Özellikle stresli işlerde çalışanlarda görülen ve 'ruhsal taciz' olarak adlandırılan 'mobbing'in kişilerde psikolojik rahatsızlıklara yolaçtığı bildirildi. Bir kişinin geceleri gözüne uyku girmiyorsa, gündüzleri ise karnında dayanılmaz ağrılar ortaya çıkıyorsa ve çalıştığı işi sürekli kendisi için dayanılmaz olarak görüyorsa, o kişinin mobbing içinde olduğunu belirten uzmanlar, 'mobbing'in Türkçe anlamının; saldırma, sataşma ve hücum etme olduğunu ifade ettiler.

Türkiye'de henüz bu tabirin pek bilinmediğini oysa İngiltere ve Almanya gibi gelişmiş ülkelerde Mobbing ile Mücadele Merkezleri'nin sayısının gün geçtikçe arttığını kaydeden psikiyatri uzmanları, ruhsal tacize maruz kalan çalışanlarda kısa bir süre içerisinde psikosomatik hastalıklar görülebildiğini kaydettiler. İlk olarak İsveçli psikolog Heinz Leymann tarafından yaklaşık 10 sene önce 'mobbing' konusunda çalışmalar başlatıldı. Heinz Leymann'a göre, Avrupa'da cinsel tacizin önüne geçen mobbingin hedefi bir işyerindeki kişi ya da kişiler üzerinde sistematik olarak baskı oluşturmak, kişiyi bunaltarak işten ayrılma noktasına getirmek. Mobbingin sebebi ise her şey olabiliyor. Kıskançlıktan tutun da cinsiyet ayrımına kadar her türlü nedenden dolayı mobbinge insan yakalanabiliyor.

Türkiye'de durum farkı değil

Benzer rahatsızlıklarla sık sık karşılaştıklarını belirten Bakırköy Ruh Sağlığı ve Sinir Hastenesi doktorlarından Psikiyatr Doç. Dr. Armağan Samancı, hastanelerinde işyerinde baskı sonucu tedavi gören 20-40 yaş arası birçok hastayla karşılaştığını söyledi. İş kadınların çoğunluğunu oluşturduğu grupta ilk sırada devlet memurları, bankacılar ve ev kadınlarının bulunduğunu ifade eden Samancı, tedavi görmeyen mobbing mağdurlarının ise çareyi genelde yatıştırcı haplarda ve alkolde bulduğunu bunun da yanlış bir uygulama olduğunu belirtti. Mobbing mağdurlarının kolay pasifize olabilen, güçlü ve sistemli baskılara bir şekilde maruz kalmış kişiler olduğunu ifade eden Doç. Dr. Samancı, ruhsal tacizi uygulayanların ise çoğunlukla üst düzey yönetim kademesinde çalışanlar olduğunu ifade etti.

İşte mobbingin aşamaları!

Doç. Dr. Armağan Samancı mobbingin aşamaları ile ilgili olarak ise şunları söyledi: "Kâbus; dedikodularla, toplantılarda terslemelerle, söz hakkı vermemelerle başlıyor. Mobbing mağduru pasifleşerek bu ve buna benzer baskılar karşında sessiz kalıyor. Mobbing mağduru, başına gelen durumu, üst kademeye şikayet etmesi halinde diğer iş arkadaşları tarafından dışlanabiliyor.

Kısıtlama, hataları beraberinde getiriyor

Yetkilerinin kısıtlanması, saf dışı bırakmak için geliştirilen sistemli taktikler karamsarlığa ve kişinin hata üstüne hata yapmasına yol açarak iş veriminin düşmesine neden oluyor. Sosyal iletişimin bozulması, dolayısıyla yönetimle ve iş arkadaşlarıyla kişinin arasının bozulması depresyona neden oluyor. Psikolojik saldırı özellikle kadınlarda aktif veya pasif cinsel tacize kadar uzanabiliyor. Yukarıdaki tüm gelişmeleri ruhsal çöküntü, kendine güvensizlik, değerlerin yitirilmesi ve tahammülsüzlük izliyor. Son adım ise 'istifa' olarak kendini gösteriyor."