Son on beş güne girdik; seçime doğru bu geri sayım, siyasi parti liderlerinin en önemli ve belirleyici gördükleri dilim. Kimisi barajın altında kalmaktan bu dönemdeki hamleleriyle kurtulacağını, kimisi kararsız seçmenin kararlı hale geçmesiyle kendi oy oranının artacağını düşünüyor...

3 Kasım sonuçlarına ilişkin bilgi kaynaklarından birisini oluşturan, bununla birlikte partileri ve partilileri sıkça kızdıran kamuoyu araştırmaları da bu haftadan sonra yayınlanamayacak...

O zaman eldekilerden ve son yapılanlardan hareketle, son on üç günü dikkate alarak şöyle bir seçim turu atalım...

Bugüne kadar yapılan ve yayınlanan ciddi kamuoyu araştırmaları seçim sonuçlarına yönelik belli veriler oluşturdular, bir kısım sorular ise elbette boşlukta kaldı...

Nitekim bu araştırmalar seçimlerden AKP'nin birinci, CHP'nin ikinci parti çıkacağını neredeyse kesinleştirdiler.

Buna karşılık ortada, ancak 4 Kasım sabahı belli olacak "iki büyük bilinmeyen" var.

İlki şu: Bu iki parti ne miktarda oy alacaklar, başka bir deyişle aralarındaki makas ne olacak?

Bu bilinmeyen ya da bu soru Türkiye'de iktidarın yapısını, siyaset-devlet ilişkilerini tanımlayacak olmasından açısından önemli...

Nitekim ikinci bilinmeyen de aynı açıdan hayati: Bu ikisi dışında barajı geçen başka parti olacak mı? Eğer olacaksa hangi siyasi parti ya da partiler meclise girecek?

Açık söylemek gerekirse, araştırmalara bakarak "ilk bilinmeyen"le ilgili olarak bir tahminde bulunmak kolay değil.

"İkinci bilinmeyen"e gelince... TBMM'nin iki, üç ya da dört partili olacağını kestirebilmek şu aşamada "loto oynamak"tan farksız gibi görünüyor. Bu konuda herkesin elbette bir fikri var. Fakat bunlar muhtemelen salt sezgilere bağlı kestirme tahminler. Araştırmalar ise iki partiden beş partiye uzanabilecek bir meclis yelpazesinin ipuçlarını veriyor. AKP ve CHP dışında, barajı geçme şansı bulunan partiler MHP, Genç Parti ve DYP...

Peki bu partilerin durumu ne?

Araştırmalara göre seçimler yaklaştıkça DYP'nin oy oranı beklenin aksine düşüyor. MHP'nin oy oranı yükselirken, GENÇ Parti'nin durumu gizemini koruyor.

Son dönemlerde yapılan araştırmalar Genç Parti'yi üçüncü sırada ve barajı en ciddi zorlayan parti olarak gösteriyordu. Ancak son günlerde yapılan benzer araştırmalara göre bu durum bir ölçüde değişmiş görünüyor. Hürriyet gazetesinin yaptırdığı iddia edilen ve kulaktan kulağa dolaşan bir araştırmaya göre, Genç Parti ile CHP'nin oyları yüzde 13'lerde buluşmuş durumda. Buna karşılık tablonun tümüyle tersine döndüğünü vurgulayan araştırmalar da var. Bunlara göre Genç Parti'nin çıkışı durmuş, MHP'ninki artmış durumda.

Verso'nun yaptırdığı son anket bu tür sonuçlara ulaşan çalışmalardan...

Verso'nun araştırmasına göre, oy vermem ve geçersiz oy kullanırım diyen yüzde 6'lık bir kesim düşülünce ve yüzde 8 civarındaki kararsız dağıtıldıktan sonra ortaya çıkan tablo şu:

AKP 29,55; CHP 17,16; MHP 9,11; GP 7,56; DEHAP 6,71; DYP 6,56; SP 5,98; YTP 5,25; ANAP 4,14; DSP 3,25...

Bu tablonun gerçeğe ne kadar tekabül ettiğini ya da önümüzdeki onbeş günde nelerin değişeceğini 4 Kasım sabahı göreceğiz.

Ama şu açık ki, Türk siyasal sistemi, tarihinde yaşamadığı kadar büyük bir "tasfiye"yle karşı karşıya kalacak. Bu tasfiye sonrasında "ortaya çıkan tablonun ülkenin hakim güçleri tarafından taşınıp taşınamayacağı" hem bir demokrasi sınavına hem geleceğe ilişkin güzargahın nasıl olacağına işaret edecek... Ama şimdiden bilmek gerekir ki, siyasi yelpazenin ve partilerin durumu açısından devletin ve toplumun beklentileri farklı... Nitekim Verso'nun "Oy vermeyi düşündüğün parti Türkiye için ne yapsın" sorusundan hareketle elde ettiği şu bulgular aslında tahmini seçim sonucu bulgularından daha ilginç:

Seçmenin beklentisi ekonomi, işsizlik ve yaşam standartına yığılmış durumda: yüzde 35... Bunu sosyal sorunlar takip ediyor: yüzde 20. İstikrar beklentisi yüzde 7 ile üçüncü sırada... Yolsuzluklar yüzde 4,5. Ardından yüzde 2 ile dine saygı, Kürt sorunu, AB'ye katılma geliyor...

Evet, seçimlere 13 gün kala doğu cephesinde durum bu...

ALİ BAYRAMOĞLU

Künye

Temsilcilikler

ReklamTarifesi

AboneFormu

MesajFormu