T ü r k i y e ' n i n   B i r i k i m i

Y A Z A R L A R
Post-modern ara rejim

Ara rejim nasıl tanımlanır? Yürütme organının yani hükümetin, Türkiye Büyük Millet Meclisi, yani millet iradesinin dışındaki güç ya da güçler tarafından, seçilmişler dışında yani atanmış kişilerden oluşturulması olarak tanımlayabiliriz. Söz konusu hükümetin içinde seçilmişlerin bulunması veya baskı altındaki bir Meclis'ten güvenoyu almış olması o hükümetin ara rejim hükümeti olma özelliğini ortadan kaldırmaz.

Bugüne kadarki Türkiye uygulamasında, seçilmiş ve anayasal kurallar ile demokrasi teamülüne uygun olarak Meclis'ten güvenoyu almış hükümetin istifası veya bir şekilde düşürülmesinden sonra genelde teknokrat birisine ara rejim hükümeti kurma görevi verilir. Hükümet çoğunlukla Meclis dışından gelen kişilerden oluşturulur. Bakanlar Kurulu'na Meclis içinden de atama yapıldığı olur. Kurulan daha doğrusu kurdurulan hükümet Meclis'ten güvenoyu alamaz. Meclis'ten alternatif hükümet çıkarma imkanı bulunmadığı veya son derece zorlaştığı için teknokratlar hükümeti seçime kadar ülkeyi idare eder. Bu süre ortalama 5-6 ay olmakla birlikte 1 yıla kadar uzayabilir. Siyasi sorumluluğu vatandaşa hesap verme kaygısı bulunmadığı için radikal ve sert kararlar alabilir.

Bu açıklamalar ışığında ve örneklerin kuruluş biçimine bakıldığında, Kemal Derviş'in resmi olarak ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı sıfatıyla, ancak fiilen ekonomik işlerin tümünden son karar mercii olarak tam yetkiyle donatıldığı hükümeti ara rejim hükümeti olarak tanımlamak kolay değil. Şekli açıdan durum bu olmakla birlikte fonksiyonu ve işleyişi itibariyle irdelendiğinde farklı sonuçlara ulaşılması mümkün olabilir.

Dikkat çeken hususların başında Kemal Derviş'in geliş veya görevlendirilme biçimi gelmektedir. Kemal Derviş ilk devalüasyon sonrası, hükümetin istifasının beklendiği günlerde beklenmedik bir şekilde ortaya çıktı. Beklenmedik ifadesi toplumun büyük çoğunluğu için kullanılmıştır. Kemal Derviş'in Türkiye'ye gelmesi veya getirilmesinde karar verme, uygulama ve destekleme görevlerini ifa edenler açısından geçerliliği bulunmamaktadır.

Toplum Kemal Derviş'i halen tanımamaktadır. Geçmişiyle, ailesiyle, siyasi ve dînî görüşleriyle ilgili hiçbir bilgiye sahip değiliz. Düşünebiliyor musunuz, ülkenin ekonomisini teslim ettiğiniz adamın eşi ve çocuk ya da çocuklarıyla ilgili tek bir satır açıklama göremiyoruz. Eşinin fotoğrafını göreniniz var mı? Hem Türkiye'de hem de başka ülkelerde topluma malolmuş ve vitrinde bulunan insanların özel hayatları didik didik edilir. Kemal Derviş sanki özel bir koruma duvarı arkasında tutulmak istenmektedir. Merve Kavakçı'yı hatırlayın. Sadece 550 milletvekilinden birisiydi. Bilmem kaç yıl önce, bilmem hangi ülkede, bilmem hangi konuda yaptığı konuşmanın detayları dahi çarşaf çarşaf pazarlanmamış mıydı?

Kemal Derviş bir bakanın sahip olduğundan çok fazla yetkiyle donatılmıştır. Ekonomiyi ilgilendiren konularda, Başbakan Ecevit'ten, Başbakan Yardımcısı Bahçeli'den ve Başbakan Yardımcısı Mesut Yılmaz'dan daha fazla yetkiye sahiptir. Hatta üç liderin sahip olduğu yetkilerin toplamından daha fazla güç kullanmaktadır. Zira ekonomik boyutu bulunmayan bir faaliyet veya karar bulmak imkansız gibidir. Emlak Bankası'nı örnek alalım. MHP'li bir bakana bağlı olan Emlak Bankası'nın yönetiminde MHP değil Kemal Derviş söz sahibidir. MHP'nin Emlakbank'la ilgili olarak Kemal Derviş'in onaylamadığı bir tasarrufta bulunması hayal bile edilemez. Ya da polisin kullanacağı can yeleklerinin alımı için harcama yapılması kararını İçişleri Bakanı, Kemal Derviş'in olurunu almadan verebilir mi ? Örnekleri çoğaltmak mümkün.

İçinizden, ülkeyi böylesi büyük ve tahrip edici bir krizden çıkartabilmek için ekonomik kararlarda Kemal Derviş gibi uzmanın tek yetkili olmasının son derece doğal karşılanması gerektiğini, aksi halde ülkenin felakete sürükleneceğini düşünebilirsiniz. Böyle bir gerekçeyle Kemal Derviş'in Anayasa ve demokrasiye ters düşen konumunu içinize sindirirseniz, her gün onlarca insanın ölümüne yol açan anarşik olayları bıçak gibi kesen ve ülkeyi parçalanmaktan kurtarmak gerekçesiyle yola çıkan 12 Eylül darbesini reddetme veya eleştirme imkanınız ortadan kalkar. Ve demokratlığınız, güneşin ışıkları altında yok olan kardan adam gibi buharlaşır.

Kemal Derviş'in aykırılıkları bunlarla bitmiyor. Programıyla ilgili düşünce ve kararlarını Bakanlar Kurulu ile paylaşmıyor, onlarla istişare etmiyor. Sadece, yapılması gerekenleri Bakanlar Kurulu'na tebliğ ediyor. Tebligatlarında basını aracı olarak kullanıyor. Amerika'dan emirler yağdırıyor. Ecevit'in, Kemal Derviş'in talebi olan 15 yasanın 15 Nisan'a yetişmeyeceğini söylemesi, sonucu değiştirdi mi? Tabii ki hayır. Hükümet şimdi 15 yasayı 15 Nisan'a yetiştirmek için canla başla çalışıyor. Ecevit'in değil Kemal Derviş'in dediği oluyor.

Cumhurbaşkanı ile Başbakan Ecevit değil Kemal Derviş görüşüyor.

Geçmiştekilere benzememekle birlikte, Kemal Derviş'in yer aldığı bu hükümetin bir ara rejim hükümeti olduğunu iddia eden birisinin sizce haklılık payı olabilir mi? Klasik anlamda değil. Bir post-modern ara rejim hükümeti. Darbenin post-moderni olur da ara rejim hükümetinin olmaz mı? Bal gibi olur.

Bu hükümet işleyiş biçimi itibariyle 58. hükümettir. Fiili başbakanı ise Kemal Derviş' tir.

KEMAL DERVİŞ BAŞBAKAN

Bugün fiili başbakanlık yapan Kemal Derviş'in yarın resmi başbakan olmasına hiç şaşırmayın Başbakan Ecevit'in herhangi bir nedenle, örneğin sağlık sorunlarını gerekçe göstererek Başbakanlık ve DSP Genel Başkanlığı'ndan ayrılması durumunda en şanslı aday olarak kimi görürsünüz? Ya da şöyle soralım: Kemal Derviş'i zorlayacak ciddi bir rakip çıkar mı? Benim favorim Kemal Derviş' tir

Bu değerlendirmeyi ütopik bularak duruşunu ona göre belirleyenler yarın zor durumda kalabilir. Uyarması bizden.


4 Nisan 2001
Çarşamba
 
NURETTİN CANİKLİ


Künye
Temsilcilikler
ReklamTarifesi
AboneFormu
MesajFormu

Ana Sayfa | Gündem | Politika | Ekonomi | Dünya
Kültür | Spor | Yazarlar | Televizyon | Hayat | Arşiv
Bilişim
| Aktüel | İzlenim | Dizi | Röportaj | Karikatür
Bu sitede yayınlanan tüm materyalin HER HAKKI MAHFUZDUR. Kaynak gösterilmeden çoğaltılamaz.
© ALL RIGHTS RESERVED