Amerikan ve İngiliz kuvvetlerinin Irak harekatı planlarının yolunda gitmemesi kuzey cephesini bir kez daha öne çıkardı. Türkiye ile ABD arasında yaşanan gerilimlerin ardından, ABD yönetiminin, sürpriz bir şekilde Türkiye'ye 1 milyar dolar hibe veya 8.5 milyar dolarlık kredi teklif etmesi, "ABD'nin Türkiye'den yeni talepleri olacak" şeklinde yorumlandı. ABD Kuzey Irak'taki güçlerini artırmayı planlarken, özel birliklere destek için Türkiye'de ikmal merkezleri oluşturmak istiyor.

Prof. Ergil: ABD kapıyı kapatmadı

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Doğu Ergil, ABD'nin Türkiye ile ilişkilerinde kapıları tamamen kapatmadığına işaret ederek, "ABD Irak'ta işinin çok kolay olmadığını gördü. Bu nedenle savaşın seyrine göre Kuzey Irak cephesine yapacağı ikmal için Türkiye topraklarını kullanmak isteyebilir. Ayrıca, Irak tümüyle işgal edilse bile ABD'nin, 5-15 yıl Irak'ta kalma planının işlemesi zor olabilir. Bu aşamada yine Türkiye'ye ihtiyacı olabilir" dedi.

Prof. Özdağ: Yeni talepleri olacak

Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi (ASAM) Başkanı ve Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Özdağ da, ABD'nin Türkiye'den yeni taleplerinin olmasının muhtemel olduğunu söyledi. 8.5 milyar dolarlık kredinin bu taleplerin işareti olduğunu belirten Özdağ, "Artık Kuzey Cephesi'nin Türkiye'den açılması ihtimali yoktur. Ancak halen Kuzey Irak'ta bulunan ve önümüzdeki günlerde sayılarının artması beklenen özel kuvvetlere destek için Türkiye topraklarında birkaç tane üs oluşturma talebi gelebilir" diye konuştu.

Prof. Bağcı: Türkiye'siz olmaz

ODTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Bağcı da, ABD'nin Irak operasyonunda Kuzey'dan açacağı bir cephenin işlerini kolaylaştıracağını, bunun da Türkiye'siz mümkün olmadığını belirtti. Bağcı Irak savaşının seyri ve kredinin zamanlamasına işaret ederek ABD'nin yeni taleplerinin olabileceği görüşüne katıldığını ifade etti.

Bağcı, "Önemli olan bundan sonra Türkiye'nin ne karar vereceğidir. Verilecek karar bir taraftan Türk-Amerikan ilişkilerini diğer taraftan da Türkiye-Irak ilişkilerini etkileyecek. Doğrusunu söylemek gerekirse hükümetin işi kolay değil" diye konuştu.

YENİ TEZKERE BEKLENTİSİ

ABD'nin yeni talepte bulunması halinde 4. tezkerenin Meclis'e getirilmesi gerekecek. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, hükümetin "şu anda yeni bir tezkere hazırlığı olmadığını" açıklarken, AK Parti Grup Başkan-vekillerinden Salih Kapusuz ve Eyüp Fatsa da, "Yeni bir tezkere gelirse bu Meclis'te kabul edilmez. Yeni bir tezkereye AK Parti'den bile kabul oyu verenlerin sayısı 100'ü geçmez" dediler. AK Parti İstanbul Milletvekili Emin Şirin ise "Yeni tezkere Meclis'ten geçmez. Bu AK Parti'de çatlağa bile neden olabilir" dedi.

ABD NELER İSTEYEBİLİR?

ABD'nin, 1 milyar dolar hibe veya 8.5 milyar dolarlık kaynak paketi karşılığında Türkiye'den şu taleplerde bulunabileceği belirtiliyor:
1- Türkiye'deki üslerin kullanımının ABD hava kuvvetlerine açılması
2- ABD kara birliklerinin Türkiye'de konuşlanmasına izin verilmesi
3- Türk askeri birliklerinin Kuzey Irak'a girmemesi

KONGRE BÜTÇEYE ONAY VERECEK Mİ?

ABD Başkanı George W. Bush'un istediği kaynağın Kongre tarafından azaltılma veya tümüyle kaldırılma ihtimali bulunduğu belirtiliyor. Bush'un istediği kaynağın Kongre tarafından onaylanması halinde bile ABD yönetiminin bu kaynağı Türkiye'ye aktarmama yetkisinin de bulunduğuna işaret ediliyor. Türkiye ile ABD arasında yapılan görüşmelerde, Türk tarafının, "anlaşma sağlayamasayak bile, savaştan zarar gören Türk ekonomisine destek olmayacak mısınız?"sorusuna ABD'nin, "Bu konuda gerekli desteği Kongre'den alırız" cevabı verdiği öğrenildi.

ABD'den kafaları karıştıran teklif

ABD'nin Türkiye'deki üslerini kullanmak için Türk Hükümetinden talepte bulunduğu şeklindeki haberler kafaları karıştırdı. Başbakanlık ve Dışişleri Bakanlığı, Türkiye'den bir üs talebinde bulunulmadığını açıklamasına rağmen tartışmalar bitmedi. TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Mehmet

Dülger ABD ile Türkiye yapılan ikili anlaşmalar çerçevesinde üslerin kullanılebileceğini hatırlatarak, "Eğer ABD üslerin kullanımı talep edilmiş ise, bunun için yeni bir tezkereye gerek yok. Bu konuda yetki hükümete verildi. Karar hükümet tarafından verilir" diye konuştu.