Kapkaç olayları çığ gibi büyürken, artık sokağa çıkmaktan çekinen vatandaşlar, gerekli önlemlerin alınmadığından yakınıyorlar. Polis yetkilileri ise ellerinden geleni yaptıklarını ancak kapkaçla mücadelenin, sadece kolluk kuvvetlerinin işi olmadığını, gerekli caydırıcı yasaların çıkarılmadığını ileri sürüyor. Krizin tetiklediği kapkaç ve hırsızlık sayısı geçen yıla oranla ikiye katlanırken, her gün yeni bir kanlı kapkaç girişimi toplumun hafızasına kazınıyor. 2000 yılında Türkiye genelinde toplam 5 bin 267 kapkaç olayı kayıtlara geçerken, 2001'in ekim ayına gelindiğinde bu rakam çoktan aşılmıştı. Kimilerine göre, ekonomik krizin etkisiyle tırmanan kapkaççılığı tetikleyen diğer bir faktör ise şartlı salıverme yasası.

Bostancı'da yaşanan olay unutulacak gibi değil. Çalıntı otoyla kapkaç yapan 2 sabıkalı polisten kaçarken pazar yerine girdi. Sağa sola çarparak ilerleyen otomobil 65 yaşındaki Fevziye Şener'in ölümüne yol açtı. Bu olaydan kısa bir süre önce de öğrencilerini gözyaşlarına boğan Gülay öğretmen olayı yaşanmıştı. İki kapkaççı 25 yaşındaki Gülay Tosbıyık'ı ağır şekilde yaralayarak ölümüne neden olmuştu.

Sayılar ürkütücü

Türkiye'de İstanbul'un ardından kapkaççılığın yoğun olarak yaşandığı diğer iller İzmir, Antalya ve Adana olarak sıralanıyor. Türkiye genelinde geçtiğimiz yıl toplam 5 bin 267 kapkaç olayı yaşandı. 2001'in ilk beş ayında yaşanan kapkaç olayı ise 4 bin 89. Ekim ayı verilerine göre ise olay sayısı 5 bini çoktan geçti. Olayların büyük çoğunluğu İstanbul'da gerçekleşirken, yakalanan sanıkların sadece yüzde 20'si tutuklandı. Yüzde 80'iyse tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı.

Olayların yüzde 82'si aydınlatılamadı

İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nce yayımlanan istatistik verilerine göre, 32 ilçede yılın ilk 5 ayında 3 bin 125 kapkaç olayı meydana geldi. Bu olaylardan 360'ı aydınlatılırken, 455 kişi yakalanarak hakkında yasal işlem yapıldı. Kapkaç olaylarından 2 bin 765'inin ise halen faili meçhul olduğu bildirildi. En fazla kapkaç olayı, 383 ile Kadıköy ilçesinde meydana geldi. Kadıköy'ü, 356 ile Kartal, 299 ile Şişli, 195 ile Pendik izledi. Adalar, Çatalca ve Şile'de hiç kapkaç olayına rastlanmadı.

Ekim ayına gelindiğinde ise kapkaç sayısının 5 bini aştığı gözlendi. İstanbul Asayiş Şube Müdürlüğü kayıtlarına göre, 2001'in ocak ile ekim ayları arasındaki 10 aylık süreçte, 301'i öldürme, 4 bin 746'sı yaralama, 732'si gasp, 9 bin 796'sı evden hırsızlık, 8 bin 430'u işyerinden hırsızlık, 8 bin 163'ü otodan hırsızlık, 13 bin 436'sı oto hırsızlığı, 3 bin 910'u yankesicilik, 1126'sı dolandırıcılık ve 5 bin 39'u da kapkaç olmak üzere toplam 55 bin 679 asayiş olayı gerçekleşti.

Bu olaylardan sadece 9 bin 806'sı aydınlatılabildi. Bu olaylara ilişkin 11 bin 661 kişi sanık sıfatıyla yakalanırken, olay faili oldukları anlaşılan 4 bin 687 kişinin de yakalanmasına çalışılıyor. Gerçekleşen olaylardan 45 bin 873'ü ise faili meçhul olarak kayıtlara geçti. Yani olayların yüzde 82.38'i aydınlatılamadı.

Kapkaç türleri

Motorize ve sivil ekiplerle yankesicilik ve kapkaçın önüne geçmeye çalışan polis, web sitesinde suçların sınıflandırmasını yapmış. Kapkaç, yapıldığı yere ve şekline göre "yankesicilik", "tantanacılık", "tekerüstücülük" gibi ilginç adlar alıyor.

Yankesicilik: Toplu taşıma araçlarında, kalabalık yerlerde görülüyor. Soyulacak kişinin cüzdanı gizlice alınıyor.

Tantanacılık: En az 5-6 kişi çalışıyor. Kendi aralarında kavga çıkarıp, soyacakları kişiyi aralarına çekiyorlar. İki kişi arka arkaya giderek soyulacak kişinin üzerine düşüyor. Önden gidene "dümenci" deniyor. Bir kişi de arkadan yaklaşarak kurbanın cüzdanını çekiyor. Bu kişiye "koyucu" deniyor.

Tektenciler: Çantaya elini sokarak yalnızca cüzdanı alıyorlar.

Tekerüstücüler: Otobüslerde, trenlerde ve minibüslerde çalıştıkları için "tekerüstücü" deniyor. Kalabalıktan faydalanarak cüzdanları alıyorlar. Kaldırımcılık: Halkın yoğun olduğu yerlerdeki alışveriş merkezlerini ve fast-food restoranlarını tercih ediyorlar. En az üç kadın ve iki kız çocuk bulunuyor. Girdikleri alışveriş yerinde biri işyeri sahibini lafa tutarken, diğerleri herhangi bir eşya, cep telefonu veya cüzdanı çalıyor. Ayrıca otoların kapısının aniden açılarak, içerideki çantanın alınması şeklinde de hırsızlık yapılıyor. Trafiğin sıkıştığı bir anda kapkaççılardan biri şoförün dikkatini çekerken, diğer bir kişi kapıyı aniden açarak çantayı çalıyor.

Muslukçuluk: Camilerde abdest almak amacıyla ceketini çıkaranların ceketi değiştirilerek soygun gerçekleştiriliyor.

Saldırı sonrasında yapmanız gerekenler

Şahsınıza ve malınıza yapılan saldırılar sonucunda vakit geçirmeden 155 Polis İmdat ve 154 Alo Trafik hatlarını arayınız ya da en yakındaki karakola gidiniz. Aramanız sonrası size yardımcı olunmaması veya gerektiği gibi ilgilenilmemesi durumunda, keyfiyeti bir üst birime iletin. Bu tür saldırıları polise bildirmeniz mutlaka sonuç almanızı sağlayamayabilir. Bazı suçlarda hukuken mutlaka şikayetçi olmanız gerekir. Bunun için karakola gidip mutlaka müracaatınızı yapınız. Takibi şikayete bağlı bu tür suçlamalarda karakola yapacağınız sözlü müracaat cumhuriyet savcısı adına görev yapan polis için yeterli olacaktır. Gasp-soygun, yankesicilik ve diğer yöntemlerle ilgili olarak da emniyet müdürlükleri bünyesinde kurulu çalıntı eşya kayıt merkezine müracaat ederek, oradan alacağınız belgeyle çalınan, ruhsatınızın, ehliyetinizin, nüfus cüzdanınızın yenisini çıkartabilirsiniz. Evinizin işyerinizin ve otonun sigortalı olması durumunda sigortayla olan iş ve işlemlerinizin takibi için olayla ilgili bilgileri taşıyan belgeyi talep edin. Hırsızlık ve bilhassa hangi yol ve yöntemlerle olursa olsun yankesicilik sanıklarının yakalanması için teşhis edilmesi çok önemlidir. Bu tür insanların teşhisi için asayiş şubelerinin ilgili bürolarındaki fotoğraflar üzerinde teşhiste bulunun. Bulunduğunuz suç duyurusuyla açılan kamu davasına katılacağınıza ilişkin bir dilekçe vermeniz gerekiyor. Mağdur kişi bu dilekçeyi verdikten sonra savcının yanında davaya katılacaktır ve daha sonra o mahkemeden tazminat talebinde bulunabilecektir.

ALIŞVERİŞTE...

Evden çıktığınız zaman bırakmak zorunda olduğunuz değerli eşyalarınızı alışılagelmiş yerlerin dışında ve en son düşünülen veya hiç düşünülmeyen yerlerde saklayınız.

SOSYOLOGLARA GÖRE KAPKAÇ SOSYAL SORUN

Arjantin'de 'yağmalama' şeklinde baş gösteren sosyal patlamanın, Türkiye'de de yaşanıp yaşanmayacağı yönündeki tartışmalar, kapkaç ve banka soygunu olaylarının artmasıyla yeniden gündeme geldi.

Türkiye genelinde ekonomik suçlarda ve kapkaç olaylarında artış yaşanırken, İstanbul'da da iki hafta içinde üç bankanın ve bir mutemedin soyulması üzerine uzmanlar, "Sosyal patlama değil, ama ekonomik nedenlerle sosyal problemler günden güne su yüzüne çıkıyor" dediler. Uzmanlar, bir süre önce Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk'ün "Türkiye'de sosyal patlama olabilir. Arjantin'e dönebiliriz" sözlerine, Devlet Bakanı Kemal Derviş'in toplumsal dinamiklerin farklı olduğunu belirterek, "Olmaz öyle şey" karşılığını vermesine rağmen Türkiye'de ekonomik suçlarda artış yaşandığının gözlendiğini bildirdi. Türkiye'de son dönemde meydana gelen suçları, ekonomik yönden sıkıntıda olan kesimin işlediğine dikkat çeken uzmanlar, özellikle Af Yasası nedeniyle cezaevinden çıkan kişilerin, kendilerini geçindirecek iş bulamayınca, suç işleme eğilimine girmelerini bu tür olayların artmasında önemli bir etken olarak gördü. Türkiye'de ekonomik suçlarda artış olduğunu belirten sosyologlara göre, büyük çaptaki banka skandallarıyla ilgili ekonomik suçları işleyenlerin yakalanmaması veya cezalandırılmaması toplumda ters tepki oluşturuyor. Uzmanlar, toplumun bir kesiminde "Başkası yaptı, yanına kâr kaldı. Ben niye yapmayayım?" şeklinde oluşan tepkinin bu tür suçlara eğilimi arttırdığı görüşünde birleşiyor. Diğer yandan, sosyolog Tülin İçli, Türkiye'de ekonomik sorun yaşandığını belirterek, "Dolayısıyla mala yönelik ekonomik suçlarda önemli bir artış olduğu biliniyor. Cezaların çok ciddi uygulanması herkese eşit uygulanması bu tür olayların önüne geçecektir" dedi. Sosyolog İçli, ekonomik koşulların iyileştirilmesinin, özellikle mala yönelik suçlarda caydırıcı olacağını ifade etti.

« Geri Dön