|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ABD Savunma Bakanı Poul Wolfowitz, Irak'taki Şiiler'in Saddam Hüseyin'e karşı kendi askerleriyle omuz omuza savaşacağını söylemişti. Şiiler Amerikan saldırılarına destek vermedi. Bununla da kalmayan Şiiler, işgal sonrası Amerika'ya karşı protesto gösterilerine başladı ve Amerika'yı Irak'ta görmek istemediklerini açıkladılar. İşgal sonrası Irak'ta işbirliği yapacağı kesimlerden biri olarak Şiiler'i gören ABD hayalkırıklığına uğradı. Siyasi üstünlük isteyen Şiiler'in, Amerika'nın kurmaya çalıştığı yeni yönetime karşı mücadele etmesi kesin gibi görünüyor. Hazreti Hüseyin'i anma törenleri için Kerbela'ya akın eden milyonlarca Şii, Irak'ın tarihinde yeni bir dönemin başladığına dikkat çekti. Saddam'ın iktidarda olduğu 25 yıl süresince Kerbela'daki anma törenlerine gidemeyen Şiiler, törenlere rekor düzeyde katıldı. Şiiler ilk Körfez Savaşı'nda ABD'nin girişimleriyle Saddam Hüseyin rejimine karşı ayaklanmayı denemiş, ancak binlercesi hükümet güçlerince öldürülmüştü. Irak'ta Şiiler'in toplam nüfusun yüzde 60'nı oluşturması, Şiiler'i Saddam sonrası Irak'taki durumları hakkında bir paradoksa itmektedir. Şiiler'in nüfusunun büyüklüğü ve askeri ve siyasal anlamda da güçlü bir örgüte sahip olmaları onlara Saddam sonrası Irak'ta etkin olacaklarına dair umut veriyor. Irak'taki Şiiler üç grup altında toplanmış durumda. Her üç grup da ABD işgaline şiddetle karşı çıkıyor.
İslami Devrim Yüksek Konseyi
İslami gruplaşmaların başında SCIRI ve SAIRI olarak bilinen "Meclis-i Âli İslami el-Iraki" geliyor. Bir diğer deyişle Irak İslam Devrimi Yüksek Konseyi. Meclis-i Âli Şii grupların çatısı niteliğinde. 1982 yılında birçok örgütün birleşmesi ile ortaya çıktı. Irak savaşı öncesi merkezi Tahran'da bulunuyordu. Konseyin liderliğini 63 yaşındaki Ayetullah Muhammed Bakır el-Hekim yapıyor. Liderliğini el-Hakim ailesinin yürütmekte olduğu konsey tamamen İran'ın siyaset anlayışını benimsemekte. Bedir Tugayları olarak bilinen askeri kolu var.
İslami Dava Partisi
Irak'taki üçüncü büyük Şii grup. 1958 Darbesi'nden sonra Necef kentinde Cemiyet-i Ulema-ud Din (Din Alimleri Cemiyeti) öncülüğünde kuruldu. Öncelikli amacı bir İslam Cumhuriyeti kurmak. Davanın ilk güç denemesi 1974 yılında Hüseyini törenlerinin öfkeli protestolara dönüşmesiyle gerçekleşmiş ve 1977 yılında da örgüt Necef-Kerbela arasında yürüyüşler düzenlemişti. İran Devrimi'yle birlikte el-Dava 1982 yılında İran' a taşınmak zorunda kaldı. 1984'de itibaren İran'dan uzaklaştı. Grubun lideri Muhammed Nasıri, geçen günlerde Irak'a döndü. Dava'nın İslami Cihad, Hizbullah ve İrlanda Cumhuriyet Ordusu ile ilişkide olduğu ileri sürülüyor. 1980'li yıllarda Irak'ta Şiiler'in liderliğini yapan Muhammed Bakır el-Sadr ve kızkardeşi Saddam rejimi tarafından acımasızca öldürülmüştü. Sadr'ın birçok kitabı Sünni aleminde de büyük etki yapmış ve özellikle İslam ekonomisi ve İslam felsefesi üzerine yazdığı iki kitabı Sünni dünyasında üniversitelerde okutuluyor. Her iki kitabı Türkçe'ye de tercüme edilmiş durumda.
Sadr Grubu
Şiilerin, 1991 yılındaki başarısız ayaklanma girişimleri sonrasında Saddam Hüseyin'in acımasızlığı had safhaya ulaştı. Şiiler için kutsal sayılan 2 kentten biri olan Necef'in merkezinin büyük bölümü yıkıldı ve ruhani liderleri öldürüldü. Saldırılarda özellikle Necef kentindeki Sadr sülalesi hedef alındı. Bu ailenin önde gelen tüm isimleri, geçen 23 yıl süresince Saddam yönetimince öldürüldü. Sadr grubu, Irak'taki Şiiler arasında en popüler gruplardan biri olarak tanınıyor. Lideri ise 1999'da öldürülen Ayetullah Muhammed Sadık el-Sadr'ın 30 yaşındaki oğlu Mukteda el Sadr. İSLAM DÜNYASININ YÜZDE 15'İ Şİİ
Irak'ta Saddam Hüseyin'in devrilmesiyle yönetimdeki boşluğu doldurmak için hızla harekete geçen Şiiler, ülke nüfusunun yüzde 60'ını oluşturuyor. Dünyada 1,5 milyarı aşan Müslüman nüfusun yüzde 15'ini Şiiler oluşturuyor. Irak, İran ve Bahreyn'de çoğunluğu oluşturan Şiiler'in Körfez'deki oranlarının yüzde 70'i bulduğu ifade ediliyor. Türkiye, İran ve Suriye'ye karşı yıllardır Kürt kartını oynayan Amerika, Körfez'deki Arap ülkelerine karşı da Şii kartını oynadı. Körfez bölgesi ve belli başlı İslam üleklerindeki Şiiler'in oranı şöyle:
Irak ve Bahreyn'de Şiiler'in oranı yüzde 60, Kuveyt'te yüzde 35, Katar'ta yüzde 20, Birleşik Arap Emirlikleri'nde yüzde 40, Umman'da yüzde 20, Yemen'de yüzde 40, Suudi Arabistan'da yüzde 20, Suriye'de yüzde 11, Pakistan'da yüzde 3, Afganistan'da yüzde 11, Mısır'da yüzde 2, Lübnan'da ise yüzde 60. Yemen'deki Şiiler'in çoğunluğu Şiiliğin Sünniler'e yakın olan Zeydiyye kolundan. Suudi Arabistan'daki Şiiler ise genelde petrolün çok bulunduğu Arabistan'ın doğu bölgesinde bulunuyor. Umman'ın çoğunluğunu ise Hariciler oluşturuyor. Umman'daki Hariciler'in çoğunluğu da Sünniliğe yakın olan İbadiyye kolundan.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kültür | Spor | Yazarlar | Televizyon | Hayat | Arşiv Bilişim | Dizi | Röportaj | Karikatür |
|
Bu sitede yayınlanan tüm materyalin HER HAKKI MAHFUZDUR. Kaynak gösterilmeden çoğaltılamaz. © ALL RIGHTS RESERVED |