesaplarına aktarılması ve yukarıda belirtilen toplam riskler üzerinden asgari 4 trilyon 461 milyar lira tutarında özel karşılık ayrılması gerekmektedir. Bu kredi riskleri için ayrılması gereken karşılık tutarı, yukarıda belirtilen asgari karşılık tutarı da dikkate alınarak banka yönetimi tarafından belirlenmelidir. Ayrıca, kanuni takip hesaplarında toplam 4 trilyon 249 milyar lira nakdi riskleri bulunan çeşitli müşterilerin henüz tazmini talep edilmemiş toplam 3 trilyon 750 milyar lira gayrinakdi riskleri için bankaca herhangi bir karşılık ayrılmamıştır."

Hazine ve tahvil rakamlarıyla oynamışlar

Raporda; bankanın menkul değerler cüzdanı içersinde yer alan hazine bonosu ve devlet tahvilllerinin değerlendirilmesinde bazı rakamlarda oynama yapıldığı belirtildi. Raporda "Banka menkul değerler cüzdanı içersinde yer alan hazine bonosu ve devlet tahvillerini borsa rayiç değerleriyle değerlemiştir. Bu değerleme günlük ağırlıklı ortalama borsa rayiçleri ile yapılmış olsaydı kamu menkul kıymetlerinin değerleri mali tablolarda gösterilen değerlerinden 5 .248 milyar daha yüksek olacaktı. Yıl sonu itibariyle geri alım vaadiyle satılmış kamu menkul kıymetleri yine mevzuat gereği borsa rayici değerlenmesi gerekirken, maliyetine basit faiz tahakkuklarının ilave edilmesi suretiyle değerlenmiş ve rapodaki kamu menkul kıymetleri bilanço tarihi itibariyle olması gereken değerinden 11. 769 milyar lira daha yüksek gösterilmiştir" deniliyor.