Ak Parti yüzde 35 oy oranıyla tek başına iktidar olmaya hak kazandı. Parti sözcüleri, "Biz artık merkeziz, merkez sağı yeniden inşa ettik" diyorlar. Ak Parti'ye tedirginlikle bakan çevreler ile bazı yorumcular ise, yüzde 35 oyu nereye koyacaklarını bilememekle birlikte, "Bu hüküm için henüz çok erken" demekteler. Ak Parti'yi kendi sözcüleri dışında merkeze yakıştıran pek az.

Bunun sebebi basit: Türkiye'de 'merkez' kavramı, 'merkez sağ'da konuşlanan politikacılar mârifetiyle, 'merkez' değerlerden uzaklaştırılarak yozlaştırılmıştı. Biraz o politikacıların ve onlardan hareketle değerlendirme yapanların gayretkeşliğiyle, 'merkez sağ', bizde yanlış algılanıyor.

Konuyu, Prof. İdris Küçükömer'in 'Düzenin Yabancılaşması - Batılaşma' kitabından hareketle, "Türkiye'deki 'sol'un -dayandığı sosyal taban ve savunduğu değerler açısından- evrensel anlamıyla 'sağ', 'sağ' diye bilinenin ise 'sol' olduğu" tezi ile açıklamak mümkün. Prof. Küçükömer, bu teziyle, dar gelirli geniş kitlelerin dertlerine sahip çıkan DP'nin Batılı anlamda 'sol' bir parti, 'mütegallibe'nin rağbet ettiği CHP'nin ise aslında 'sağcı' olduğunu söylüyordu.

Bugün durum o tezin geliştirildiği 1960'lı yıllardan daha da kafa karıştırıcı.

İsimlendirerek konuşalım: ANAP lideri Mesut Yılmaz ile DYP lideri Tansu Çiller 'merkez' ve 'sağ' kavramlarıyla karşılanabilecek özelliklere sahip liderler midir? Yılmaz ile Çiller'in, sadece daha iyi zihnimizde canlandırmak için bu benzetmeye başvuruyoruz, 'sol' CHP'nin lideri Deniz Baykal'dan 'farklı' yönleri var mı sizce? Son seçimlerdeki söylemlerine bakarsak, 'solcu' Baykal, 'sağcı' Yılmaz ve Çiller'den daha fazla 'sağ' değerlere sahip çıkabildi.

'Değerler' denilince, toplumun geniş çoğunluğunun paylaştığı siyasal ve toplumsal ilkeler anlaşılmalı. TESEV ile ANAR'ın 1999 yılında ayrı ayrı gerçekleştirdikleri 'değerler araştırması' toplumun etrafında buluşabildiği ortak paydaları tespit etmeye yaramıştı. ANAR anketinde, "Toplumu birarada tutan önemli unsurlar sizce nedir?" sorusu yöneltilen insanların ezici çoğunluğu (yüzde 94.9) "Düşünce özgürlüğü" cevabını verdi. Diğer 'ortak paydalar' da şunlardı: İnanç özgürlüğü (94.6), demokrasi (91.5), cumhuriyet (90.8), lâiklik (76.0) ve dindarlık (72.9)...

'Merkez' işte bu değerlerden oluşuyor. 'Özgürlükler' ve 'demokrasi', hatta 'cumhuriyet' kavramları siyasi sistem içerisinde yer almış sol-sağ bütün partilerin ortak değerleri olmak zorunda. Geri kalan değerlerin paylaşılma biçimi, ülkemiz 'solu' ile 'sağı'nı ayırmamıza yarayacaktır. 'Sol'un 'cumhuriyet' kavramı üzerinde biraz fazla vurgu yapması ve 'lâiklik' ilkesini 'şiâr' edinmesi doğaldır... Bu durumda, 'sağ'a da, 'özgürlükçü', 'demokrat', 'cumhuriyetçi' olmak yanında, elbette 'lâiklik' ilkesini de gözardı etmeksizin, bilhassa sahip çıkması gereken tek bir değer kalıyor: Dindarlık...

Geçmişe baktığımızda, Adnan Menderes'in DP'si ile 1965-1970 arası AP, bu ölçülere uyan birer 'merkez sağ' partiydi; Turgut Özal'ın ANAP'ı da öyle... O dönemlerde, 'mukaddesatçılık' tercih edilen kavramlardı; şimdi aynı anlamı 'muhafazakâr demokrat' sıfatı karşılıyor... DP, ilk yıllarında AP ve Özal'ın ANAP'ı, içlerinde 'farklı tipler' bulunsa bile genel hatlarıyla 'muhafazakâr demokrat' partilerdi. Mesut Yılmaz'ın ANAP'ı ile Tansu Çiller'in DYP'sinde eksik olan budur işte...

Seçimin iktidara taşıdığı Ak Parti, 'merkez sağ' denildiğinde akla gelmesi gereken değerlerin bütününe sahip çıkması sebebiyle, "Merkez sağı yeniden inşa ediyoruz" iddiasını hak ediyor. Toplumun büyük çoğunluğunun yüksünmeden benimsediği ortak paydaların hepsine sahip çıkan (bu anlamda 'merkez'), 'muhafazakârlık' vurgusuyla 'sol'dan ayrılan (bu anlamda 'sağ') bir 'merkez sağ' parti...

Bu konumunu koruduğu taktirde, hep beraber göreceğiz, Ak Parti, medyanın yaydığı 'korku' havası yüzünden son seçimde tereddüde düşmüş diğer 'sağ' oyları da kendisinde toplayabilecektir.

FEHMİ KORU

Künye

Temsilcilikler

ReklamTarifesi

AboneFormu

MesajFormu