Belediye başkanlarının yetkilerini daraltırken, mülki amirlerin hareket kabiliyetlerini olabildiğince genişleten Mahalli İdareler Yasa Tasarısı, Bakanlar Kurulu'nda imzadan geçerek TBMM'ye sevkedildi.

AB müktesebatına aykırılıklar içerdiği değerlendirmesi yöneltilen tasarı, geçici veya daimi personel alımı ve cadde-sokak isimleri dahil birçok işi valilerin onayına bırakarak başkanların elini kolunu bağlarken, tasarı üzerinde yapılan bazı değişikliklerle belediyelerin gelirlerinin arttırılması hedeflendi. Tasarıyla, yerel yöneticilerin hemen tüm tasarruflarını mülki idarecilerin denetimine tabi tutuluyor.

Çalışmalar gizli yürütüldü

Mahalli idareciler, tasarının olumsuz yanlarının olumlu yanlarından çok olduğu görüşünde. Mahalli İdareler Genel Başkanı Osman Usta, tasarının hazırlık aşamasının son derece gizli tutulduğuna işaret ederek, "Bakanlığın uzman kadrolarının birçoğunun dahi görüşü alınmadan hazırlanmış bir tasarının memnuniyet verici bir yanı yoktur" dedi.

Türk Belediyeler Birliği Başkanı Aytaç Durak ise, yerel yönetimlerle ilgili yeni bir düzenlemeye destek verdiklerini, ancak bu tasarının birçok eksiklikler içerdiğini bildirdi.

Tasarının, AB müktesebatına da uygun olmadığı belirtiliyor. AB ülkelerinin yerel fonlardan yüzde 40 oranından bölgesel yardım aldıkları belirtilirken, bu tasarının Merkezi idareyi AB normlarına aykırı bir şekilde güçlendirdiği kaydediliyor.

Mahalli İdareler Ortak Kurulu

Yeni düzenleme ile merkezi idare ile mahalli idareler arasında koordinasyonu sağlayacak bir Mahalli İdareler Ortak Kurulu'nun oluşturması öngörülüyor. Kurul, Başbakan ya da görevlendireceği bir bakanın başkanlığında; Başbakan tarafından belirlenecek bakanlar ile merkezi idare, mahalli idareler, mahalli idare birlikleri ve mahalli idarelerle ilgiil faaliyet gösteren kuruluş temsilcilerinden oluşacak.

Valilere bakan yetkisi

Yeni düzenleme, bakanlara gerekli gördükleri taktirde yetkilerinin bir kısmını vali ve kaymakamlara bırakma imkanı getiriyor. Tasarıyla, belediyelerin memur, daimi ve geçici işçi ile sözleşmeli personel almaları ise valilerin onayına bağlanırken, yerel yönetimler arasındaki koordinasyon da tamamen Ankara'ya bırakılıyor.

Tasarı, belediyelerin gelir ve giderlerine de sıkı denetim getiriyor. Tasarı, belediye personeline ödenecek ücretin üst sınırının taspitini de Ankara'ya bırakılıyor. Cadde, sokak, meydan, park, tesis ve benzerlerine isim verilmesi veya isimlerinin değişitirlmesi ile beldeyi tanıtıcı amblem, flama ve benzerlerinin tespitine ilişkin belediye meclisi kararları da, ancak "en büyük mülki amirin tasdikiyle yürürlüğe" girebilecek.

Borçlanmaya Hazine onayı

Yürürlükteki yasalara göre belediyeler, belediye meclisi kararıyla borçlanabiliyorlar. Yeni düzenlemede ise bu yetki, "Ancak..." denildikten sonra, vadesi seçim dönemini aşan veya yıllık anapara ve faiz ödemeleri tutarı, bütçe gelirlerinin belli bir kısmını aşan dış borçlanmalar için de Hazine Müsteşarlığı ve Bakanlar Kurulu'nun izni aranıyor.

Yerel Yönetimler Tasarısı ne getiriyor?

Yeni düzenleme ile merkezi idare ile mahalli idareler arasında koordinasyonu sağlayacak bir Mahalli İdareler Ortak Kurulu kurulacak. Kurulun başkanı Başbakan olacak üyeleri de Başbakan belirleyecek.

Belediyeler borçlanabilecek, ancak, özellikle dış borçlanmalarda Hazine Müsteşarlığı'ndan izin almaları zorunlu olacak.