Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Abdullah Gül, Tahran'da toplanan İslam kalkınma Örgütü (İKÖ) zirvesinde yaptığı konuşmada, İslam dünyasının kendi gerçekleriyle yüzleşmesini ve yeni bir vizyon ortaya koymasını istedi. Katılımcılığı sağlayacak siyasi reformlar yapılmasını da öneren Gül, "Önce kendi iç işlerimize çeki düzen vermeliyiz" dedi.

30. İslam Konferansı Örgütü Dışişleri Toplantısı İran'ın başkenti Tahran'da başladı. Toplantı Kuran-ı Kerim okunmasının ardından İran Cumhurbaşkanı Muhammed Hatemi'nin konuşması ile açıldı.

Gül, toplantıda yaptığı konuşmada, İslam dünyasında "taze ve yeni bir vizyona ihtiyaç bulunduğuna" dikkati çekerek, "Taze ve yeni bir vizyonla hareket etmeliyiz. Bu vizyon iyi yonetimin, saydamlığın ve hesap sorulabilirliğin hüküm sürecegi, temel haklar ve özgürlüklerle kadın-erkek eşitliğinin üstün tutulacağı, kaba retorik ve gereksiz sloganların yerinin olmayacağı bir vizyon olmalıdır. Kısacası, önce kendi iç işlerimize çeki düzen vermeliyiz" dedi.

Kaynakları heba etmeyin

İslam dünyasındaki siyasi istikrarsızlığın ve şiddetin temellerine inilmesini de isteyen Gül, İslam dünyasına yönelik önerilerini şöyle sürdürdü: "Cehaleti, yolsuzluğu, insanı, doğal ve maddi kaynakları heba etmeyi sona erdirmekle işe başlamalıyız. Şiddetin temelinde yatan nedenlere eğilmeliyiz. Herkes için daha yüksek yaşam standardını sağlamaya çalışmalı, gelir dagılımı adaletsizligini ve kentsel-kırsal bölgeler arasındaki uçurumları azaltmalıyız. Toplumlarımızdaki yoksulluğun ve süregelen siyasi istikrarsızlığın, bizleri, kaynaklarımızdan ve yeteneklerimizden tam olarak yararlanmamızdan mahrum bıraktığı gerçeğinin farkında olmalıyız."

Avantajları değerlendirin

İslam dünyasının birçok stratejik avantaja sahip olmasına rağmen bunu yeterince değerlendiremediğinin altını çizen Gül, şunları söyledi: "Çok sayıda stratejik avantaja ve potansiyele sahibiz. Ancak aynı zamanda stratejik risklerle de karşı karşıyayız. En aşırı durumlarda ise kendimizi tahripkar savaşların içinde bulmaktayız. Çatışmalarla dolu coğrafyamız, ekonomik olarak gelişme yeteneğimizi onemli ölçüde zaafa uğratmıştır. Petrol gelirleri de dahil olmak üzere, dogal zenginlikler heba edilmiş ve dikkatlerimiz insani gelişme yerine, başka yönlere odaklanmıştır. Irak tecrübesi bu başarısızlığın en önemli örneğidir."

Siyasi katılımı arttırın

Dışişleri Bakanı Gül, konuşmasının son bölümünde ise İslam dünyasının "siyasal katılımı sağlayacak reformları" geciktirmeden yapması gerektiğine işaret etti. Gül, "Sistemlerimizde siyasal katılımı teşvik etmeliyiz. Bu hususta, toplumlarımızda reform ve siyasi kaplayıcılık yönünde artan ölçüde bilinçlenme oldugunu ve bu yönde harekete geçildigini görmekten memnuniyet duyuyorum. Bu husus, halkların yaşadıkları sistemlere sahip çıkma duygusunun gelişmesi için anahtar olacaktır" diye konuştu.

Aramızdaki sorunları çözelim

İslam ülkelerinin kendi aralarındaki sorunlarını bunalımlara dönüşmeden çözecek mekanizmaları geliştirmelerini de isteyen Gül, "Aramızdaki siyasi sorunları çözme yol ve yöntemleri geliştirerek, bunların daha geniş bunalımlara dönüşmesini engellemeliyiz. Yukarıda çerçevesini çizdigim yönde anlamlı adımlar atmamız halinde, uygarlıklar çatışmasından sözedenlere de en anlamlı cevabı vermiş olacağız. İslam milletleri topluluğunun çagdaş ve barışçı mesajı böylece egemen olabilecektir."

İKÖ'nün yıldızı Gül

Toplantıları izleyen gazeteciler, Dışişleri Bakanı Gül'e büyük ilgi gösterdi. Gül, toplantının yapıldığı salona girdikten sonra etrafı adeta bir basın ordusu ile çevrildi. Gül ve beraberindeki heyet yürümekte güçlük çekti. Gül, önünü kesen Azeri bir gazetecinin, "Sayın bakan, biz kardeşiz, dostuz, Allah aşkına 5 dakika özel roportaj yapalım" demesi üzerine, "Madem kardeşiz neden sadece 5 dakika istiyorsunuz" diye espri yaptı.

5 ülke zirveyi protesto etti

ABD'nin siyasi olarak yakınlaştığı 5 ülke, İran'a tepkilerini Tahran'daki İKÖ toplantısına dışişleri bakanlarını göndermeyerek gösterdiler. Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Afganistan, dışişleri bakanlarını Tahran'a göndermedi. Toplantıyı protesto eden ülkeler, daha alt düzeyde temsilci gönderdiler. Irak'ta mevcut yönetim olmadığı için bu ülke davet edilmedi.

Türkiye mini zirve yaptı

Irak'ın temsil edilmediği İKÖ Dişişleri Bakanları toplantısı içinde Türkiye'nin girişimi ile bir de mini zirve yapıldı. Irak'a komşu ülkeler, akşam saatlerinde bir mini zirve ile Irak sorununu ve alınması gereken önlemleri görüştüler.

Hamaney'in mesajı yoktu

İKÖ toplantısının açılışında ilginç bir olay daha yaşandı. Toplantının açılışında dini liderin mesajının okunması bekleniyordu. İKÖ toplantısında bu kez mesaj okunmadı. Diplomatik kaynaklar, her açılışta Kur'an-ı Kerim'in ardından dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in mesajının okunmasının bir gelenek oldugunu belirtirken, bu konuda resmi bir açıklama yapılmadı.

KKTC ve Batı Trakya gözlemci

İKÖ Dışişleri toplantıları, KKTC için de büyük önem taşıyor. KKTC, "gözlemci" olarak katılabildiği tek uluslararası platform olan İKÖ toplantılarında Dışişleri ve Savunma Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu tarafından temsil ediliyor. Toplantıda gözlemci olarak Batı Trakya Türkleri temsilcileri bulunuyor.

Tahran'da okumaya karşı büyük bir ilgi var. Devlet destegi ile basılan kitaplar yaklaşık 2 milyon liradan satılıyor.