1996'ının Haziranında İsviçreli bir doktor, üyesi olduğu Healthnet adlı uluslararası iletişim ağı aracılığıyla meslektaşlarına geçtiği bir mesajla, dünyanın öbür ucunda binlerce kişinin öldürücü bir hastalıktan kurtulmasına vesile olmuştu. Hastalarından birinin, Avrupa'da pek karşılaşılmayan bulaşıcı bir virüsün yol açtığı Sarı Sıtma hastalığından öldüğünü bildirdiği mesajı, ABD'deki bazı doktorların ilgisini çekmiş olmalı ki, başlattıkları araştırma sonucu öldürücü virüsün kaynağını, hastanın da bir günlüğüne ziyaret etmiş olduğu Brezilya'daki bir şehre kadar sürmüşler. Önemli bir turizm merkezi sayılan şehirde virüsün hızlı bir şekilde yayıldığı ve kısa süre içinde orta çaplı bir salgına dönüşebileceği anlaşılınca, yine Healthnet'in uydusu Healthsat II aracılığıyla kısa sürede bir ekip organize edilerek bölgeye ulaşılmış ve şehir karantina altına alınarak, salgın fazla büyümeden durdurulmuş. Böylece binlerce kişinin ölümden dönmesini sağlayan bir başarıya imza atılmış.

Healthnet, bugün dünya üzerinde 120 ülkede 20 bini aşkın doktorun buluşma noktası. İnternet, Healthnet'in kullandığı iletişim araçlarından sadece biri. 4,5 milyonu uydu yatırımı olmak üzere 5 milyon dolar gibi, ileri derecede hızlı ve güvenilir bir uluslararası iletişim ağı için oldukça cüzi sayılabilecek bir yatırımla girişilen bu devasa proje, 1985 Nobel Barış ödülünü alan Bernard Lown'un kişisel çabaları sonucu gerçekleşmiş. Türkçe'ye "Sağlık Ağı" olarak tercüme edebileceğimiz Healthnet sayesinde birçok sağlık kuruluşu, hastane ve doktor, sadece yukarıda bahsi geçen türde salgınlardan haberdar olup önlem almakla kalmıyor; aynı zamanda tedavi yöntemlerindeki yeni gelişmelerden ve tekniklerden de haberdar oluyor, benzer vakalarda ortak bir tecrübeden faydalanıyor.

Benzer bir iletişim ağı da UNOS. UNOS (Network for Organ Sharing – Organ Bağış Ağı), iletişim ağı mühendislerince sanal dünyada ölüm-kalım oyununun oynandığı en gerçek yer olarak tanınıyor. Yılda 25 bin organ bağışının yerine ulaşmasını sağlayan bilgisayar ağı, çoğu zaman dakikalarla yarışıyor. Çok kısa bir süre içerisinde yeni bir vücuda nakil edilmesi gereken bir organın tasnifi ve bekleyen 80 binin üzerinde hasta içinde en uygun taşıyıcı adayının seçilmesi, UNOS'un ABD'nin neresinde olurlarsa olsunlar, organla hastayı vaktinde bir araya getirebilecek bir hızda çalışmasını gerektiriyor. İletişim teknolojisinin sınırında kurulan sistemin yıllık maliyeti, 5,5 milyon dolar. Buna karşılık sistem yılın 365 günü hiç durmadan, herhangi bir nakil talebine 30 saniye içinde cevap vermek zorunda. Sistemin merkezinde bulunan sitede, taleplere cevap veren modemlerden bilgi saklanan disklere kadar, her şeyden iki – üç tane var. Bilgiler klonlanarak çoğaltılıyor ve yedekleri alınıyor. 6 terabyte'a ulaşan bu bilgiler, geçmişte yaşanan acı bir tecrübe yüzünden, aynı anda elektrik kesilmesiyle karşılaşma ihtimali düşük olan, aynı santralden kaynaklanabilecek problemlere karşı tedbir amacıyla da farklı bir PTT santraline bağlı olan, ama en kötü ihtimalle arabayla ulaşmak gerektiği zaman da uzak sayılmayacak bir başka merkeze iletiliyor. Bütün bu tedbirler ve maliyetler, tek bir organın dahi heba olmasını engellemek için.

En az UNOS kadar çarpıcı bir insanlık projesi de, lösemili çocuklar için kurulmuş olan STARBRİGHT ağı. Lösemili çocukları barındıran hastaneler arasında kurulan bu ağ, aynı sıkıntılarla karşılaşmış olan çocukların dünyalarını genişletmek isteyenlerce başlatılmış. Başında Jurassic Park, Schindler'in Listesi gibi filmlerin yönetmeni Steven Spielberg ve Çöl Fırtınası baş komutanı Norman Schwarzkopf var.

Yaptığı kaliteli bilgisayar programlarından sonra şirketi, bilgisayar iletişim sektörünün devi Cisco tarafından alınan Allen Andersson'un, bu ticaretten kazandığı 20 milyon doları köy okullarına internet ve sanal kütüphane kurmak için yaptığı çalışmalar da var. Söz konusu köyler, tabii ki Amerika'da.

Dünya üzerinde, özellikle Batı yakasında, kayıp insanları arayanlardan ve savaş karşıtı çalışmalar yapanlardan tutun da, şeker hastaları için dayanışma ortamları oluşturmak için kurulanlara kadar, benzer pek çok iletişim ortamı mevcut. ABD'de bu tür insanlık projelerinin teknoloji maliyeti, bizim devlet bütçemizi birkaç kez katlıyor.

Ne gariptir ki, Bağdat'taki askerleri yönetenlerle Bağdat'a ilaç yardımı için kamuoyu oluşturanlar, aynı teknolojiyi kullanıyor.

MELİKŞAH UTKU

Künye

Temsilcilikler

Abone Formu

Mesaj Formu