Af Örgütü, 2002 yılı insan hakları raporunda, Türkiye'de işkencenin devam ettiğini, düşünce suçlularının Kürt sorunu, F tipi cezaevleri ya da İslamcı görüşlerini açıkladığı için cezaevine atıldığını belirtti.

Uluslararası Af Örgütü, 2002 yılında dünyadaki insan hakları ihlallerini işlediği insan hakları raporunu yayınladı. Af Örgütü'nün raporunda Türkiye, "kötü muamele ve işkencenin devam ettiği ülkeler" arasında gösterildi. Raporda, "Türkiye'nin AB'ye girebilmesi için gerekli kriterlerle ilgili yasal düzenlemeleri parlamentoya getirdiği" vurgulanarak, "reform yasaları arasında gözaltına alınmayla ilgili düzenlemeler, geçmişte ifade özgürlüğünü sınırlayan yasalarla ilgili iyileştirme çalışmalarının bulunduğu" belirtildi.

Raporda, Türkiye'de Kasım ayında yapılan seçimde AK Parti'nin iktidara geldiği hatırlatılarak, "Genel Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın daha önce aldığı bir ceza yüzünden seçimlere katılmasının yasaklandığı" belirtildi. Türkiye, raporda, Ermenistan, Belarus, Finlandiya, Rusya ve İsviçre ile birlikte "fikir suçlularının cezaevine atıldığı" 6 ülke arasında gösterildi.

"Türkiye'de bazı düşünce suçlularının, Kürt sorunu, F tipi cezaevleri ya da İslamcı görüşlerini açıkladığı için cezaevine atıldığı veya yargılanmayla karşı karşıya olduğu" belirtilen raporda, "Türkiye'de önemli yasal reformlara karşın gözaltında kötü muamele ve işkencenin halen yaygın olduğu" ifade edildi.

Amerika, terörün değil hukukun kökünü kazıdı

Amerika'nın "terörle savaşının", insan haklarını tehdit ederek, uluslararası hukuku etkisiz kılarak ve hükümetlerin araştırma yapmalarını engelleyerek dünyayı daha tehlikeli hale getirdiğini bildirdi. Örgüt, 2002'deki dünyadaki insan hakları ihlallerini değerlendirdiği 311 sayfalık raporunda, ülkeleri, Irak'ın sorunlarının çözülmesi için daha fazla şey yapmaya da çağırdı.

Örgüt, Washington yönetiminin izlediği politikalara yönelik şu ana kadar yaptığı bu en büyük eleştiride, 11 Eylül saldırılarının ardından terörün kökünü kazıma girişiminin geri teptiğini kaydetti. "Bu girişimin, değişik inançlardan ve kökenlerden insanlar arasındaki ayrılıkları derinleştirdiğini ve daha fazla çatışma için tohum ektiği" belirtilen raporda, "Bunun etkisi, toplumun tüm kesimlerinde gerçek korku olmuştur" denildi.

Terörle mücadele istismar edildi

151 ülkedeki insan hakları durumunun incelendiği yıllık raporunun Ortadoğu bölümünde, Ortadoğu ve Kuzey Afrika'nın büyük bölümünde "terörle mücadele" adı altında insan hakları durumunun daha da kötüleştiği belirtildi. Bölgede ifade ve toplantı özgürlüğüne yönelik kısıtlamaların, insan hakları savunucularına yönelik tehditlerin arttığının gözlendiği belirtilen raporda, insan hakları ihlallerinin cezalandırılmayacağına yönelik inancın sürdüğü ve ihlal kurbanları ve ailelerinin büyük çapta adaletten yoksun kaldığı kaydedildi. Raporda, Bağdat yönetimin devrildiği, ancak ülkede henüz alternatif bir otoritenin de kurulmadığı belirtildi. Irak'ta yağma ve şiddet olaylarına tanıklık edildiği kaydedilen raporda, BM koruması altındaki bölgelerde insanların zorla yerlerinden edildiği bildirildi.

Guantanamo'daki çocuk esirler

Örgüt raporunda, ABD'nin, Afganistan'daki savaşın sona ermesinden bu yana yargısız olarak Küba'daki Guantanamo askeri üssünde tutulan 600 kadar kişinin içinde bulunduğu kötü durum da ele alındı. ABD'nin, Afganistan operasyonunun ardından Guantanamo Körfezi'nde aralarında çocukların da bulunduğu 600'dan fazla kişiyi haklarında resmi suçlama ya da hukuki destek olmadan alıkoymayı sürdürdüğü kaydedilen açıklamada, ''bu durumun açıkça uluslararası insan hakları mevzuatının çiğnenmesi olduğu'' vurgulandı. ABD'nin terörle mücadele çerçevesinde Guantanamo adasında tuttuğu tutsaklardan, intihar girişiminde bulunanların sayısının 27'ye yükseldiği belirtildi.

Çeçenistan'da durum vahim

Rusya, Bosna-Hersek ve Yugoslavya'da da benzer şekilde, yabancıların hiçbir suç isnat edilmeden tutuklandığı belirtildi. Raporda, Çeçenistan'da insan haklarının çok vahim şekilde ihlal edildiği hatırlatıldı. Af Örgütü, Rusya'nın Çeçenistan'da ciddi insan hakları ihlalleri yaptığını, tutukluların itirafta bulunmasını sağlamak amacıyla polisin rutin olarak işkenceye başvurduğunu bildirdi. Londra merkezli örgütün yıllık raporunda, Çeçenistan'da "mahkeme dışı idamlar, kaybolmalar, tecavüz gibi işkence yöntemlerinin" meydana geldiği belirtilerek askeri operasyonların ciddi insan hakları ihlalleri eşliğinde devam ettiği vurgulandı.

ABD ve İngiltere'de işkence yaygınlaştı

Irak'ta insan haklarının korunması çağrısıyla "İlk önce insan gelir" ifadesinin kullanıldığı raporda, Irak'ta ABD ve İngiltere'nin askeri varlığının, etkili geçiş yönetimi arayışlarının ne kadar süreceğinin bilinmediği ve BM'nin alacağı role ilişkin anlaşmazlık bulunduğu belirtildi. Amerika kıtasının, geçen yıl "terörizmle savaş" gerekçesiyle, sık sık da insan hakları ihlali pahasına ulusal güvenlik tedbirlerinin küresel çapta artırılmasına tanıklık ettiği kaydedildi. Bu uluslararası havanın, bölgede insan haklarının korunmasını birçok açıdan tehdit ettiği belirtilerek, bölge genelinde güvenlik güçleri, gardiyanlar tarafından yapılan işkence ve kötü muamelenin sürdüğü, aralarında sendikacılar, avukatlar ve gazetecilerin bulunduğu insan hakları savunucularının tehdit edildiği, saldırıya uğradığı ya da öldürüldüğü ifade edildi. ABD'-nin Irak işgalindeki baş müttefiki İngiltere'nin, terörle mücadele yasalarını nasıl güçlendirdiğinin detaylarının da ele alındığı raporda, İngiltere'de gözaltı süresinin 7 günden 14 güne çıkarıldığı hatırlatıldı.